Кіріспе

Кэтрин Винкуорт (13 қыркүйек 1827 – 1 шілде 1878) – ағылшын гимн аудармашысы және педагог. Ол ағылшын тілді оқырмандар үшін неміс хор дәстүріндегі шіркеу гимндерін аударды, және осы еңбегі үшін Америкадағы Евангелистік лютеран шіркеуінің күнтізбесінде еске алынады. Ол сонымен қатар қыздар үшін білім беру мүмкіндіктерін кеңейту үшін жұмыс істеді, және діни әйелдер қауымдастықтарының екі негізін қалаушысының өмірбаянын аударды. 16 жасында Винкуорт бұрын кең таралған саяси әзіл, "peccavi" ("Мен Синдті иемдендім") деген сөз тіркесін ойлап тапқан болуы мүмкін, бұл британдықтардың үнді Синді отарлауымен байланысты болды.

Ерте өмір

Кэтрин Винкворт 1827 жылдың 13 қыркүйегінде Лондон қаласының шетіндегі Холборнның 20-шы Ели Плейс мекенжайында дүниеге келді. Ол жібек саудагері Генри Винкворттың төртінші қызы еді. 1829 жылы оның отбасы Манчестерге көшіп барды, онда оның әкесі жібек фабрикасын иеленді және бұл қала өнеркәсіптік революцияның орталығы болды. Винкворт пастор Уильям Гаскеллдің, Крос-стрит шіркеуінің дін қызметкерінің, және доктор Джеймс Мартиноның, екеуі де танымал британдық унитариандардың бағынында білім алды. Қалалық тарихшы Гарольд Л. Платт Виктория дәуірінде: "Осы унитариандық қауымға мүше болудың маңыздылығын бағалауға болмайды: Манчестер либерализмінің бастауы ретінде ол қала мен елге бір буын бойы зор әсер етті" деп атап көрсетті. Кейін ол отбасымен бірге Бристольдің жанындағы Клифтонға көшіп барды. Оның әпкесі Сюзанна Винкворт (1820–1884) негізінен неміс діни шығармаларын аударған.

Хорлық дәстүр

Кэтрин Винкворт Дрезденде бір жыл өткізді, осы уақыт ішінде ол неміс гимнологиясына қызығушылық танытты. 1854 жыл шамасында ол өзі таңдап, ағылшын тіліне аударған неміс әндерінің жинағы – Lyra Germanica кітабын жариялады. 1858 жылы тағы бір жинақ жарық көрді. 1863 жылы ол композиторлар Уильям Стерндейл Беннет және Отто Голдшмидт бірлесіп редакциялаған «Англия үшін хорал кітабын» (The Chorale Book for England) жариялады. 1869 жылы ол бұл кітапты «Германияның христиан әншілері» (Christian Singers of Germany) кітабымен толықтырды. Гарвард университетінің ән кітабында айтылғандай, Винкворт «неміс гимнологиясының бай мұрасын ағылшын тілді әлемге жеткізуде ең көп еңбек еткен жеке тұлға». Оның аудармаларының төрт мысалы 1872 жылғы шіркеу әнұраны кітабында (No 344, 431, 664 және 807) жарияланған. Винкворт аударған ең танымал хоралдардың қатарында: «Жоғарғы көктен жерге түстім» («Vom Himmel hoch, da komm ich her», Мартин Лютер, 1534); «Оян, оян, түн өтіп барады» («Wachet auf, ruft uns die Stimme», Филипп Николай, 1599); «Таң жұлдызы қандай нұрлы!» («Wie schön leuchtet der Morgenstern», Николай, 1597); және Рождестволық ән «Кеміс түймедақ» («Es ist ein Ros entsprungen», автор белгісіз, 1599). Ол Герхардтың «Die güldne Sonne voll Freud und Wonne» шығармасын «Алтын күн сәулелері қуанышпен шағылысады» деп аударды.

Әйелдер білім беруі

Винкуорт сондай-ақ әйелдер білімін дамытуға белсенді түрде қатысты, Клифтон әйелдері үшін жоғары білім беру қауымдастығының хатшысы, Клифтон қыздар орта мектебінің қолдаушысы болды, онда мектеп үйіне оның есімі берілген, сондай-ақ Челтенхэм әйелдер колледжінің мүшесі еді. Ол Бристоль қаласындағы Вестбери-он-Тримдегі Қызыл қыздар мектебінің басқарушысы да болды. Винкуорт кедейлер мен науқастарға арналған әйелдер қауымдастығының екі негізін қалаушысының өмірбаянын аударды: «Пастор Флиднердің өмірі», 1861 жыл және «Амелия Сивекингтің өмірі», 1863 жыл. Винкуорт «алғашқы феминист» деп танылған.

Пекави

Бамбер Гаскойннің 1993 жылғы «Британ энциклопедиясына» сәйкес, генерал Чарльз Джеймс Нейпиердің Үндістанның Синд провинциясын жаулап алу жөніндегі аяусыз және рұқсатсыз, бірақ сәтті науқаны туралы білген Кэтрин Винкуорт оқытушысына: «Нейпиердің Синдті басып алғаннан кейін Үндістанның генерал-губернаторына жіберген хаты «Пеккави» деп жазылуы керек еді» деді (латын тілінде «Мен күнә жасадым»: «Менде Синд бар» деген сөз ойыны). Ол әзілін жаңа юмористикалық журналға жіберді, ол 18 мамыр 1844 жылы жариялады. Ол кезде оның жасы он алты болған. Оксфорд цитаталар сөздігі бұл сөзді Винкуортке жатқызады, оны 1954 жылғы мамырда «Ескертулер мен сұрақтар» журналында жариялаған. Әдетте бұл сөз ойыны Нейпердің өзіне есептеледі. Осы қаңқудың ондаған жылдар бойы сақталуы Калькутта мұрағаттарында зерттеулер жүргізуге, сондай-ақ 1917 жылы Уильям Ли Уорнердің және 1936 жылы Үндістан мемлекеттік хатшысы Лорд Зетландтың пікірлеріне әкелді.

Өлім

Кэтрин Винкуорт 1878 жылдың 1 шілдесінде Женеваның жанында жүрек ауруынан кенеттен қайтыс болды және Жоғарғы Савойядағы Моннетьеде жерленді. Бристоль соборында оның естелігіне ескерткіш қойылды. Ол Америкадағы Евангелистік лютеран шіркеуінің Әулиелер тізімінде 1 шілде күні еске алынады.