Луиза Арбур: Канадтық заңгер, судья және прокурордың өмірбаяны
Louise Arbour
Луиза Арбур: Канадалық заңгер, судья, БҰҰ-ның адам құқығы бойынша жоғары комиссары. Югославия президенті Милошевичтің қылмыстық қудалауымен танылды. Халықаралық миграция саясатында саршын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық заңгер, прокурор және юрист (1947 жылы туған)
Canadian lawyer, prosecutor and jurist (born 1947)
Луиза Арбур, (10 ақпан 1947 жылы туған) – канадалық заңгер, прокурор және юрист. Арбур БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары, Канада Жоғарғы сотының және Онтарио апелляциялық сотының бұрынғы судьясы, сондай-ақ бұрынғы Югославия және Руанда халықаралық қылмыстық трибуналдарының бас прокуроры болды. 2009 жылдан 2014 жылға дейін ол Халықаралық дағдарыс тобының президенті және бас директоры қызметін атқарды. Ол Югославия президенті Слободан Милошевичке қарсы қудалау ісін қозғап, адамзатқа қарсы қылмыс ретінде сексуалдық зорлық-зомбылықтың алғашқы қылмыстық ісін бастап, тарихқа енді. 2017 жылдың наурызынан 2018 жылдың желтоқсанына дейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының халықаралық көші-қон мәселелері жөніндегі арнайы өкілі болды. Қазір Монреальде жеке практикамен айналысады.
Louise Arbour, (born February 10, 1947) is a Canadian lawyer, prosecutor and jurist. Arbour was the UN High Commissioner for Human Rights, a former justice of the Supreme Court of Canada and the Court of Appeal for Ontario and a former Chief Prosecutor of the International Criminal Tribunals for the former Yugoslavia and Rwanda. From 2009 until 2014, she served as President and CEO of the International Crisis Group. She made history with the indictment of a sitting head of state, Yugoslavian president Slobodan Milošević, as well as the first prosecution of sexual assault as a crime against humanity. From March 2017 to December 2018 she was the Special Representative of the United Nations Secretary General for International Migration. She is currently in private practice in Montreal.
Ерте өмір және білім
Луиза Арбур Монреаль қаласында, Квебек провинциясында Бернард пен Роза (қыз есімі Равари) Арбурлардың отбасында дүниеге келді, олар қонақүйлер желісінің иелері болған. Ол монастырь мектебіне оқуға түсті, оқу барысында оның ата-анасы ажырасты. Мектеп журналының редакторы ретінде ол беделділікке ие болды. 1967 жылы ол Регина Ассумпта колледжін бітіріп, Монреаль университетіне түсті, онда 1970 жылы үздік дипломмен заңгер (LL.B.) атағын алды. 1971-1972 жылдары ол Канада Жоғарғы Сотының судьясы Луи Филипп Пиджонның кеңсесінде сот хатшысы болып жұмыс істеді, сонымен қатар Оттава университетінің Заң факультетінің (Азаматтық бөлімі) аспирантурасын аяқтады. Осы жерде ол 27 жыл бойы бірге өмір сүрген Ларри Таманмен танысты. 2014 жылғы сұхбатында Арбур Квебектен Онтариоға көшуді "карьерасында сәтті болу үшін оның ең үлкен қиындығы" деп атады, өйткені оның барлық білімі француз тілінде алынған. Ол 1971 жылы Квебек адвокатурасына, ал 1977 жылы Жоғарғы Канада заңгерлер қоғамына қабылданды.
Louise Arbour was born in Montreal, Quebec to Bernard and Rose (née Ravary) Arbour, the owners of a hotel chain. She attended convent school, during which time her parents divorced. As editor of the school magazine, she earned a reputation for irreverence. In 1967, she graduated from Collège Regina Assumpta, and proceeded to the Université de Montréal where she completed an LL. B. with distinction in 1970. She became the law clerk for Justice Louis Philippe Pigeon of the Supreme Court of Canada in 1971–72 while completing graduate studies at the Faculty of Law (Civil Section) of the University of Ottawa. This is where she met her long time common law partner Larry Taman, with whom she lived for 27 years. In a 2014 interview, Arbour named the move from Quebec to Ontario as the "biggest hurdle [she] had to overcome to succeed in [her] career," as her entire education had been in French. She was called to the Bar of Quebec in 1971 and to the Law Society of Upper Canada in 1977.
Жеке өмір
Оның үш ересек баласы бар: Эмили, Патрик және Кэтрин. Эмили сонымен қатар 2017 жылғы қосымша сайлауда және 2019 жылғы жалпы сайлауда НДП партиясынан үміткер болды. Оның үш немересі бар және ол Оттава қаласындағы AGP LLP қылмыстық құқық фирмасының серіктесі. Луиза Дүниежүзілік есірткі саясаты жөніндегі комиссия мен Өлім жазасына қарсы халықаралық комиссияның мүшесі.
She has three adult children: Emilie, Patrick and Catherine. Emilie also was a candidate for the NDP in the 2017 by election and 2019 general election. She also has three grandchildren. and is a partner at the Ottawa criminal law firm AGP LLP. Louise is a member of the Global Commission on Drug Policy and of the International Commission Against the Death Penalty.
Канада
1972–73 жылдары Арбур Канаданың Заң реформасы комиссиясында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Одан кейін Озгуд Холл заң мектебінде, Йорк университетінде алдымен лектор (1974), содан кейін ассистент-профессор (1975), доцент (1977–87) және, ақырында, доцент және деканның орынбасары (1987) қызметтерін атқарды. 1987 жылы Онтарио Жоғарғы сотына (Әділет соты) және 1990 жылы Онтарионың апелляциялық сотына тағайындалғанға дейін ол Канадалық азаматтық бостандықтар қауымдастығының вице-президенті болды. 1995 жылы Арбур тергеу комиссиясының төрағасы болып тағайындалды, бұл комиссия Қылмыстық тергеу туралы заңға сәйкес, Онтарио штатының Кингстон қаласындағы Әйелдер түрмесіндегі жағдайды тергеу және оның нәтижелерін баяндау мақсатында құрылған болатын, себебі түрмедегі тұтқындар зәбір-зоққыға ұшырағаны туралы шағымдар түскен еді. Тергеу нәтижесінде Арбур есебі жарияланды.
From 1972–73, Arbour was research officer for the Law Reform Commission of Canada. She then taught at Osgoode Hall Law School, York University, first as a Lecturer (1974), then as Assistant Professor (1975), Associate Professor (1977 87), and finally as Associate Professor and Associate Dean (1987). She was Vice President of the Canadian Civil Liberties Association until her appointment to the Supreme Court of Ontario (High Court of Justice) in 1987 and to the Court of Appeal for Ontario in 1990. In 1995, Arbour was appointed as President of a Commission of Inquiry, under the Inquiries Act, for the purpose of investigating and reporting on events at the Prison for Women in Kingston, Ontario, following allegations by prisoners of abuse. The inquiry resulted in the publication of the Arbour Report.
Гаага
1996 жылы Ричард Голдстоунның ұсынысымен Арбур Арушадағы Руанда бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналдың және Гаагадағы бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналдың (МХТЮ) бас прокуроры қызметіне тағайындалды. Ол Сербияның сол кездегі президенті Слободан Милошевичті соғыс қылмыстары жасағаны үшін сотқа берді, бұл халықаралық сот алдында қызмет атқарып тұрған мемлекет басшысының алғаш рет жауапкершілікке тартылуы болды.
In 1996, at Richard Goldstone's recommendation, Arbour was appointed as his replacement as Chief Prosecutor of the International Criminal Tribunal for Rwanda in Arusha, and of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) in The Hague. She indicted then Serbian President Slobodan Milošević for war crimes, the first time a serving head of State was called to account before an international court.
Канаданың Жоғарғы соты
1999 жылы премьер-министр Жан Кристиан Арбурды Канаданың Жоғарғы сотына 26 мамырда, бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналының (ICTY) Милошевичке қатысты айыптамасы жарияланған күнінен бір күн бұрын тағайындады. 2004 жылы Арбур Канаданың Жоғарғы сотында бес жылға жуық қызмет еткен соң зейнетке шықты.
In 1999, Prime Minister Jean Chrétien appointed Arbour to the Supreme Court of Canada on May 26, just one day before the publication of the indictment of Milosevic by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY). In 2004, Arbour retired from the Supreme Court of Canada, having served for just under five years.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары
Канаданың Жоғарғы сотынан кеткеннен кейін Арбур Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары болды. 2008 жылы ол төрт жылдық мерзімі аяқталған соң қызметтен кетті. 2005 жылы Арбур бұрынғы Югославия және Руанда үшін құрылған Халықаралық қылмыстық трибуналдардағы жұмысы үшін Ричард Голдстоунмен бірге Халықаралық сот және адам құқықтары саласындағы Томас Дж. Додд жүлдесімен марапатталды. Ол 2005 жылы түсірілген канадалық-неміс туындысы, босниялық серб соғыс қылмыскерлерін сотқа тартуға жасаған тырабын көрсететін "Әділет іздеуі" (Jagd nach Gerechtigkeit) атты телефильмнің кейіпкері болды. Арбур рөлін канадалық актриса Венди Крюсон сомдады. 2016 жылы ол халықаралық қылмыстық сот жүйесіне қосқан үлесі, адам құқықтарын қорғауы, сондай-ақ ел ішінде және әлемде бейбітшілік, әділдік және қауіпсіздікті нығайту, барлық адам үшін еркіндік шегін кеңейтудегі заңға негізделген жұмысы үшін құрметті Тан жүлдесімен марапатталды. 2007 жылы "Канаданың сот жүйесіне қосқан үлесі және әлемдегі адам құқықтарын қорғауға арналған қызметі үшін" Канада орденінің серігі атағы берілді. 2009 жылы Квебек Ұлттық орденінің Ұлы офицері, ал 2011 жылы Францияның Құрмет легионының командирі атанды. Ол көптеген құрметті докторлық дипломдарға ие, соның ішінде 2000 жылғы маусымда Батыс Онтарио университетінің құқық ғылымдарының докторы, 2001 жылғы мамырда Маунт-Сент-Винсент университетінің гуманитарлық ғылымдар докторы, 2001 жылғы қарашада Британдық Колумбия университетінің заң докторы, 2006 жылғы қазанда Ватерлоо университеті, 2009 жылғы маусымда Альберта және Гвельф университеттері, ал 2009 жылғы қазанда Саймон Фрейзер университетінен алған дипломдары бар. 2017 жылдың 9 наурызында Арбур БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриштің Халықаралық көші-қон мәселелері жөніндегі арнайы өкілі болып тағайындалды. 2021 жылғы сәуірде Арбур Канаданың Ұлттық қорғаныс министрі Харжит Саджанның тапсырмасымен әскерилердегі сексуалдық зорлық-зомбылық, мазақтау және басқа да бұзушылықтарды тәуелсіз түрде зерттеуге кірісті. 2022 жылғы мамырда ол есебін Канаданың Ұлттық қорғаныс министрі Анита Анандқа тапсырды. Қазіргі уақытта ол Уитни Р. Харрис Дүниежүзілік заң институтының Халықаралық кеңесінің мүшесі. 2023 жылғы қаңтарда Арбурға Аризона мемлекеттік университетінің 2023 жылғы Сандра Дей О'Коннор әділдік жүлдесі табысталды, бұл адам құқықтарын қорғау, заң үстемдігін және сот тәуелсіздігін қолдау үшін жасаған өмірлік еңбегі үшін берілетін марапат.
After leaving the Supreme Court of Canada, Arbour became the United Nations High Commissioner of Human Rights. In 2008, she stepped down after serving one four year term. In 2005, Arbour was awarded the Thomas J. Dodd Prize in International Justice and Human Rights, along with Justice Richard Goldstone, in recognition of her work on the International Criminal Tribunals for the former Yugoslavia and Rwanda. She was the subject of a 2005 fact based Canadian German made for television movie, Jagd nach Gerechtigkeit, which follows her quest to indict Bosnian Serb war criminals. Arbour was played by Canadian actress Wendy Crewson. In 2016, she was awarded the prestigious Tang Prize Award in rule of law for her enduring contributions to international criminal justice and the protection of human rights, and to promoting peace, justice and security at home and abroad, and to working within the law to expand the frontiers of freedom for all. She was made a Companion to the Order of Canada in 2007 "for her contributions to the Canadian justice system and for her dedication to the advancement of human rights throughout the world". She was made a Grand Officer of the National Order of Quebec in 2009. She was made a Commander of the National Order of the Legion of Honour in 2011. She has been awarded numerous honorary degrees, including Doctor of Civil Laws from the University of Western Ontario in June 2000, Doctor of Humane Letters from Mount Saint Vincent University in May 2001, and Doctor of Laws degrees from the University of British Columbia in November 2001, the University of Waterloo in October 2006, in June 2009 from the University of Alberta and University of Guelph, and from Simon Fraser University in October 2009. On March 9, 2017, Arbour was appointed by the U. N. Secretary General, António Guterres, to be his Special Representative for International Migration. In April 2021, Arbour was appointed to lead an independent review of the military’s handling of sexual assault, harassment and other misconduct, by Canadian Minister of National Defence Harjit Sajjan. In May 2022, she delivered her report to Canadian Minister of National Defence Anita Anand. She is currently a member of the Whitney R. Harris World Law Institute's International Council. In January 2023, Arbour was awarded the 2023 Sandra Day O’Connor Justice Prize from Arizona State University, a lifetime achievement award for human rights work as well as upholding the rule of law and judicial independence.