Кіріспе

Неміс тілінде сөйлейтін елдерде Hauptwohnsitz негізгі тұрғылықты жерді білдіреді. Германия мен Австрияда Hauptwohnsitz ұғымы ерекше құқықтық салдарларға ие, олар негізінен салық саласына қатысты. Австрияда Hauptwohnsitz федерация мен жергілікті муниципалитеттер арасындағы қаржылық реттеулер контекстінде маңызды рөл атқарады. Халық санағы арқылы анықталған Hauptwohnsitz-і бар тұрғындар санының негізінде муниципалитет федералды үкіметтен бюджеттік қаражат алады. Hauptwohnsitz муниципалитет үшін екі жағынан есептеледі: бір адамға тікелей төлем арқылы және тұрғындар саны белгілі бір шекті көрсеткіштен асқан жағдайда үстеме сыйақы алу арқылы. Бұл муниципалитеттің бюджетін тұрғындар санына сәйкес келтіру үшін жиі халық санағын жүргізуге алып келеді. Шындығында, көптеген муниципалитеттер осы жүйеден кері әсер көреді. Австрияның екінші ірі қаласы Грацта шамамен 260 000 тіркелген Hauptwohnsitz бар, бірақ негізгі тұрғылықты жері онда 300 000-ға жуық адамды құрайды, себебі көптеген студенттер әлі де өздерінің Hauptwohnsitz-ін туған қалаларында тіркейді. Бұл көрсеткіштер салықты бөлу есебінде назарға алынбағандықтан, Грац ауыр экономикалық қиындықтарға тап болды. Қазіргі уақытта студенттерді өздерінің Hauptwohnsitz-ін сол жерде тіркеуге ынталандыру мақсатында науқандар жүргізілуде. Германиядағы Hauptwohnsitz адамның өмірлік қызығушылықтарының орталығына (Lebensmittelpunkt) негізделген. Сондай-ақ, Hauptwohnsitz – бұл сайлау құқығын жүзеге асыратын және муниципалитет әкімдігі азаматтың жеке куәлігі мен паспортын шығаратын орын. Табыс салығы түсімдері федералды үкімет, жерлік үкімет және салық төлеушінің Hauptwohnsitz-і орналасқан муниципалитет арасында бөліседі. Hauptwohnsitz-ден басқа, адам бірнеше қосалқы тұрғылықты жерді (Nebenwohnsitze, жекеше – Nebenwohnsitz) тіркеуге құқылы, онда ол тұрғын ретінде тіркелгенімен, дауыс беру құқығына ие болмайды. Германияның бірқатар муниципалитеттері мұндай қосалқы тұрғылықты жері бар адамдарға қосалқы тұрғын үй салығын (Zweitwohnungssteuer) тану арқылы, оларға қызмет көрсетуге міндетті болғанымен, олардың табыс салығынан үлес алмауын негіздейді. Екінші жағынан, жұмысқа қатысты қосалқы тұрғын үйдің шығындары (қосалқы тұрғын үй салығын қоса алғанда) салықтан шегеріледі.