Кіріспе

Комбинациясы немесе кілтісіз қақпақты ашу процесі – комбинациясы немесе кілтісіз қақпақты ашу процесі.

Физикалық әдістер

Қамқорлардың дизайны, құрылыс тәсілдері және құлыптау механизмдері кең түрде әртүрлі болады. Қамқорды бұзушы осылардың қайсысы қолданылатынын білуі тиіс.

Қалқаны басқару

Құлыпты манипуляциялау – зақымсыздандыратын, комбинацияға негізделген әдіс. Бұл жақсы танымал, құпия айналып өту тәсілі, ол құрылғы туралы білуді, жақсы дамыған сезімталдықты, сондай-ақ көру және мүмкін дыбыс сезімдерін қажет етеді. Комбинациялық құлыптарды манипуляциялау әдетте 2-топ құлыптарында орындалса, көптеген 1-топ құлыптары да осал. Мақсаты – бір саннан кейін бір сан комбинацияны сәтті алу. Манипуляциялау процедуралары әртүрлі, бірақ барлығы құлыптың механикалық кемшіліктерін пайдаланып оны ашуға, ал қалаған жағдайда, болашақта пайдалану үшін оның комбинациясын қалпына келтіруге негізделген. Дәл осындай зақымсыздандыратын айналып өтуді компьютерлік автоматты қоңырау құрылғысы немесе манипуляциялық роботты пайдалану арқылы да қол жеткізуге болады. Бұл автоматты қоңырау құрылғыларының дұрыс комбинацияны табуына 24 сағат немесе одан да көп уақыт қажет болуы мүмкін, бірақ жетілдірілген бағдарламалық жасақтамасы бар қазіргі заманғы құрылғылар мұны жылдамдатуы мүмкін. Механикалық сейф құлыптары негізінен сезім және көру арқылы манипуляцияланады, ал дыбыс кейде процесті толықтырады. Комбинацияны табу үшін оператор құлыпты өзіне қарсы қолданады, диалдық сандармен ішкі қозғалыстарды өлшейді. Күрделі құлыптар комбинацияны анықтау кезінде техникке қолжетімді кері байланысты азайту үшін жетілдірілген механиканы қолданады. Бұл 1-топ құлыптары 2-топ құлыптарын манипуляциялауға жауап ретінде әзірленген. Жеңіл материалдардан жасалған дөңгелектер құнды сезімталдықты азайтады, бірақ негізінен радиографиялық шабуылдарға қарсы кедергіні арттыру үшін қолданылады. Манипуляциялау жиі жоғалған комбинациялардың құлыптарын ашуда артықшылыққа ие, өйткені ол жөндеуді немесе зақымдануды қажет етпейді, бірақ оператор үшін уақытты қажет етеді, ал қиындық нақты дөңгелек пішіндеріне және қақпалардың олармен салыстырғанда қайда орналасқанына байланысты. Жаңадан бастағандардың ашу уақытын осы кездейсоқ сәйкессіздіктер анықтайды, ал осы өнердің жетекші шеберлері тұрақтылық көрсетеді. Сондай-ақ, нарықта сейф инженерлеріне комбинациялық құлыпты ашуға көмектесетін бірқатар құралдар бар. Көптеген комбинациялық құлыптар диалға комбинацияны енгізген кезде белгілі бір "бос орынға" немесе ауытқуға мүмкіндік береді. Орташа есеп бойынша, нақты комбинация санының ортасынан екі бағытта 1% радиалды бұрылу, аздап ауытқуға қарамастан, құлыптың ашылуына мүмкіндік береді, сондықтан берілген сейф үшін мүмкін комбинациялардың тек бір бөлігін сынап көру қажет болуы мүмкін. Мұндай "бос орындар" плюс немесе минус екі санға қателік шегін бере алады, яғни осы жағдайда бес еселенген сандарды сынап көру жеткілікті болады. Бұл мағыналы комбинациялардың санын азайтуға қажетті уақытты күрт қысқартады. Шешу уақытын одан әрі қысқарту үшін, әрбір ретте құлыпты нөлге келтірудің орнына, бірінші дөңгелектердің белгілі бір орнатылуы үшін соңғы дөңгелектің барлық мүмкін параметрлерін сынап көру, содан кейін соңғы дөңгелекті келесі мағыналы орнатуға итеру арқылы қол жеткізіледі.

Комбинацияны болжау

Қапшық өндіруші орнатқан комбинацияны пайдалану арқылы бұзылуы мүмкін. Бұлар "сынап қарау комбинациялары" деп аталады, олар иесіне жаңа, бірегей комбинация орнату үшін сейфке алғашқы кіруге мүмкіндік береді. Өндірушілерде мұндай сынап қарау комбинацияларының тізімі бар. Сондай-ақ, табу оңай болатын комбинацияларға туған күн, мекенжай немесе жүргізуші куәлігінің нөмірі жатады.

Автосалон

Автоматты түрде сандарды теру машиналары сейфтерді ашу үшін жасалды. Кез келген комбинацияны бірнеше секунд ішінде аша алатын фантастикалық машиналардан өзгеше, мұндай машиналар көбінесе нақты бір құлып түріне арналған және сәттілікке жету үшін мыңдаған комбинацияларды қарап шығуы керек. Мұндай құрылғыны Массачусетс технология институтының екі студенті жасаған, олар Diebold сейфінің Sargent and Greenleaf 8500 құлыптарын ашу үшін 21 000 рет әрекеттенген. Lockmasters, Inc. компаниясы QX3 Combi Автодиалерін (LKMCOMBI) сатады, ол әртүрлі 3 және 4 дөңгелекті комбинациялық сейф құлыптарында жұмыс істейді. Тағы бір компьютерлік әдіс автоматты түрде сандарды теруге ұқсас құралдарды қолданады, бірақ олар құлыптың ішкі компоненттерін өлшейді, содан кейін адам сейфті бұзушының тәсіліне ұқсас әдіспен комбинацияны анықтайды. Mas Hamilton-ның SoftDrill осындай құрылғылардың бірі болды, бірақ қазіргі таңда өндірілмейді.

Әлсіз нүктемен бұрғылау

Кейбір сейфтер бұрғылау арқылы бұзылуға жақын. Өндірушілер нақты модельдер үшін құпия сақталатын бұрғылау нүктелерінің схемаларын құлып шеберлері үшін жариялайды. Бұрғылау – құлыптау механизмін айналып өтуге, сондай-ақ оны жеңу үшін оның құрылысы туралы қосымша ақпарат алуға көмектеседі. Бұл құлып шеберлері бұзылған немесе зақымдалған құлыптармен жұмыс істегенде жиі қолданатын әдіс, сонымен қатар қарақшылықта да кең таралған. Бұрғылау нүктелері көбінесе комбинациялық құлыптың дискісінің осіне жақын орналасқан, бірақ зерттеу мақсатында бұрғылау кейде сейфтің үстіңгі, бүйір немесе артқы жағынан жасалуы мүмкін. Құлыпты бақылап тұрғанда, шабуылшы құлыптың қақпаларын дұрыс орналастыру үшін дискіні бұрады, соның арқасында құлып ашылады және құлыптағыш механизм босатылады. Айналып өту шабуылдары құлыптың және оның құлыптағыш механизмінің физикалық манипуляциялауын қамтиды. Сейфті бұзудың тағы бір әдісі – соққы жасау, қаптау және отпен күйдіру. Қылмыскерлер жылдам кіру үшін соққы жасау әдісін жиі пайдаланады. Бұл әдісті Павле Станимирович әзірлеген және Нью-Йорк қаласында қолданған. Қаптау – сейфтің сыртқы қабатын алып тастау әдісі. Барлық сапалы сейфтер арнайы қатайтылған немесе қорытпалы қатты пластиналы болатты немесе композиттік қатты пластинаны (вольфрам карбиді ұнтағын кобальт-ванадий сияқты қорытпаларға құю арқылы жасалған, бұрғылаудың кескіш ұштарын сындыруға арналған) стратегиялық түрде пайдалану арқылы бұрғылаудан қорғайды. Бұған құлыптау механизмін, құлыптағыштарды және бұрғылауды тиімді пайдалануға болатын жерлерді қорғау кіреді. Арнайы алмаз немесе вольфрам карбиді бұрғылары кейбір қатты пластиналармен күресе алады, бірақ бұл процеске көп уақыт және күш жұмсау қажет. Кейбір жоғары қауіпсіздікті сейфтер қатайтылған шыныдан жасалған қайта құлыптағышты қолданады. Онда шыныдан кездейсоқ орналасқан, серіппелі құлыптағыштарға дейін жететін сымдар бар. Егер бұрғы немесе отпен күйдіру шыныны сындырса, құлыптағыштар босатылып, негізгі құлыптағыштардың кері тартылуын тоқтатады. Шыны қайта құлыптағышты қауіпсіз бұрғылау үшін кейде газ абразивті бұрғылау қолданылады. Плазма кескіштері мен термиялық найзалар дәстүрлі оксиацетилен оттықтарынан әлдеқайда ыстық болуы мүмкін және сейфтің металлын кесу үшін қолданылады. Көптеген қазіргі заманғы жоғары қауіпсіздікті сейфтер соққы шамдары мен термиялық найзаларды жеңу үшін қосымша термиялық қауіпсіздік шараларын қамтиды. Бұлар әдетте шыны қайта құлыптағыш кабельдеріне енгізілген, белгілі бір температураға жеткенде іске қосылатын қоздырғыштар болып табылады. Бұрғылау құлып шеберлері үшін сейфті ашудың тартымды әдісі болып табылады, өйткені ол әдетте манипуляциядан жылдам, ал бұрғыланған сейфтерді әдетте жөндеуге және пайдалануға болады.

Шаралық

Сейфті қарау – сейфке тесік жасап, қауіпсіздік контейнерінің нақты бір бөлігін мұқият қарау үшін оған борескоп енгізу процесі. Манипуляцияға қарсы механикалық құлыптар және шыны қайта құлыптағыштар қауіпсіздік шаралары ретінде қолданылғанда, сейфті қарау ең қолайлы нұсқа болып табылады. Көбінесе қолданылатын әдіс – "өзгерту кілт тесігін қарау" деп аталады. Сейфші тесік жасап, өзгерту кілт тесігін бақылауға болады. Дискіні айналдырып, комбинациялық құлыптың дөңгелектеріндегі белгілі бір нүктелерді өзгерту кілт тесігі арқылы іздеу арқылы комбинацияны анықтап, содан кейін дұрыс комбинациямен сейфті ашуға болады. Бұл әдіс кәсіби сейф мамандары үшін жиі қолданылады, себебі ол құлыпты жақсы жұмыс жасайтын күйде қалдырады және сейфтің қауіпсіздік кедергісін бастапқы жағдайына келтіру үшін қарапайым жөндеулер ғана қажет. Бұл сонымен қатар, қиын қатты пластиналарды және шыны қайта құлыптағыштарды айналып өтудің кең таралған тәсілі, өйткені өзгерту кілт тесігін контейнердің үстіңгі, бүйірлік немесе артқы бөлігін бұрғылау арқылы қарауға болады.

Қиын күш әдістері

Қапшықты бұзудың басқа әдістері көбінесе оның жұмыс істемейтіндей етіп зақымдалуын қамтиды. Мұндай әдістерде жарылғыш заттар немесе сейфті ашу үшін күшті күшпен зақымдайтын басқа құрылғылар қолданылуы мүмкін. Мұндай құралдарға ацетилен оттықтары, бұрғылар және термиялық найзалар жатады. Бұл әдіс сақтылықты қажет етеді, себебі сейфтің ішіндегі заттар зақымдануы мүмкін. Қапшық бұзушылар сейфтің есіктерін ашу үшін "жапсырма оқтарды" пайдаланады. Көптеген қазіргі заманғы сейфтер "қайта құлыптағыштармен" (жоғарыда сипатталғандай) жабдықталған, олар артық күш қолданылғанда іске қосылып, сейфті жартылай толыққанды құлыптайды (қайта құлыпталған сейфті ашу үшін күш қолдану қажет, өйткені тек комбинация немесе кілт жеткіліксіз болады). Сондықтан кәсіби сейф техниктері сейфті ашу үшін күш қолданудың орнына манипуляция жасауды жөн көреді, осылайша қайта құлыптағышты іске қосу қаупін болдырмайды.

Радиологиялық әдістер

Рентген сәулелері сияқты ену радиациясы дөңгелектердің қақпаларының ұшқыш механизміне қатысты ішкі бұрыштық байланысын анықтауға және комбинацияны табуға пайдаланылуы мүмкін. Кейбір қазіргі заманғы қауіпсіз құлыптар осы әдістің қолданылуын болдырмау үшін нейлон сияқты жеңіл материалдардан жасалған, себебі көптеген құлыптардың сыртқы қаптамасы тығыз металдардан жасалған. Chubb Manifoil Mk4 комбинациялық құлыпта құлыптың бір бөлігін қоршап тұрған қорғасыннан жасалған қалқан бар, ол оның дөңгелектерін оқуға бағытталған әрекеттерге қарсы қолданылады.

Банктің сейфтеріне түсетін туннельдер

Ірі банк сақтау бөлмелері, көбінесе жер астында орналасқан, қазба жасау құралдарын пайдаланып тоннель қазып кірген сейф жарушылардың құрбаны болды. Осы сейф жару әдісіне қарсы шара ретінде жер асты сақтау бөлмелерінің айналасына қарауылдық өткелдер салынды. Бұл қарауылдық өткелдер сақтау бөлмесіне тоннель қазу әрекеттерін ертерек анықтауға мүмкіндік береді.

Қауіпсіз секіру

Үй шаруашылығына 100 доллардан кем бағамен сатылатын көптеген арзан сейфтерде серпімділікке осал механикалық құлыптар қолданылады. Көптеген арзан сейфтер ішкі құлыптағы бұранданың бүйірлей жылжуын болдырмау үшін магниттік тіреуші штифтті пайдаланады және дұрыс код енгізілген кезде осы штифтті жылжыту үшін электромагнитті қолданады. Сейфті құлату немесе оның қабырғасын ұру салдарынан бұл штифт жылжып, сейфті ашуға мүмкіндік береді. Бір қауіпсіздік зерттеушісі үш жасар ұлына көптеген тұтынушылық қару сақтайтын сейфтерді қалай ашуға болатынын үйреткен. Қымбат сейфтерде механикалық шабуылға төзімдірақ тісті механизмдер қолданылады.

Электрондық әдістер

Электрондық құлыптар дәстүрлі манипуляциялық әдістерге (күш қолданып бұзудан басқа) осал емес. Бұл құлыптар көбінесе қуатты талдау шабуылдары арқылы бұзылады. Электрондық құлыптың комбинациясын автоматты түрде алуға немесе қайта орнатуға мүмкіндік беретін бірнеше құрал бар; мысалы, Little Black Box және Phoenix. Мұндай құралдар көбінесе құлыптың немесе контейнердің зақымдануынсыз қол жетімді сымдарға қосылады. Көптеген жоғары сапалы, тұтынушыларға арналған электрондық құлыптар электрондық шабуылға ұшырауы мүмкін.

ТЕМПЕСТ

Кейбір электрондық құлыптардың кодтары құлыптан таралатын электромагниттік сәулелерді зерттеу арқылы анықталуы мүмкін. Осы себепті, маңызды инфрақұрылымды қорғауға арналған көптеген қауіпсіз құлыптар TEMPEST шабуылдарына қарсы тұру үшін тексеріліп, сертификатталған. Оларға FF L 2740B стандартына сәйкес келетін Kaba Mas X 10 және S&G 2740B кіреді.

Жоғары қауіпсіздікті пернетақталар

Кейбір пернетақталар жоғарыда аталған шабуылдарды болдырмау үшін жасалған. Бұл әдетте пернетақтаның қарау бұрышын шектеу арқылы (механикалық қорғаныш немесе арнайы түймелерді пайдалану арқылы) немесе әрбір комбинация енгізілгенде түймелердің орналасуын кездейсоқ ету арқылы іске асырылады. Кейбір пернетақталарда әрбір түймедегі санды өзгертуге мүмкіндік беретін кішкентай LED немесе LCD дисплейлері қолданылады. Бұл түймелердің орналасуын кездейсоқ түрде өзгертуге мүмкіндік береді, және бұл әдетте пернетақта қосылған сайын жасалады. Түймелерде әдетте дисплейдің алдында линзалы экран болады, ол сандарды тік емес бұрыштан көруге кедергі келтіреді. Дұрыс іске асырылған жағдайда, мұндай пернетақталар "иықтан қарап көру" шабуылын мүмкінсіз етеді, себебі енгізілген комбинация басылған түймелердің орналасуымен ешқандай ұқсастық танытпайды. Бұл пернетақталарды қауіпсіз сейфтерде және қассаларда қолдануға болады, бірақ мұндай тәжірибе кең таралған емес.