Аблой құлып дизайны: Финляндиялық құлып жасаушы Эмиль Хенрикссонның 1907-де ойлап тапқан дискілі құлыптары. Пин және пластиналы құлыптардан өзгеше, серіппелерсіз жұмыс істейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин құлыптарының дизайны
Finnish lock design
мотоцикл немесе скутерге арналған қауіпсіздік құрылғысы
the motorcycle or scooter security device
Диск құлыптары немесе диск ұстағыштары – ойықтары бар айналатын ұстағыш дискілерден құралған құлыптар. Бұл құлыпты Abloy компаниясының негізін қалаушы фин Эмиль Хенрикссон (1886–1959) 1907 жылы ойлап тапты және алғаш рет 1918 жылы Abloy таңбасымен өндірілді.
A disc tumbler or disc detainer lock is a lock composed of slotted rotating detainer discs. The lock was invented by Finnish founder of Abloy, Emil Henriksson (1886–1959) in 1907 and first manufactured under the Abloy brand in 1918.
Дизайн
Дискілі құлыптар ойықты айналатын ұстағыш дискілерден тұрады. Арнайы кесілген кілт бұл дискілерді сейфтің құлпы сияқты айналдырады, осылайша ойықтарды туралайды, яғни бүйірлік табан ойықтардың ішіне түсіп, құлыпты ашады. Кескіндемелі құлып немесе штифті құлыптан айырмашылығы, бұл механизмде серіппелер қолданылмайды. Серіппелер болмағандықтан, олар қиын жағдайларға төтеп беретін жерлерде жақсырақ қолданылады және көбінесе теміржол және қоғамдық коммуналдық орналымдар сияқты ашық жерлерде қолданылады. Abloy Classic-тің бастапқы дизайны ойықты жартылай цилиндрлі кілт пен жартылай шеңберден (180°) 3/4 шеңберге (270°) дейінгі тесіктері бар ұстағыш дискілерден тұрады. Кілт енгізіліп, 90° айналады. Бұрыштармен кесілген ойықтар дискілердегі тесіктердегі сәйкес бұрыштарға сай келеді. Осылайша, ойықтардың дұрыс емес орналасуы дұрыс бұрышқа айналу арқылы "түзетіледі". Мысалы, егер тесігі 270° болса, кілт 180°, ал егер тесігі 240° болса (270° минус 30°), кілт шеңбердің 150° (180° плюс 30° ойығымен). Сонымен қатар, әр дискінің шетінде ойық бар. Цилиндрдің ішіндегі дискілердің айналасындағы тесіктегі бүйірлік табан және корпустағы жиек цилиндрдің 90°-тан артық қозғалысына кедергі келтіреді. Дұрыс кілт енгізіліп, бұрылса, барлық дискілер айналады, сондықтан шеттеріндегі ойықтар бір сызыққа келеді. Бұл бүйірлік табанды цилиндрден дискілердегі тізбектелген ойықтардан жасалған ойысқа түсіруге мүмкіндік береді, сондықтан ол цилиндрге кедергі келтірмейді, цилиндрдің айналып, құлыпты ашуына мүмкіндік береді. Егер бір ойығы дұрыс емес кілт қолданылса, бір диск дұрыс емес бұрышқа айналады, сондықтан оның ойығы қалғандарымен сәйкес келмейді және құлыпты ашу мүмкін емес. Құлыпты қайтадан жабу үшін оны басқа бағытта айналдырып, бүйірлік табанды цилиндрдің ашылуына жылжытып, кілттің тік жиегімен дискілерді шатасқан "нөлдік" күйіне қайтаруға болады. Бұл механизм бірнеше түрлі кілттермен ашылатын құлыптар жасауды жеңілдетеді: дөңгелек тесігі бар "бос" дискілер қолданылады және құлыптармен ортақ ойықтар ғана құлып механизміне қолданылады. Бұл көбінесе көп пәтерлі үйлердегі гараждар сияқты ортақ аймақтардың құлыптары үшін қолданылады.
Disc tumbler locks are composed of slotted rotating detainer discs. A specially cut key rotates these discs like the tumblers of a safe to align the slots, allowing the sidebar to drop into the slots, thus opening the lock. Unlike a wafer tumbler lock or a pin tumbler lock, this mechanism does not use springs. Because they do not contain springs, they are better suited for areas with harsh conditions and are often used at outdoor locations like railroad and public utility installations. The original Abloy Classic design consists of a notched semi cylindrical key, and a lock with detainer discs with holes ranging from a semicircle (180°) to a 3/4 circle (270°). The key is inserted and rotated 90°. Notches, machined to an angle, correspond to complementary angles in the holes of the discs. Thus, the misalignment of the slots is "corrected" by a rotation to the correct angle. For example, if the hole is 270°, the key is 180°, and if the hole is 240° (270° minus 30°), the key is 150° (180° with 30° notch) of the circle. In addition, there is a notch in the perimeter of each disc. A sidebar inside an opening in the lock cylinder around the discs and an edge in the casing obstruct the movement of the cylinder beyond the 90°. When a correct key is inserted and turned, all the discs will rotate so that notches in the perimeters line up. This allows a sidebar to drop from the cylinder into the groove made by the lined up notches in the discs, so that it does not obstruct the cylinder, allowing the cylinder to rotate and open the lock. If a key with one wrong notch is used, one disc will be rotated to an incorrect angle, thus its notch will not line up with the rest, and the lock cannot be unlocked. The lock is locked again by rotating it into the other direction, sliding the sidebar back into the cylinder opening and allowing the straight edge of the key to return the discs to the scrambled "zero" position. The mechanism makes it easy to construct locks that can be opened with multiple different keys: "blank" discs with a circular hole are used, and only notches shared by the keys are employed in the lock mechanism. This is commonly used for locks of common areas such as garages in apartment houses.
Қалқаны бұру
Дискілік құлыптарды бәсекеге қабілетті бағадағы цилиндрлі құлыптарды ашуға қарағанда қиын, сондықтан олар көбінесе "жоғары қауіпсіздік" құлыптары ретінде сатылады. Құлыпты ашу мүмкін емес емес, бірақ әдетте арнайы құралдар қажет. Оларды ашуға көбірек уақыт кетіп, 5 рычагты құлыптармен шамалас қиындық тудыруы мүмкін. Дискілік құлыпты бұғаттауға болмайды. Мұндай қиындық кірудің балама жолдарына назар аударуға себеп болады. Қымбат құлыптарда жалған қақпалар болады, олар цилиндрлі құлыптардың қауіпсіздік штифтеріне ұқсас; олар бүйірлік панельді ұстап, құлыпты ашқандай сезім тудырады, бірақ шындығында ашпаған болады. Құлыптау механизмін бұрғылау арқылы бүлдіруге болады, бұл бүйірлік панельді жояды. Бұған жол бермеу үшін бұрғылауға қарсы пластиналар орнатуға болады. Ал арзан құлыптар үшін бұранда немесе ұқсас құралды енгізіп, бұру арқылы дисктерді айналып өтуге болады, бұл ұстағыш қысқыштың ажыралып, құлыптың ішкі бөлігінің түсіп кетуіне әкеледі. Содан кейін арзан пластик құлыптарды қолмен бұрап, қысқышпен тартып шығаруға немесе қыздыру арқылы деформациялауға болады, нәтижесінде құлып ашылады немесе толығымен бұзылады. Қымбат дискілік құлыптар осы әдісті жеңе алатын немесе қиындататын металл бөлшектерді пайдаланады.
Disc tumblers tend to be more difficult to pick than competitively priced pin tumbler locks, and are often sold as "high security" locks for that reason. Picking the lock is not impossible but typically requires dedicated tools. They may also require more time to pick. They are similar in difficulty to pick as curtained 5 lever locks. The disc tumbler lock cannot be bumped. This level of difficulty tends to drive attention to alternative methods of gaining entry. More expensive locks have false gates which are similar to security pins on pin tumbler locks; catching the sidebar making one think they have picked a disc when in fact they have not. The locking mechanism can be disabled destructively by drilling into the lock to destroy the sidebar. Anti drilling plates can be installed to prevent this. Alternatively, for cheaper locks, the discs can be bypassed by inserting a screwdriver or similar device to apply torque, causing the retaining clip to pop off and the core of the lock to spill out. After this, cheap plastic locks can be turned by hand, pulled out with pliers, or deformed by heating, causing the lock to open, or completely fall apart. More expensive disc tumbler locks use metal parts that can defeat this technique or make it more difficult.