Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд тарихшысы және өмірбаяншы (1946–1980)
Scottish historian and biographer (1946–1980)
Джеймс Чарльз Нейпир Уэбб (13 қаңтар 1946 – 9 мамыр 1980) – шотланд тарихшысы және өмірбаяншы. Ол Эдинбург қаласында дүниеге келді және Харроу мен Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды. Ол негізінен "Гармониялық шеңбер", "Окульттік әлем" (алғашқыда "Ақыл-естен шығу" деп аталған) және "Окульттік құрылым" кітаптарымен танылды.
James Charles Napier Webb (13 January 1946 – 9 May 1980) was a Scottish historian and biographer. He was born in Edinburgh, and was educated at Harrow and Trinity College, Cambridge. He is remembered primarily for his books The Harmonious Circle, The Occult Underground (originally titled Flight from Reason), and The Occult Establishment.
Өмір және мансап
1980 жылы Г. И. Гурджиевтің "Гармониялы шеңбер" атты маңызды өмірбаяны жарық көрді. Ол кітапты зерттеуге 8 жыл жұмсады, Гурджиев қауымымен бүкіл әлем бойынша байланыс орнатты. The New York Review of Books вебтің зерттеулері мен тақырыптағы білімін «өте толық» деп сипаттады, ал Мистлбергер кітапты «ғылыми және кейде сырлы» деп атады, Веббті «күдіксіз адал зерттеуші» деп бағалады, ол «өз тақырыбының мәселесіне терең үңіліп», бірақ «негізінен сырттан қарайтын, тергеуші журналист» болып қала берді. Тамдгиди Гурджиевтің өмірбаяндарының арасында «Гурджиевтің ізбасарларының шеңберінен тыс және тәуелсіз болғанын мәлімдеген жалғыз Вебб» екенін жазды. 2004 жылы «Гурджиевтің ойлап табушылары» кітабында Пол Бикман Тейлор «Гармониялы шеңберді» «Гурджиевті жеке танымаған жазушының алғашқы жүйелі өмірбаяны» деп сипаттады. Вебб Гурджиевтің жазбалары Орталық Азияның тілдері мен мәдениеттерімен таныс екенін көрсететін маңызды дәлелдерді анықтады, бірақ Вебб Гурджиевті Азияның эзотерикалық тобының мүшесі емес, өзін-өзі оқытқан инноватор ретінде қарастырды. Ол оның ілімдерінің мазмұны батыстың құпия дәстүрлерінен шыққан деп санайды, бірақ кейбір формалары Азиядан келгенін мойындады. Веббтің Гурджиевтің Орталық Азиядағы ресейлік жасырын агент екендігі туралы теориялары және 1917 жылға дейін ол қайда саяхаттағаны туралы болжамдары «Гармониялы шеңберде» даулы мәселелер саналады. Веббтің еңбегі секуляризм теориясына, ұйымдасқан дін мен руханилықтың құлдырауы туралы теорияларға қарсы келеді. Вебб 19- және 20-ғасырлардың ағартушылыққа қарсы толқулармен және иррационализмнің рационализмнен гөрі күштірек өркендеуімен ерекшеленгенін айтты, әсіресе Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың алдында, кезінде және соңында. Вебб әдебиет, философия және саясатқа оккульттік және мистикалық топтар мен жазушылардың ықпалын зерттеді. Вебб өмірінде көпшілік назарына ілінбеді, бірақ Жаңа дәуір руханилығының өркендеуімен оның еңбектері қазірде көрегендікке ие болып көрінеді. Психикалық денсаулығы нашарлағаннан кейін Вебб 1980 жылы өзіне қол жұмсады. Оның маңызды еңбектері «Оккульттік әлем» және «Оккульттік құрылым» 2009 және 2008 жылдары неміс тіліне аударылып жарық көрді. Тринити колледжі оның құрметіне «Джеймс Вебб идеялар тарихы сыйлығын» тағайындады.
In 1980 his important biography of G. I. Gurdjieff, titled The Harmonious Circle, was published. He spent 8 years researching the book, making contacts with the Gurdjieff community worldwide. The New York Review of Books described Webb's research and knowledge of the subject as "extremely comprehensive", and Mistlberger described the book as "scholarly and occasionally gossipy" with Webb being "unquestionably a sincere researcher" who became "deeply involved in the matter of his subject" while remaining "fundamentally an outsider, an investigative journalist". Tamdgidi wrote that, amongst all the biographers of Gurdjieff, "only Webb claimed to have been independent and outside the circle of Gurdjieff's followers", and in 2004, in Inventors of Gurdjieff, Paul Beekman Taylor described The Harmonious Circle as "the first systematic biographical account by a writer who hadn't known Gurdjieff personally" Webb established that Gurdjieff's writings revealed substantial evidence of familiarity with the languages and cultures of central Asia, but Webb regarded Gurdjieff more as a self taught innovator than a member of an esoteric Asiatic group, and, although seeing some of its forms having derived from Asia, saw the content of his teachings deriving from western occult traditions. Webb's theories of Gurdjieff's identity as a Russian foreign agent in Central Asia, and theories on where he actually travelled before 1917, are considered controversial points in The Harmonious Circle. Webb's work challenges theories of secularism, theories of decline in organised religion and spirituality. Webb argued that the 19th and 20th centuries had also been marked by a revolt against the Enlightenment, and that the rise of irrationalism was much more marked than the rise of rationalism, especially before, during and after the First World War and the Second World War. Webb traced the influence of occult and mystical groups and writers on literature, philosophy and politics. Webb was generally ignored in his lifetime, but with the increasing rise of New Age spirituality in later years, his work now seems increasingly prescient. After increasing mental health difficulties, Webb committed suicide in 1980. His major works The Occult Underground and The Occult Establishment were translated into German and published in 2009 and 2008 respectively. Trinity College established the "James Webb Prize for the History of Ideas" in his memory.
Ықпал
Веббтің еңбегі эзотеризмді академиялық тұрғыдан зерттеуге қадам ретінде мойындалды, бұл зерттеуді кейіннен 1990 жылдары тарихшылар Антуан Фейвр мен Вутэр Ханеграфф бастады. Тарихшы Николас Гудрик Кларк: «Вебб саяси иррационализмдегі оккультизмнің қызметтік маңыздылығына назар аударғандықтан, идеялар тарихы үшін нацистік оккультизмді зерттеуді қайта жаңғыртты» деп мәлімдеді. Веббтің «қабылданбаған білім» деген ұғымы Ханеграаффтың жұмысына ықпал етті.
Webb's work has been recognised as a precursor to the academic study of esotericism which would later be inaugurated by historians Antoine Faivre and Wouter Hanegraaff in the 1990s. Historian Nicholas Goodrick Clarke argued that "By focusing on functional significance of occultism in political irrationalism, Webb rescued the study of Nazi occultism for the history of ideas." Webb's notion of "rejected knowledge" was influential on the work of Hanegraaff.
Таңдалған шығармалар
Ақылдан қашу (1971) MacDonald & Co., Лондон. 2-ші басылым: Оккульттік әлем (1974) Open Court Publishing. Оккульттік мекеме: Жаңа дәуірдің таңы және Оккульттік мекеме (1976) Open Court Publishing. Гармониялық шеңбер: Г. И. Гурджиевтің, П. Д. Успенскийдің және олардың ізбасарларының өмірі мен еңбектері (1980) Putnam Publishing. "Иррационалдық дәуір: саясат, мәдениет және оккультизм" – The Occult Establishment (2008) кітабының неміс тіліне аудармасы, Marix Verlag.
Flight from Reason (1971) MacDonald & Co., London
2nd ed. : The Occult Underground (1974) Open Court Publishing. The Occult Establishment: The Dawn of the New Age and The Occult Establishment (1976) Open Court Publishing. The Harmonious Circle: The Lives and Work of G. I. Gurdjieff, P. D. Ouspensky, and Their Followers (1980) Putnam Publishing. Das Zeitalter des Irrationalen: Politik, Kultur und Okkultismus im 20. Jahrhundert – German translation of The Occult Establishment (2008) Marix Verlag.