Эдмунд Вистурс: Американдық альпинист және қазақстандық құтқару операциясының қатысушысы
Ed Viesturs
Эдмунд Вистерс – американдық альпинист, 14 сегіз мыңдыққа оттегісіз көтерілген тұңғыш американдық. Everest-ке жеті рет шыққан, кітап авторы. Альпинизм туралы!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық альпинист
American mountain climber
Эдмунд Вистурс (1959 жылдың 22 маусымында туған) – американдық жоғары биіктіктегі альпинист, корпоративтік спикер және альпинизм қауымдастығында белгілі автор. Ол барлық сегіз мыңдық таудың 14-іне де көтерілген алғашқы американдық альпинист және қосымша оттегі қолданбастан осыны ішкен бесінші адам. Апа Шерпамен бірге ол 21 рет сегіз мыңдықтардың басына шықты, оның ішінде Эверест тауына 7 рет. Вистурс 1996 жылғы Эверест апатынан кейін көп ұзамай 1996 жылғы Эвересттің IMAX түсіріліміне қатысты, ол сол кезге дейін ең табысты деректі фильм болды. Апаттан 13 күн өткен соң, оның командасы кинотоппасымен бірге Эверест шыңына көтерілді. Сондай-ақ ол 2000 жылы шыққан «Vertical Limit» атты Голливуд блокбастерінде эпизодтық рөлде ойнады.
Edmund Viesturs (born June 22, 1959) is an American high altitude mountaineer, corporate speaker, and well known author in the mountain climbing community. He was the first American climber to ascend all 14 of the eight thousander mountains, and the 5th person to do so without supplemental oxygen. Along with Apa Sherpa, he has summitted eight thousanders on 21 occasions, including Mount Everest seven times. Viesturs took part in the 1996 IMAX filming of Everest shortly after the 1996 Mount Everest disaster, which became the highest grossing documentary up to that time. Thirteen days after the disaster, his team summited Everest accompanied by a film crew. He also had a cameo in the year 2000 Hollywood blockbuster Vertical Limit.
Ерте өмір
Вистурс Индиана штатының Форт-Уэйн қаласында латыш және неміс тегінен туған. Ол Иллинойс штатының Рокфорд қаласында өсті, ал 1977 жылы Вашингтон университетінде оқу үшін Сиэтлге көшті. Осы жерде ол Рейнир тауының беткейлерінде альпинизммен айналыса бастады. Вистурс 1981 жылы Вашингтон университетін зоология мамандығы бойынша бітіріп, "Rainier Mountaineering" компаниясында жетекші болып жұмыс істеді. Кейін Вашингтон штаты университетінде ветеринария докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды.
Viesturs was born in Fort Wayne, Indiana, of Latvian and German descent. He was raised in Rockford, Illinois, Viesturs moved to Seattle, Washington in 1977 to attend the University of Washington. It was here that he began his mountaineering career on the slopes of Mount Rainier. Viesturs graduated from the University of Washington in 1981 with a BS in zoology and worked as a guide for Rainier Mountaineering. He later obtained a Doctor of Veterinary Medicine degree from Washington State University.
Ағашқа көтерілу
Тау-кен спортына деген қызығушылығы жоғары мектепте оқып жүргенде Морис Герцогтың «Аннапурна» атты кітабынан туды, онда ол Аннапурнаға алғашқы қарқынды шабуыл туралы жазған. 1989 жылы Канченджангаға, 1990 жылы Эверестке және 1992 жылы К2 тауына шыққаннан кейін Виестурс халықаралық тау гиді болды және толық уақыт альпинизммен айналысуына демеушілік жасалды. Ол 1995 жылы Эверестке жасалған экспедиция кезінде Роб Холлдың «Adventure Consultants» компаниясының гидісі ретінде жұмыс істеді. Виестурс фин серігі Вейкка Густафссонмен бірге тауға көтеріледі. 1992 жылы ол және америкалық Скотт Фишер француз альпинисі Шанталь Модуитті К2 шыңына көтерілгеннен кейін шаршап қалғандықтан төменге түсіруге көмектесті. Виестурс 1996 жылғы Эверест апаты кезінде IMAX альпинистер тобының құрамында болды. Ол Дэвид Бришеарстің «Эверест» (1998) деректі фильмінде түсірілді, бірақ түсірілім қар күйіске ұшырағандықтан кейінге шегерілді. IMAX тобы түсірілімді кейінге қалдырып, Виестурстың соңынан тауға көтеріліп, қиын жағдайда қалған альпинистерге көмектесті. Команда соңында алға жылжуды шешті және 1996 жылдың 23 мамырында Эверест шыңына шықты. Виестурс «Nova» телеарнасының «Эверест: Өлім аймағы» (1998) атты деректі фильмінде де пайда болды, онда ол және Бришеарс Эверестке шығып, адам организміне биіктіктің әсерін жазу үшін физиологиялық және психологиялық тесттерден өтті. 2003 жылдың шілдесінде Денис Урубко басқаратын қазақстандық командамен бірге Виестурс француз альпинисі Жан Кристоф Лафайльді Броуд-Пиктен құтқаруға белсенді қатысты. Лафайльде биік таулық өкпе ісігі дамығандықтан төмен түсе алмады. Олар түнде құтқару операциясын ұйымдастырып, Лафайльді таудан аман-есен алып түсіріп, медициналық көмек алу үшін тікұшаққа мінгізді. 2005 жылы Виестурс 8000 метрден жоғары 14 таудың бәріне шыққан алғашқы американдық және тарихтағы 12-ші альпинист атанды. Ол бұл жетістікті қосымша оттегі қолданбай жасаған тарихтағы бесінші альпинист. Виестурс Эверест тауына жеті рет шықты. 2022 жылы жарияланған зерттеулер Виестурстың барлық сегіз мыңдықтардың «нағыз» географиялық шыңында тұрған тарихтағы үш альпинисттің бірі екенін және Виестурстың осыны бірінші болып жасағанын көрсетті. Виестурстың соңғы жылдардағы тауларына 2003 жылы Броуд-Пик (әлемдегі 12-ші ең биік тау) және Нанга-Парбат (әлемдегі тоғызыншы ең биік тау), 2005 жылы Аннапурна (әлемдегі 10-шы ең биік тау) және 2009 жылы Эверест (жетінші рет) кірді. 2009 жылдың 8 шілдесінде ол «United Way Climb» жобасының аясында Рейнир тауына экспедиция ұйымдастырды. UCLA жаттықтырушысы Джим Мора, «Seahawks» бас директоры Тод Лейвеке және NFL комиссары Роджер Гуделл осы қайырымдылық шарасына қатысып, 14 410 фут биіктікке көтерілді. 2011 жылдың қаңтар айында Виестурс Антарктидаға экспедиция жасап, ең биік шыңы Винсон массивіне көтерілді. 2021 жылдың мамырында ол Рейнир тауына 216-шы рет шықты. Қазір Виестурс «RMI Expeditions» компаниясының гидісі ретінде жұмыс істейді.
His interest in mountaineering was sparked in high school by reading Maurice Herzog's account of the first climb of Annapurna, titled Annapurna. After climbing Kangchenjunga in 1989, Mount Everest in 1990 and K2 in 1992, Viesturs became an international mountain guide and was sponsored for full time mountaineering. He served as a guide for Rob Hall's Adventure Consultants company during their 1995 Everest expedition. Viesturs climbs with Finnish partner Veikka Gustafsson. In 1992, he and fellow American Scott Fischer brought down French climber Chantal Mauduit, suffering from exhaustion, after her summit of K2. Viesturs was in the IMAX climbing team during the 1996 Everest Disaster. He was featured in David Breashears' documentary film Everest (1998), and filming was delayed as a blizzard struck. The IMAX team postponed shooting and followed Viesturs up the mountain to aid the stranded climbers. The team ultimately decided to keep going, and summitted Everest on May 23, 1996. Viesturs was also featured in the Nova television documentary, Everest: The Death Zone (1998), in which he and Breashears climbed Everest to the summit, while undergoing physical and mental tests to record the effects of altitude on humans. In July 2003, Viesturs and a Kazakh team, headed by Denis Urubko, were instrumental in the rescue of French climber Jean Christophe Lafaille from Broad Peak. Lafaille had developed high altitude pulmonary edema and was unable to complete his descent. They coordinated a rescue attempt in the dark, and were able to get Lafaille safely off the mountain and helicoptered out for medical help. In 2005, Viesturs became the first American, and 12th climber in history, to summit all 14 mountains over 8,000 meters (collectively known as the eight thousanders). He is the 5th climber in history to do it without using supplemental oxygen. Viesturs has summitted Mount Everest seven times. Research published in 2022 estimated that Viesturs was one of only three climbers in history to have stood on the "true" geographical summit of all the eight thousanders and that Viesturs was the first to do so. Viesturs' more recent climbs have included Broad Peak (the world's 12th highest mountain) and Nanga Parbat (the world's ninth highest mountain) in 2003, Annapurna (the world's 10th highest mountain) in 2005, and Mount Everest (for the seventh time) in 2009. On July 8, 2009 he led an expedition to Mount Rainier as part of the United Way Climb for the Community effort. UCLA coach Jim Mora, Seahawks CEO Tod Leiweke, and NFL commissioner Roger Goodell took part in this charitable enterprise, summiting the 14,410 ft peak. Viesturs led an expedition to Antarctica, in January 2011, to climb its highest peak, Vinson Massif. In May 2021, he summitted Mount Rainier for the 216th time. Viesturs now acts as a guide for RMI Expeditions.
Басқа жұмыстар
Виестурс 2003 жылғы "Трио для одного" фильмінің операторы болды. Бұл фильм француз альпинисі Жан Кристоф Лафайлдың екі айдың ішінде Дхаулагири, Нанга Парбат және Броуд Пик тауларына шығу миссиясын көрсетеді. Ол сыртқы жабдықтар өндірушілеріне дизайн бойынша кеңес береді және өзінің қабылдаған туған қаласының – Сиэтл Сихокс футбол командасының өкілі. Ол "Big City Mountaineers" қалалық жастар ұйымының директорлар кеңесіне кіреді. Виестурс сондай-ақ корпоративтік мотивациялық спикер ретінде танылды. Америка Альпинистік клубынан. Ол 2001 жылы "Explorers Club Lowell Thomas Award" сыйлығына ие болды. 2005 жылы National Geographic журналы оны "Жылдың оқиғасы" деп атады.
Viesturs was a cinematographer for the film Trio for One (2003), which told the story of French alpinist Jean Christophe Lafaille's mission to climb Dhaulagiri, Nanga Parbat, and Broad Peak in a period of two months. He acts as a design consultant for manufacturers of outdoor equipment, and is a representative of his adopted hometown's football team, the Seattle Seahawks. He is a member of the board of directors for Big City Mountaineers, an urban youth organization that offers wilderness experiences. Viesturs has also found a niche as a corporate motivational speaker. from the American Alpine Club. He is also the recipient of the Explorers Club Lowell Thomas Award (2001) He was named National Geographic's Adventurer of the Year (2005).
Фильмдер
Ол 1998 жылы Дэвид Бриширстің «Эверест» IMAX фильмінде басты альпинисттердің бірі болды. 2000 жылғы «Vertical Limit» фильмінде эпизодтық рөлде өзінің өзін сомдады. 2015 жылғы «Эверест» приключениелік фильмінде оны Клайв Стенден сомдады.
He was a featured climber in David Breashears' Everest IMAX film in 1998. He made a cameo appearance as himself in the film Vertical Limit (2000). He was portrayed by Clive Standen in the 2015 adventure film Everest.
Ойындар
Viesturs a. k. a. studios-тың GT Interactive баспасында жарық көрген "Everest" (1999) фильмінде көрсетілген. Виэстурс және оның Эверест тауынан түсірілген кейбір кадрлары Big Fish Games-тың "Hidden Expedition: Everest" (2007) ойынында пайда болды. Ол 2007 жылғы "Ең жақсы жасырын объектілер ойыны" номинациясында екінші орынды жеңіп алды.
Viesturs featured in a. k. a. studios' Everest (1999) published by GT Interactive. Viesturs and some of his footage of Mount Everest are featured in Big Fish Games' game Hidden Expedition: Everest (2007). It achieved first runner up for Best Hidden Object Game of 2007.