Тасмания – Австралияның ең ірі аралы, «Құйындар Желі» ағысының жолында орналасқан. Басс бұғазы арқылы материктен бөлінген, Антарктидаға жақын. Географиялық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тасмания, Австралияның ең үлкен аралы, жер бетінің аумағы шамамен 68 926 км² және жер шарын айналып өтетін "Қырылдап соққан қырықжылдық" желдің бағытында орналасқан. Солтүстікке қарай Басс бұғазы арқылы Австралиядан бөлінеді. Тасмания – Австралия материгінде орналасқан жалғыз штат. Тасмания аралының оңтүстігінде Антарктиданың Георг V жағалауы жатыр. Океан шекараларының қайсысы қолданылғанына байланысты, аралды Оңтүстік мұхиты қоршап тұрғандығы немесе шығысында Тынық мұхиты, батысында Үнді мұхиты бар екендігі айтылуы мүмкін. Океан шекараларының басқа да анықтамалары Тасманияны батысқа қарай Ұлы Австралия шығанағымен, ал шығысқа қарай Тасман теңізімен байланыстырады. Тасманияның ең оңтүстік нүктесі шамамен Оңтүстік-Шығыс мысы Оңтүстік Шығыс Кейпте орналасқан, ал ең солтүстік нүктесі Тасманияның материк бөлігінде шамамен Уолнорт / Темдудекерде Грим / Кеннаук мысының жанында жатыр. Тасмания Те Вайпоунаму / Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралы және Оңтүстік Америкадағы Патагонияның кейбір бөліктерімен салыстырылатын ендікте орналасқан. Солтүстік жарты шарға қатысты, ол Жапониядағы Хоккайдо, Солтүстік-Шығыс Қытай (Маньчжурия), Еуропадағы Солтүстік Жерорта теңізі және Канада-АҚШ шекарасымен салыстырылатын ендікте жатыр. Ең таулы аймақ – штаттың орталық-батыс бөлігінің көп бөлігін қамтитын Орталық биік жазықтар аймағы. Орталық шығыста орналасқан Мидлендс салыстырмалы түрде жазық және негізінен ауыл шаруашылығы үшін пайдаланылады, бірақ шаруашылық қызметі бүкіл штат бойынша шашыраңқы. Тасманияның ең биік тауы – Осса тауы. Тасманияның көп бөлігі әлі де тығыз орманды, ал Оңтүстік-Батыс Ұлттық паркі мен оған жақын аудандар Оңтүстік жарты шардағы соңғы қоңыржай жаңбырлы орманның біріне топасты. Таркин, аралдың солтүстік-батысында орналасқан Савидж өзені Ұлттық паркін қамтиды, бұл Австралиядағы ең үлкен қоңыржай жаңбырлы орман аймағы. Тасманияда көптеген өзендер бар. Тасманияның бірнеше ірі өзендері гидроэлектр энергиясын өндіру үшін белгілі бір уақытта бөгеттелген. Көптеген өзендер Орталық биік жазықтардан басталып, жағалауға құяды. Тасманияның негізгі халық орталықтары көбінесе сағалардың (олардың кейбіреулері өзендер деп аталады) маңында орналасқан. Тасманияның пішіні төмен қарай қараған үшбұрыш тәрізді, ол қалқанға, жүрекке немесе бетке ұқсайды. Ол негізгі аралдан және штаттың құзырындағы кемінде мың көрші аралдан тұрады. Олардың ішіндегі ең ірілері – Флиндерс аралы (Басс бұғазындағы Фурнео тобында), Кинг аралы (Басс бұғазының батысында), Флиндерс аралының оңтүстігіндегі Баррен мысы аралы, Тасманиядан Д'Энтрекасто каналымен бөлінген Бруни аралы, Тасманиядан 1500 км қашықтықтағы Маккуори аралы және шығыс жағалаудағы Мария аралы. Тасманияда бірнеше бөлек және жалғасқан тау жоталары бар. Штаттың көп бөлігін долериттің айқын көрінісі анықтайды, бірақ штаттың батыс жартысы ескі және қиын-қыстау, бутонграсс жазықтары, қоңыржай жаңбырлы орман және кварцит жоталары, әсіресе Федерация шыңы және Френчманс Кап сияқты ерекшеліктері бар. Бұл тау жоталарының болуы жаңбыр көлеңкесі әсерінің маңызды факторы болып табылады, батыс жартысы жауын-шашынның көп бөлігін алады, бұл өсімдіктердің өсуына да әсер етеді. Орталық биік жазықтар солтүстік жағында көптеген жоталар мен тіктеулерді құрайтын үлкен платомен ерекшеленеді, оңтүстікке қарай біртіндеп төмендеп, батыстағы ең биік тау жоталарына қарай таралады. Оның солтүстік-батысында тағы бір плато Такайна / Таркин орналасқан төбелер жүйесіне таралады. Австралияның Уақытша Биогеографиялық Аймақтануы (IBRA) Тасманияны 9 биоаймаққа бөледі: Бен Ломонд, Фурнео, Кинг, Орталық биік жазықтар, Солтүстік Мидлендс, Солтүстік беткейлер, Оңтүстік жоталар, Оңтүстік-Шығыс және Батыс.
Tasmania, the largest island of Australia, has a landmass of and is located directly in the pathway of the notorious "Roaring Forties" wind that encircles the globe. To its north, it is separated from mainland Australia by Bass Strait. Tasmania is the only Australian state that is not located on the Australian mainland. About south of Tasmania island lies the George V Coast of Antarctica. Depending on which borders of the oceans are used, the island can be said to be either surrounded by the Southern Ocean, or to have the Pacific on its east and the Indian to its west. Still other definitions of the ocean boundaries would have Tasmania with the Great Australian Bight to the west, and the Tasman Sea to the east. The southernmost point on mainland Tasmania is approximately at South East Cape, and the northernmost point on mainland Tasmania is approximately in Woolnorth / Temdudheker near Cape Grim / Kennaook. Tasmania lies at similar latitudes to Te Waipounamu / South Island of New Zealand, and parts of Patagonia in South America, and relative to the Northern Hemisphere, it lies at similar latitudes to Hokkaido in Japan, Northeast China (Manchuria), the north Mediterranean in Europe, and the Canada United States border. The most mountainous region is the Central Highlands area, which covers most of the central western parts of the state. The Midlands located in the central east, is fairly flat, and is predominantly used for agriculture, although farming activity is scattered throughout the state. Tasmania's tallest mountain is Mount Ossa at Much of Tasmania is still densely forested, with the Southwest National Park and neighbouring areas holding some of the last temperate rain forests in the Southern Hemisphere. The Tarkine, containing Savage River National Park located in the island's far north west, is the largest temperate rainforest area in Australia covering about With its rugged topography, Tasmania has a great number of rivers. Several of Tasmania's largest rivers have been dammed at some point to provide hydroelectricity. Many rivers begin in the Central Highlands and flow out to the coast. Tasmania's major population centres are mainly situated around estuaries (some of which are named rivers). Tasmania is in the shape of a downward facing triangle, likened to a shield, heart, or face. It consists of the main island as well as at least a thousand neighbouring islands within the state's jurisdiction. The largest of these are Flinders Island in the Furneaux Group of Bass Strait, King Island in the west of Bass Strait, Cape Barren Island south of Flinders Island, Bruny Island separated from Tasmania by the D'Entrecasteaux Channel, Macquarie Island 1,500 km from Tasmania, and Maria Island off the east coast. Tasmania features a number of separated and continuous mountain ranges. The majority of the state is defined by a significant dolerite exposure, though the western half of the state is older and more rugged, featuring buttongrass plains, temperate rainforests, and quartzite ranges, notably Federation Peak and Frenchmans Cap. The presence of these mountain ranges is a primary factor in the rain shadow effect, where the western half receives the majority of rainfall, which also influences the types of vegetation that can grow. The Central Highlands feature a large plateau which forms a number of ranges and escarpments on its north side, tapering off along the south, and radiating into the highest mountain ranges in the west. At the north west of this, another plateau radiates into a system of hills where takayna / Tarkine is located. The Interim Biogeographic Regionalisation for Australia (IBRA) divides Tasmania into 9 bioregions:
Ben Lomond, Furneaux, King, Central Highlands, Northern Midlands, Northern Slopes, Southern Ranges, South East, and West.
Қоршаған орта
Тасманияның қоршаған ортасы әртүрлі аймақтарында көптеген биомалар немесе қоғамдастықтардан тұрады. Бұл Австралиядағы ең орманды штат және елдегі ең үлкен аумақтардағы қоңыржай ылғалды орманды сақтайды. Тасманияның батысында және әсіресе оңтүстік-батысында кездесетін ерекше типтегі батпақты жерлер – бұл тасманиялық аборигендердің өртеу амалдарымен кеңейтілген деп есептелетін бұтты шалғындықтар. Тасманияда әр түрлі альпілік бақтар, мысалы, төсеніштік өсімдіктер бар. Биік таулы аймақтарда жыл сайын ~1000 метрден жоғары қар жауады, ал Антарктидадан келген суық ауаның салдарынан бұл көрсеткіш көбінесе 800 м, ал кейде 600 немесе 400 метрге жетеді. Әр бес жыл сайын қар теңіз деңгейінде де жаууы мүмкін. Осы ортада Орталық үстірттің және таулы жоталардың кипарис ормандары қалыптасады. Атап айтқанда, Иерусалим қабырғаларында сирек кездесетін қалампыр қарағайы мен оның жақын туысы – патшалық қарағай өседі. Батыс жағалау жотасында және ішінара Маунт-Филдте Австралиядағы жалғыз қысқы жапырақ түсіретін өсімдік – жапырақты бук кездеседі, ол кілем немесе круммхолц түзеді, немесе өте сирек жағдайда 4 метрлік ағашқа айналады. Тасманияда көптеген сарқырамалар бар. Оларды кішкентай арналарда, альпілік ағыстарда, жылдам өзендерде немесе тік жарлардан құлайтын жерлерде кездестіруге болады. Ең биік сарқырамалар таулы массивтерде орналасқан, кейде 200 метрлік құлаумен. Тасманиядағы ең танымал және ең көп таралған сарқырама – Гобартқа жақын орналасқан Маунт-Филдтегі Рассел сарқырамасы, оның жалпы биіктігі 58 метрді құрайды. Тасманияда көптеген жағажайлар бар, олардың ең ұзыны – Батыс жағалаудағы Оушен-Бич, шамамен 40 шақырымға созылған. Шығыс жағалаудағы Фрейсинеттегі Вайнгласс шығанағы – штаттың әйгілі ландшафты. Тасманияның қоңыржай ылғалды ормандары бірнеше түрлі типтерді қамтиды. Бұл ормандар ылғалды склерофилл ормандарынан да ерекшеленеді, бірақ бұл эвкалипт ормандары көбінесе ылғалды ормандардың астында қалыптасады және папоротниктер (мысалы, ағаш тәрізді папоротниктер) әдетте кездеседі. Терассалардағы ылғалды ормандар тығыз жер асты өсімдіктерінің (мысалы, Anodopetalum biglandulosum) болуына байланысты көбінесе өтуге қиын. Жоғарырақ орналасқан ормандарда (~500-800 м) жер асты өсімдіктері аз болғандықтан, оларға кіру оңай. Көбінесе кездесетін ылғалды ормандардың қалың жапырағы 50 метрге жетеді және қоршаған орта факторларына байланысты әртүрлі болады. Жаңа өсімдер көбінесе эвкалипттен пайда болады, ол тағы 50 метрге дейін (көбінесе одан да аз) биіктей алады, алып кенелі құйрықты бүркіттер үшін ұя салуға ең қолайлы орынды қамтамасыз етеді. Адамның қоршаған ортаға әсері қалалық және өнеркәсіптік құрылыстардан бастап, егістік және жайылымдық жерлерге дейін жетеді. Ең көп өңделетін аймақ – Мидлендс, онда топырақ қолайлы, бірақ штаттың ең құрғақ бөлігі болып табылады.
Tasmania's environment consists of many different biomes or communities across its different regions. It is the most forested state in Australia, and preserves the country's largest areas of temperate rainforest. A distinctive type of moorland found across the west, and particularly south west of Tasmania, are buttongrass plains, which are speculated to have been expanded by Tasmanian Aboriginal burning practices. Tasmania also features a diverse alpine garden environment, such as cushion plant. Highland areas receive consistent snowfall above ~1,000 metres every year, and due to cold air from Antarctica, this level often reaches 800 m, and more occasionally 600 or 400 metres. Every five or so years, snow can form at sea level. This environment gives rise to the cypress forests of the Central Plateau and mountainous highlands. In particular, the Walls of Jerusalem with large areas of rare pencil pine, and its closest relative King Billy pine. On the West Coast Range and partially on Mount Field, Australia's only winter deciduous plant, deciduous beech is found, which forms a carpet or krummholz, or very rarely a 4 metre tree. Tasmania features a high concentration of waterfalls. These can be found in small creeks, alpine streams, rapid rivers, or off precipitous plunges. Some of the tallest waterfalls are found on mountain massifs, sometimes at a 200 metre cascade. The most famous and most visited waterfall in Tasmania is Russell Falls in Mount Field due to its proximity to Hobart and stepped falls at a total height of 58 metres. Tasmania also has a large number of beaches, the longest of which is Ocean Beach on the West Coast at about 40 kilometres. Wineglass Bay in Freycinet on the east coast is a well known landmark of the state. The Tasmanian temperate rainforests cover a few different types. These are also considered distinct from the more common wet sclerophyll forests, though these eucalypt forests often form with rainforest understorey and ferns (such as tree ferns) are usually never absent. Rainforest found in deep gullies are usually difficult to traverse due to dense understorey growth, such as from horizontal (Anodopetalum biglandulosum). Higher elevation forests (~500 to 800 m) have smaller ground vegetation and are thus easier to walk in. The most common rainforests usually have a 50 metre canopy and are varied by environmental factors. Emergent growth usually comes from eucalyptus, which can tower another 50 metres higher (usually less), providing the most common choice of nesting for giant wedge tailed eagles. The human environment ranges from urban or industrial development, to farming or grazing land. The most cultivated area is the Midlands, where it has suitable soil but is also the driest part of the state.
Аралдық жер
Тасманияның арал екендігін 1642 жылы Тасмания жағалауын картаға түсірген кезде капитан Абель Тасман анықтаған болуы мүмкін. 5 желтоқсанда Тасман шығыс жағалауымен солтүстікке қарай қаншалыққа созылатынын көру үшін бағытталды. Құрлық Эддистон мүйісінде солтүстік-батысқа бұрылғанда, ол онымен бірге жүруге тырысты, бірақ оның кемелерін кенеттен Басс бұғазы арқылы соққан «Қырық жұрт» желдері шарлады. Тасман Оңтүстік материкті табу миссиясында болғандықтан, жаңа аралдарды емес, ол кенеттен шығысқа бұрылып, материктерді іздеуді жалғастырды. Бұл бұғазға келесі еуропалық 1770 жылы сәуір айында «Эндевор» кемесімен келген капитан Джеймс Кук кірді. Алайда, екі сағат бойы желге қарсы батысқа қарай жүзгеннен кейін, ол шығысқа қайтып, күнделігіне «олардың [яғни Ван Дименнің жері мен Жаңа Голландияның] бір құрлық екеніне күмәнданатынын» жазды. Бұл бұғаз Джордж Басс есімімен аталды, ол мен Мэтью Флиндерс 1798–99 жылдары «Норфолк» кемесімен Ван Димен жерін айналып өткен кезде осы бұғаздан өтті. Флиндерстің ұсынысымен, Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы Джон Хантер 1800 жылы материк пен Ван Димен жері арасындағы су кеңістігін «Басс бұғазы» деп атады. Кейін ол Басс бұғазы деп белгілі болды. Бұл бұғаздың бар екендігі туралы 1797 жылы «Сидней шығанағы» кемесінің капитаны, кемесін қасақана жерге отыртып, Презервация аралында (бұғаздың шығыс жағында) құлағаннан кейін, Сиднейге жеткенде айтқан. Ол күшті оңтүстік-батыс толқыны мен ағындардың, тоқтардың осы аралдың Тынық мұхиты мен Оңтүстік Үнді мұхитын байланыстыратын арнада орналасқанын көрсететінін хабарлады. Сондықтан 1797 жылдың тамызында губернатор Хантер Джозеф Банкске арнаның бар екеніне сенімді екенін жазды.
Tasmania's insularity was possibly detected by Captain Abel Tasman when he charted Tasmania's coast in 1642. On 5 December, Tasman was following the east coast northward to see how far it went. When the land veered to the north west at Eddystone Point, he tried to keep in with it but his ships were suddenly hit by the Roaring Forties howling through Bass Strait. Tasman was on a mission to find the Southern Continent, not more islands, so he abruptly turned away to the east and continued his continent hunting. The next European to enter the strait was Captain James Cook on HMS Endeavour in April 1770. However, after sailing for two hours westward into the strait against the wind, he turned back east and noted in his journal that he was "doubtful whether they [i. e. Van Diemen's Land and New Holland] are one land or no". The strait was named after George Bass, after he and Matthew Flinders passed through it while circumnavigating Van Diemen's Land in the Norfolk in 1798–99. At Flinders' recommendation, the Governor of New South Wales, John Hunter, in 1800 named the stretch of water between the mainland and Van Diemen's Land "Bass's Straits". Later it became known as Bass Strait. The existence of the strait had been suggested in 1797 by the master of Sydney Cove when he reached Sydney after deliberately grounding his foundering ship and being stranded on Preservation Island (at the eastern end of the strait). He reported that the strong south westerly swell and the tides and currents suggested that the island was in a channel linking the Pacific and southern Indian Ocean. Governor Hunter thus wrote to Joseph Banks in August 1797 that it seemed certain a strait existed.
Климат
Тасмания Австралияның қалған бөлігімен салыстырғанда салыстырмалы түрде салқын температуралық климатқа ие, құрлықтағы ыстық жаздан сақталып, төрт анық маусымды бастан кешіреді. Жаз желтоқсаннан ақпанға дейін созылады, орташа теңіз температурасы жоғарылайды, ал Лансестон маңындағы ішкі аймақтарда температура көтеріледі. Басқа ішкі аймақтар әлдеқайда салқын, Орталық платода орналасқан Ляуэни Австралиядағы ең суық жерлердің бірі болып табылады, ақпан айында температурадан ауытқиды. Күз наурыздан мамырға дейін, ауа райы көбінесе тұрақты болады, жазғы үлгілер біртіндеп қысқы үлгілердің қалыптасуын бастайды. Қыс маусымнан тамызға дейін, штаттың ең ылғалды және суық айлары, көптеген биік жатқан аймақтарда қар көп жауады. Қысқы температуралар оңтүстік мұхитынан келетін суық фронттардың әсерінен жағалау аймақтарында орташа есеппен, ал Орталық платода шамасында болады. Ішкі аймақтар қыс айларында үнемі қатып жатады. Көктем қыркүйектен қарашаға дейін созылады, бұл өткелді маусым, онда қысқы ауа райы жазғы ауа райының қалыптасуын бастайды, бірақ қазан айына дейін қар жаууы әлі де жиі кездеседі. Көктем жылдың ең желді мезгілі, және күндіз жағалауда теңіз бризінің әсері сезіле бастайды.
Tasmania has a relatively cool temperate climate compared to the rest of Australia, spared from the hot summers of the mainland and experiencing four distinct seasons. Summer is from December to February when the average maximum sea temperature is and inland areas around Launceston reach Other inland areas are much cooler, with Liawenee, located on the Central Plateau, one of the coldest places in Australia, ranging between and in February. Autumn is from March to May, with mostly settled weather, as summer patterns gradually take on the shape of winter patterns. The winter months are from June to August, and are generally the wettest and coldest months in the state, with most high lying areas receiving considerable snowfall. Winter maximums are on average along coastal areas and on the central plateau, as a result of a series of cold fronts from the Southern Ocean. Inland areas receive regular freezes throughout the winter months. Spring is from September to November, and is an unsettled season of transition, where winter weather patterns begin to take the shape of summer patterns, although snowfall is still common up until October. Spring is generally the windiest time of the year with afternoon sea breezes starting to take effect on the coast.
Климат деректері
Қала/қала Орташа ең төменгі температура °C Орташа ең жоғары температура °C Ашық күндер саны Жауын-шашын (мм) Хобарт 8.3 16.9 41 616 Лансестон 7.0 18.3 50 666 Девонпорт 8.0 16.8 61 778 Страхан 7.9 16.5 41 1458
Кейбір төртінші мұздықтардың болуына қарамастан, Тасманияның топырақтары Австралия материгінің топырақтарынан артық құнарлы емес, себебі олардың көпшілігі қатты шайылып кеткен, ал ең құрғақ климатты (ең аз шаюға ұшыраған) аймақтар мұздықтардың немесе олардан пайда болған аллювияның әсеріне түспеген. Басс бұғазы аралдарындағы, шығыс жағалауындағы және Тасманияның батысындағы топырақтардың көп бөлігі өте құнарсыз сподозольдер немесе псаменттер, ал соңғы аймақта тіпті одан да құнарсыз "латериттік подзольдік топырақтар" да кездеседі. Осы жерлердің көпшілігі сондықтан ауыл шаруашылығына пайдаланбайды, бірақ Тасманияда өнімді орман шаруашылығы кеңінен дамыған, ол штаттың маңызды салаларының бірі болып табылады. Солтүстік жағалауда жеміс өсіруге қолданылатын салыстырмалы түрде құнарлы аллювиалды топырақтардан басқа, "краснозем" ("қызыл жер") деп аталатын терең қызыл, жұмсақ өңделетін топырақтар да бар. Бұл топырақтар жоғары қышқылды және фосфатты тиімді бекітеді, бірақ олардың өте жақсы физикалық қасиеттері оларды сүт шаруашылығында, етті мал шаруашылығында және жемдік дақылдар өсіруде кеңінен қолдануға мүмкіндік береді. Мидлендс және Төменгі Дервент штаттың қалған бөлігінен өзгеше. Салыстырмалы түрде құрғақ климат және сілтілі (көбінесе долеритті) бастапқы материалдың болуына байланысты, бұл топырақтар салыстырмалы түрде шайылмаған және тереңінен әк құрайды. Олар көбінесе "далалық топырақтар" немесе "қоңыр топырақтар" деп жіктеледі және Ресей мен Солтүстік Американың қара топырақтарына (черноземдерге) ұқсас, бірақ оларда сіңірілетін фосфордың мөлшері аз және беткі қабатында сәл қышқыл. Дегенмен, олардың жоғары қоректік заттарға ие болуы өнімді жайылымдарды ұстауға мүмкіндік береді, ал осы аймақтарда көптеген қойлар жайылады. Ең құрғақ аймақтарда да кейбір астық дақылдары өсіріледі. Тасманияның оңтүстік-шығысындағы аллювиалды аймақтарда бай аллювиалды топырақтар алма өсіруге мүмкіндік береді. Тасмания көп жылдар бойы әлемдегі ірі алма өндірушілердің бірі болғандықтан "Алма аралы" деп аталды. Алма әлі де көп мөлшерде өсіріледі, әсіресе Тасманияның оңтүстігінде.
Despite the presence of some Quaternary glaciation, Tasmania's soils are not more fertile than those of mainland Australia, largely because most are severely leached and the areas with driest climates (least leaching) were unaffected by glaciation or alluvia derived therefrom. Most soils on the Bass Strait Islands, the east coast and western Tasmania are very infertile spodosols or psamments, with some even less fertile "lateritic podzolic soils" in the latter region. Most of these lands are thus not used for agriculture, but there is much productive forestry in Tasmania—which remains one of the state's major industries. On the north coast, apart from some relatively fertile alluvial soils used for fruit growing, there are also deep red, easily workable soils known as "krasnozems" ("red land"). These soils are highly acidic and fix phosphate very effectively, but their extremely favourable physical properties make them extensively used for dairying, beef cattle and fodder crops. The Midlands and the Lower Derwent present a different story from the rest of the state. Owing to a relatively dry climate and alkaline (mostly dolerite) parent material, these soils are relatively unleached and contain lime in the deeper subsoil. They are mostly classified as "prairie soils" or "brown earths" and bear some resemblance to the chernozems of Russia and North America, although they are much lower in available phosphorus and somewhat acidic in the surface levels. Their higher nutrient levels, however, allow them to support productive pasture, and large numbers of sheep are grazed in these regions. Some grain crops are also grown in the driest areas. In the alluvial areas of southeastern Tasmania, rich alluvial soils permit apples to be grown. Tasmania became known as the "Apple Isle" because for many years it was one of the world's major apple producers. Apples are still grown in large numbers, particularly in southern Tasmania.
Флора мен фауна
Тасманияның өсімдік әлемі өте алуан түрлі, құрғақ орталықтың шөптесін жайылымдарынан бастап, биік мәңгі жасыл эвкалипт ормандарына, альпілік бөктерлерге және штаттың қалған бөлігіндегі салқын қоңыржай жаңбырлы ормандар мен батпақтарға дейін жетеді. Көптеген түрлер Тасманияға ғана тән, ал кейбіреулері 50 миллион жыл бұрын Гондвана суперконтинентінде өскен ата-бабалары арқылы Оңтүстік Америка мен Жаңа Зеландиядағы түрлермен байланысты. Nothofagus gunnii, көбінесе Австралиялық бук деп аталады, Австралиядағы жалғыз қоңыржай аймақтың жапырақты ағашы және тек Тасманияда ғана кездеседі. Eucalyptus regnans (тау күлі) – әлемдегі ең биік гүлді өсімдік және қатты ағаш, 100 метрге (328 фут) дейін жетеді. Тасманияда Австралияда "бұталық тағам" деп аталатын көптеген жергілікті жемістер де бар. Тасманияда көптеген эндемикалық түрлер кездеседі. Мысалы, құтырбан (platypus) құрлықтағы туыстарынан ірілеу. Тасмания аралында тайлацин (thylacine) мекендеген – фоссаға немесе кейбіреулердің пікірінше, жабайы итке ұқсайтын сүтқоректі жануар. Арқасындағы ерекше жолақтары үшін "Тасманиялық жолбарыс" деп аталған бұл түр, динголардың бәсекесінен туындаған құрлықтағы жойылудан бұрынғы жылдары жойылды. Фермерлердің қуғын-сүргіні, үкіметтік сыйлық аулаушылар және соңғы жылдары шетелдегі мұражайлар үшін коллекционерлердің әрекеттері нәтижесінде Тасманияда да жойылған болуы мүмкін. 1936 жылы тайлациннің жойылуынан кейін Тасманиялық шайтан (Tasmanian devil) әлемдегі ең ірі ет жейтін сүтқоректі жануарға айналды және қазір тек Тасманияда ғана табиғатта кездеседі. Тасмания Австралияда үй иттерін алғаш рет пайдаланған соңғы аймақтардың бірі болды. 1803 жылы Англиядан кенгуру мен эмуларды аулау үшін иттер әкелінді. Бұл жағдай аборигендердің қоғамын толығымен өзгертті, себебі оларға еуропалық аңшылармен сәтті бәсекелесуге көмектесті және аборигендер үшін қару-жарақтан да маңыздырақ болды. Тасмания алып тіршілік ету орындары ағаштары мен оларды мекендейтін ірі жануарлар түрлерінің шоғырланған орны болып табылады, атап айтқанда, жойылу қаупі төнген Тасманиялық кенелі құйрықты бүркіт (Aquila audax fleayi), Тасманиялық маскалы солы (Tyto novaehollandiae castanops), Тасманиялық алып су рагы (Astacopsis gouldi), сары ваттлбёрд (Anthochaera paradoxa), жасыл розелла (Platycercus caledonicus) және басқалары. Тасманияда әлемдегі үш көшпелі тотық мекендейді: құрып кету қаупі төнген қызғылтқұйрықты тотық (Neophema chrysogaster), көк қанатты тотық (Neophema chrysostoma) және әлемдегі ең жылдам тотық – жылдам тотық (Lathamus discolor). Тасманияда барлығы 12 эндемикалық құс түрі бар.
Tasmania has extremely diverse vegetation, from the heavily grazed grassland of the dry Midlands to the tall evergreen eucalypt forest, alpine heathlands and large areas of cool temperate rainforests and moorlands in the rest of the state. Many species are unique to Tasmania and some are related to species in South America and New Zealand through ancestors which grew on the supercontinent of Gondwana, 50 million years ago. Nothofagus gunnii, commonly known as Australian beech, is Australia's only temperate native deciduous tree and is found exclusively in Tasmania. Eucalyptus regnans (mountain ash) is the tallest flowering plant and hardwood in the world, reaching 100 m (328 ft). Tasmania also has a number of native edibles, known as bush tucker in Australia. Tasmania has many endemic species. Some, such as the platypus are larger than their mainland relatives. The island of Tasmania was home to the thylacine, a marsupial which resembled a fossa or some say a wild dog. Known colloquially as the Tasmanian tiger for the distinctive striping across its back, it became extinct in mainland Australia much earlier because of competition by the dingo, introduced in prehistoric times. Owing to persecution by farmers, government funded bounty hunters and, in the final years, collectors for overseas museums, it appears to have been exterminated in Tasmania. The Tasmanian devil became the largest carnivorous marsupial in the world following the extinction of the thylacine in 1936, and is now found in the wild only in Tasmania. Tasmania was one of the last regions of Australia to be introduced to domesticated dogs. Dogs were brought from Britain in 1803 for hunting kangaroos and emus. This introduction completely transformed Aboriginal society, as it helped them to successfully compete with European hunters, and was more important than the introduction of guns for the Aboriginal people. Tasmania is a hotspot for giant habitat trees and the large animal species that occupy them, notably the endangered Tasmanian wedge tailed eagle (Aquila audax fleayi), the Tasmanian masked owl (Tyto novaehollandiae castanops), the Tasmanian giant freshwater crayfish (Astacopsis gouldi), the yellow wattlebird (Anthochaera paradoxa), the green rosella (Platycercus caledonicus) and others. Tasmania is also home to the world's only three migratory parrots, the critically endangered Orange bellied parrot (Neophema chrysogaster), the Blue winged parrot (Neophema chrysostoma), and the fastest parrot in the world, the swift parrot (Lathamus discolor). Tasmania has 12 endemic species of bird in total.
Қорғау
Австралияның қалған бөлігі сияқты Тасмания да жойылу қаупі төнген түрлер мәселесімен күресуде. Атап айтқанда, Тасманияның көптеген маңызды түршелері мен әлемдік маңызы бар жануар түрлерінің көпшілігі белгілі бір деңгейде тәуекелде деп саналады. Соның бір танымал мысалы – тасманиялық шайтан, ол беттік ісік ауруынан жойылу қаупі төнген. Кейбір түрлер, негізінен адамның араласуы салдарынан жойылып кеткен, мысалы, тайлацин немесе тасманиялық эму. Тасманияда мемлекеттік және одақтық үкіметтер жіктеген жойылу қаупі бар, осал немесе қауіпті жағдайдағы 90-ға жуық омыртқалы жануарлар түрі бар. Жолдарға және жеке көліктерге тәуелділік, сондай-ақ осы дамудың нәтижесінде жануарлар популяциясының жоғары концентрациясы Тасманияны әлемдегі (бір километрге шаққанда) жол апаттары бойынша ең нашар көрсеткішті мемлекетке айналдырды – сағатына 32 жануар, ал жылына кемінде 300 000 жануар қаза табады. Тасманияның қорғалатын аумақтары аралдың жер ауданының 21% -ін ұлттық парктер ретінде қамтиды. Тасманияның жабайы табиғаты әлемдік мұрасы аймағы (TWWHA) 1982 жылы ЮНЕСКО-ға енгізілді, ол әлемдік маңызы бар, өйткені «ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енген көптеген нысандар осы мәртебеге ие болу үшін он критерийдің тек біреуін немесе екеуін ғана қанағаттандырады. Тасманияның жабайы табиғаты әлемдік мұрасы аймағы (TWWHA) 10 критерийдің 7-сіне сай келеді. Жер бетіндегі бір ғана орын – Қытайдың Тайшань тауы осы көрсеткішке жетеді». 2014 жылы Эбботттың федералды либералды үкіметі аймақты тізімнен шығару және оны пайдалы қазбаларды іздеуге ашу туралы шешім қабылдады (бұл БҰҰ Доха комитеті тарапынан қабылданбады), сондай-ақ мемлекеттің Таркин аймағындағы қазіргі тау-кен және орман шаруашылығы, Австралиядағы ең ірі орташа белдеулі орман.
Like the rest of Australia, Tasmania suffers from an endangered species problem. In particular, many important Tasmanian subspecies and world significant species of animal are classified as at risk in some way. A famous example is the Tasmanian devil, which is endangered due to devil facial tumour disease. Some species have already gone extinct, primarily due to human interference, such as in the case of the thylacine or the Tasmanian emu. In Tasmania, there are about 90 endangered, vulnerable, or threatened vertebrate species classified by the state or Commonwealth governments. Because of a reliance on roads and private vehicle transport, and a high concentration of animal populations divided by this development, Tasmania has the worst (per kilometre) roadkill rate in the world, with 32 animals killed per hour and at least 300,000 per year. Protected areas of Tasmania cover 21% of the island's land area in the form of national parks. The Tasmanian Wilderness World Heritage Area (TWWHA) was inscribed by UNESCO in 1982, where it is globally significant because "most UNESCO World Heritage sites meet only one or two of the ten criteria for that status. The Tasmanian Wilderness World Heritage Area (TWWHA) meets 7 out of 10 criteria. Only one other place on earth—China’s Mount Taishan—meets that many criteria". Controversy surrounds the decision in 2014 by the Abbott federal Liberal government to request the area's delisting and opening for resource exploration (before it was rejected by the UN Committee at Doha), and the current mining and deforestation in the state's Tarkine region, the largest single temperate rainforest in Australia.