Кіріспе

Эдуард Бове (14 қыркүйек 1797 – 25 қазан 1849) – швейцариялық сағатшы және Bovet Fleurier сағат компаниясының негізін қалаушы.

Ерте өмір

Эдуард Бове 1797 жылы Нойшательдегі Флюрьеде, Жан-Фредерик Боведің ұлы болып дүниеге келді. Швейцариялық сағаттардың ең жоғары бағалық санатында "Женева" таңбасы дерлік қажет болғанымен, Bovet сағаттарын нақтырақ белгілейтін "Флюрье" атауы көбінесе таныс емес. Бове осы Валь-де-Траверс ауылынан шыққан, ол Нойшательдің батысында орналасқан. 1730-1740 жылдар аралығында Дэвид Ваучер, мүмкін Даниэль ЖанРишардың шәкірті, сағат жасау ісін енгізді. XIX ғасырдың бірінші жартысында Валь-де-Траверсте сағатшылардың саны жылдам өсті. Аталған аңғарда тұратын халықтың үштен бірін жұмыспен қамтып келген кесте тігу өнері Франция мен Фландрияда Жакард тік машинасымен салыстырмалы түрде арзан өндіріспен ығыстырылды. Келесі жылдары тағы төрт ұл мен бір қыз дүниеге келді. Эдуард Бове сағатшы ретінде оқуын аяқтағаннан кейін, ол екі бауырымен бірге 1814 жылы сағат құрастыру және сауда орталығы болған Лондонға көшті.

18181830 жыл

Ол 1818 жылы оны сағат жөндеуші ретінде Кантонға жіберген Магняк компаниясында жұмыс тапты; бұл еуропалық саудагерлер мен кәсіпкерлерге төзімділік көрсеткен жалғыз қытай порты болды, оларды «қызыл шашты жабайылар» деп атады. 1818 жылы Кантон қаласында ол 1822 жылы ағаларымен серіктестік құрды. Швейцарияда қытайға экспорттау үшін сәнді сағаттар шығаратын осы кәсіпорын үлкен жетістікке жетті. Қытаймен өркендеген сағат саудасы Боведі 1822 жылы өз компаниясын құруға итермеледі: ол Лондондағы екі ағасымен және Флюрьеде қалған бір ағасымен бірге толық серіктестік құрды; төртінші және ең кіші ағасы да бизнеске қатысты. Көп ұзамай Қытайдағы жоғары сапалы, практикалық құндылығы жоғары және әдемі сыртқы түрі бар сағаттарды жай ғана «Бове» деп атады. Женевада Бове сағаттарына жасалған інжу-маржанмен әшекейлеу және эмальмен бояу жоғары сапалы эстетиканы қамтамасыз етті, бұл сол кездегі қымбат сәнді сағаттардан айырмашылығы, кемінде жоғары топ үшін қолжетімді болды. Бове сағаты көп жылдар бойы Қытайда құнды мүлік саналды және кез келген жерде төлем ретінде қабылданды. Сағат механизмі көбінесе мұқият өрнектелген және қашап жасалған, оны артқы жағындағы шыны қақпақ арқылы қарауға болатын. Қазіргі кварцты сағаттар сияқты секунд сайын секіріп жүретін орталық секундтық тіл Боведің арнайы белгісі болды. Бове өндірісін қытай дәстүріне бейімдеді, оған сәйкес құнды заттарды (мүсіндер, вазалар, жылқылар, тіпті әйелдерді) жұптап сыйлау қалыпты болған. Сондықтан ол бір уақытта екі бірдей сағатты сата алатын: егер біреуі бұзылса, оның орнына екіншісін беруге болатын. Бірақ Боведің эмаль суретшілері екі бірдей, бірақ бір-біріне кері шағылысқан миниатюраларды салуды өте қиын деп тапты.

Флюрьеге қайта оралу

Эдуард Бове 1830 жылы Флюрьеге өзінің төрт жасар, жартылай қытай ұлы Эдуард Жоржбен бірге қайтып келді. Сол кезде Қытайдағы еуропалық саудагерлер үшін тұру мерзіміне "уақытша" әйел алу қалыпты жағдай болған. Егер осы одақтан бала дүниеге келсе, әкесі оның жауапкершілігін мойнына алатын. Бове – ынталы республикашыл болғандықтан, 1831 жылы Пруссия үкіметіне қарсы Нойшатель төңкерісі кезінде өзін ашық көрсетті. Оның Қытайдан жіберген жазбаша нұсқаулары бойынша ағалары Флюрьеде салған үйі бос тұрды. Бове Бесансон қаласына көшіп, онда басқа жер аударған сағатшылардың көмегімен сағат жасау ісін жалғастыруға мәжбүр болды.

Мұра

Эдуар Боведің ағалары мен шөберелері – барлығы компанияның акционерлері – Бове империясының Фльёрье, Лондон және Кантон қалаларындағы негіздерінің гүлденуін қамтамасыз етті. Саяси жағдай қалыпқа келгеннен кейін, 1840 жылы фирма Bovet Frères et Cie. деп қайта тіркелді; акционерлік капитал бір миллион франкқа тең болды. Эдуар Бове 1849 жылы қайтыс болды; ол республиканың жеңісіне және өткен жылы пруссиялықтардың шығып кетуіне куә болуға үлкерді. Мұрагерлік мәселесі шешілді және Қытайға өндіріс жалғасты. 1855 жылы Бове, Қытай императорының тапсырысымен жасалған бір-біріне толыққанды ұқсас сағаттар үшін Париждегі әлемдік көрмеде алтын медаль алды. Екі буын өткен соң Бовелер гүлденген швейцариялық-қытай сауда кәсіпорнын басқарды және енді сағат жасауға қызығушылық танытпады. Фирманың атауы бірнеше рет сатылып, 1994 жылы қайта жандандырылды. Қазіргі Бове сағаттары 19 ғасырдағы сәнді сағаттардың үлгісімен жасалған және білезікке арналған қалта сағаттары сияқты көрінеді.