Кіріспе

Уайтчепельдегі кісі өлтіру құрбаны Марта Табрам (туғанда Уайт; 10 мамыр 1849 – 7 тамыз 1888) – 1888 және 1891 жылдар аралығында Шығыс Лондондағы Уайтчепель ауданында және оның төңірегінде болған зорлық-зомбылықпен жасалған бірнеше кісі өлтірудің құрбаны болған ағылшын әйелі. Ол белгісіз сериялық кісі өлтіруші Жіберілген Джектың алғашқы құрбаны болуы мүмкін. Тарихшылар жақсы білетін Ripper-дің бес құрбанының бірі болмаса да, ол ең мүмкін болатын келесі үміткер саналады.

Ерте өмір

Табрам Марта Уайт 1849 жылдың 10 мамырында Лондонның Саутварк ауданында дүниеге келді. Ол Чарльз Сэмюэл Уайт пен оның әйелі Элизабет Доусетттің бес баласының ең кішісі болды. Чарльз Сэмюэл Уайт қоймашы болған. Туған ретімен оның үлкен төрт бауырлары Генри, Стивен, Эстер және Мэри Энн болды. Оның бойы 5 фут 3 дюйм (160 см) және шашы қара болды. 1865 жылдың мамыр айында Табрамның ата-анасы ажырасты; алты айдан кейін әкесі 59 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Оның қызы Мэри Энннің сөзіне қарағанда, әкесі қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бойы жұмыс істей алмаған.

Неке

1869 жылы Рождество күні Марта Генри Сэмюэл Табрам есімді жиһаз жинаушымен үйленді. Дін аяласы Ньюингтондағы Сент-Мэри шіркеуінде өтті. 1871 жылы олар Мартаның балалық шағындағы үйіне жақын жерге көшіп келді. Олар Генримен екі ұл өрбіткен: Фредерик Джон Табрам (1871 жылғы ақпанда туған) және Чарльз Генри Табрам (1872 жылғы желтоқсанда туған). Мартаның көп ішімдік ішуі алкогольдік құрылыстарға себеп болғандықтан, Табрамдардың некесі қиындыққа толы болды. Мартаның күйеуі оны 1875 жылы тастап кетті. Шамамен үш жыл бойы ол оған аптасына 12 шиллинг жәрдем төледі, бірақ ол басқа ер адаммен бірге тұратынын естіген соң, бұл соманы екі шиллинг алты пенниге дейін азайтты. Табрам 1876 жылдан бастап, өліміне үш апта дейін Генри Тернер есімді ағаш шебермен ара-тұра бірге тұрды. Бұл қарым-қатынас та Мартаның ішімдікке құмарлығымен және кейде түні бойы үйден кетіп қалуымен ушықты. Ол және оның ұлдары 1881 жылғы санақ күні Томас көшесіндегі Уайтчепел жұмыс үйінің уақытша бөлімінде түндеушілер ретінде тіркелді. 1888 жылы Тернер тұрақты жұмыстан айырылып, олар көшеде әсемдемелер мен ұсақ-түйек сату арқылы күнкөріс жасады, сондай-ақ Уайтчепелдегі Коммерциялық көшеден тыс, 4 Star Place-те шамамен төрт ай тұрды. Шілде айының басында олар кенеттен кетіп, жалдау ақысын төлемей қалды және сол айдың ортасында соңғы рет ажырасты. Табрам 19 Джордж көшесіндегі жалпы тұрғын үйге көшіп кетті. Өлген кезде Табрамның экономикалық жағдайы соншалықты нашарлаған еді, ол көшеде ақшаға сексуалдық қызмет көрсетуге мәжбүр болды.

1888 жылдың 6 тамызы

1888 жылғы 6 тамызда, оның өлтірілуіне бір күн бұрын, Табрам басқа әйелмен, "Pearly Poll" деп аталған Мэри Энн Коннеллимен және Джордж Ярд ғимаратының жанындағы "Ангел және Король" паб-ында екі солдатпен бірге сыра мен ром ішті. Төртеуі жұптап, пабтан шығып, шамамен сағат 23:45-те әр әйел өз клиентімен тарасып кетті. Марта мен оның клиенті Джордж Ярдқа, Уентворт көшесі мен Уайтчапел Хай-стритті байланыстыратын тар, солтүстік-оңтүстік бағытты аллеяға кірді. Олар Уайтчапел Хай-стриттен "Уайт-Харт" тавернасының жанындағы жабық арка арқылы кірді. 1876 жылы салынған Джордж Ярд ғимараты, аллеяның батыс жағында, Тойнби залының арт жағына жақын, солтүстік бөлігінде орналасқан. Перли Полл мен оның клиенті параллельдегі "Періштелер аллеясына" барды.

Өлтіру

Келесі күні таңертеңгісін үйдің тұрғыны Хьюит ханым "Құнжыр! Бірақ үй ішіндегі зорлық-зомбылық пен осыған ұқсас айқай-шулар сол жерде жиі болып тұрды, сондықтан ол шуды елемеді. Түнгі сағат 2-де Джозеф пен Элизабет Махони есімді ерлі-зайыптылар ғимаратқа қайта оралып, баспалдақтарда ешкімді көрмеді. Сол уақытта патрульдік офицер Томас Барретт жақын маңдағы гранадирді сұрап, ол досын күтіп отырғанын айтты. Түнгі сағат 3-те Альберт Джордж Кроу такси жүргізушісі болып жұмыс істегеннен кейін үйіне оралғанда, бірінші сатыдан жоғары жерде жатқан Табрамның денесін байқады. Құтқарушы оны ұйықтап жатқан босқындармен шатастырды, ал таңғы сағат 5:00-ге дейін жұмыс істеу үшін баспалдақтан төмен түсіп келе жатқан тұрғындар, док жұмысшысы Джон Сондерс Ривз, оның өлгенін түсінді. Ривз Барретті шақырды, ол Тімоти Роберт Киллинді мәйітті тексеруге жіберді. Киллин таңғы сағат 5:30-да келді және Табрамның өлі болғанына 3 сағат болғанын болжады. Оның өлтірушісі денесін және мойнын 39 рет пышақпен салған, оның ішінде тоғыз рет - тамағына, бес рет - сол өкпеге, екі рет - оң өкпеге, бір рет - жүрекке, бес рет - бауырға, екі рет - көкбауырға, ал алты рет - асқазанға, сондай-ақ оның төменгі құрсағы мен жыныс мүшелерін жарақаттаған. Ол артқы жағында жатқан, киімдері ортасына дейін көтерілген, төменгі жартысы ашық, бұл дене жыныстық күйде жатқандығын көрсетті. Алайда Киллин жыныстық қатынас туралы дәлел келтіре алмады. Тауэрдегі тағы бір сарбаз, рұқсатсыз кеткен капрал Бенджамин, ол да тергеуден босатылды, өйткені ол Кингстон-на-Темзадағы әкесіне барып келген екен. Коннелли полициямен толықтай ынтымақтаспады және Дрюри-Лейн маңында біршама уақыт бойы туысымен жасырынды, 9 тамызға дейін хабарласпады. Ол 10 тамызда Тауэрде ұйымдастырылған жеке парадты өткізіп жіберді, бірақ 13-ші күні қайта жоспарланған парадқа қатысты. Коннелли клиенттерді танымады және сол түні ер адамдар ақ шапкалы бинт кигенін мәлімдеді. Мұндай топтарды Tower-дегі Гренадерлер гвардиясының орнына Coldstream Guard-да ғана кигендіктен, Коннелли 15-і күні Веллингтон казармасындағы тағы бір жеке парадқа әкелінді, онда ол екі сарбазды таңдады, бірақ екеуінің де сенімді алибилері болды. Бірі әйелімен үйде, екіншісі казармада болды. Табрамның денесін 14 тамызда оның күйеуі ресми түрде анықтады. Ол өлген кезде қара шапқын, ұзын қара жакет, қою жасыл көйлек, қоңыр түстегі аяқ киім мен шұлық, және көктемгі бота киген. Оның биіктігі 5 фут 3 дюйм, қара шашы бар.

Жіті қасқыр Джек

Қазіргі газеттерде қыркүйек айының басында жарияланған хабарлар Табрамның өлтірілуін 3 сәуірдегі Эмма Элизабет Смит пен 31 тамыздағы Мэри Энн Николсқа байланыстырды, бірақ Смит қайтыс болғанға дейін полицияға оған бір топ шабуыл жасағанын айтқан. 8 қыркүйекте Энни Чэпманды, 30 қыркүйекте Элизабет Стрид пен Кэтрин Эддоуэсті және 9 қарашада Мэри Джейн Келлиді өлтіру де Табрамның қазасына байланысты болды. Аталған соңғы бес кісі өлтіруді қазір Джек-Жарққыштың "канондық бес" құрбаны деп атайды. Олардың барлығы Уайтчепель және Спитальфилдс аудандарындағы кедей қыздарды пышақтап өлтірген, көбінесе таңертеңгі қараңғыда, жұртқа қолжетімді оқшау жерде, демалыс немесе мереке күніне жақын жерде жасалған. Полиция Смиттың өлтірілуін Николстің өлтімімен байланыстырмады, бірақ оның өлімін кейінгі бес өлтірумен байланыстырды. Кейінгі зерттеушілер Табрамды Жарққыш құрбандарының тізімінен шығарды, себебі оның тамыры кесілмеген, ішек-қарны жарылмаған. Бұл пікірді Метрополитен полициясының қылмыстық тергеу бөлімінің көмекші бастығы сэр Мелвилл Макнагтен 1894 жылғы меморандумында Табрамды белгісіз әскер немесе әскерлер өлтіргенін айту арқылы қолдады. Табрамға жасалған мәйіт тексеруін жүргізген доктор Киллин, екі түрлі қару қолданылғаны туралы пікірін айту арқылы бұл сенімді нығайтты: Табрамның кеуде сүйегіне енген жарақтың бірі басқаларына қарағанда ұзын және қалың болған, мүмкін қанжар немесе штык болса, ал қалғандары қысқа, жұқа пышақпен жасалған. 20 ғасырдың психологиялық есептерінде Мэри Энн Николс Жарққыштың алғашқы құрбаны болғаны айтылған, бірақ оның өлтірілуі оның алғашқы шабуылы болмауы мүмкін екені де қосымшаланды. Кейбіреулер Жарққыш өзінің әдісін жетілдіру үшін Табрамды өлтірген болуы мүмкін деп болжайды. Алайда, Филип Сугден ("Жарққыштың толық тарихы") және Шон Дей (Питер Андервудтың "Жарққыш: құпияның жүз жылы") сияқты басқа зерттеушілер Табрамды Жарққыштың ықтимал құрбаны деп санайды. Сэр Мелвилл Макнагтен Уайтчепельдегі кісі өлтірулерді тергеуге 1889 және 1891 жылдар аралығында ғана қатысқан, сондықтан оның жазбалары сол кездегі полиция қызметкерлерінің пікірлерін көрсетеді және күдіктілер туралы ақпараттағы кейбір қателерді қамтиды. Сериялық кісі өлтірушілер қаруларын өзгертетіні белгілі, бірақ Жарққыш сияқты уақыт өте келе өз әдістерін жетілдіреді. Жарққыштың бес канондық өлтіруі Уайтчепельдің солтүстігінде, оңтүстігінде, шығысында және батысында болған, ал Табрамның өлтірілуі олардың географиялық орталығына жақын жерде болды. Мүмкін, оның өлтірілуі Жарққыш әдісін таңдамас бұрын жасаған алғашқы қылмыстарының бірі болған.