Кіріспе
Джек-Жаршының алғашқы құрбаны, 1888 жылы Англияның Уайтчепел ауданында өлтірілген.
Мэри Энн Николс, Полли Николс (туған аты Уокер; 26 тамыз 1845 – 31 тамыз 1888) – Джек-Жаршы деп аталатын белгісіз сериялық кісі өлтірушінің алғашқы ресми құрбаны. Ол 1888 жылдың тамыз айының соңынан қараша айының басына дейін Лондонның Уайтчепел ауданында және оның төңірегінде кем дегенде бес әйелді өлтірген және мүшелеген деп саналады. Уайтчепелдегі кісі өлтірушіге байланысты екі бұрынғы оқиға Джек-Жаршы жасаған деп саналмайды. Мэри Энн Николстің өлтірілуі осы оқиғалармен байланыстырылған кезде, бұл қылмыстық әрекетке және Лондонның Шығыс бөлігі тұрғындарының тұрмыс жағдайларына баспасөз бен жұртшылықтың қызығушылығын күрт арттырды.
Ерте өмір
Мэри Энн Николс 1845 жылы 26 тамызда Лондонда, Феттер-Лейн көшесінен бұрылған Дин көшесінде немесе Флит-Стриттен бұрылған Шоу-Лейн көшесіндегі Дауес-Кортта Мэри Энн Уокер болып дүниеге келді. Оның балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол 1851 жылға дейін крещениеден өткені белгілі. 18 жасында Уокер Уильям Николс атындағы баспа машинасының механигіне үйленді. Дүниеге келген күні 1864 жылғы 16 қаңтарда Лондон қаласындағы Сент-Брайд шіркеуінде болды, куәгерлері Сет Джордж Хавелли және Сара Гуд болды.
Бөлу
1880 жылдың 6 қыркүйегінде жұбайлар 6 D блогындағы өз үйлеріне көшіп келді, Пейбоди ғимараты, Стэмфорд көшесі, Блэкфрайрс жолы, аптасына 5 шиллинг 9 пенни төледі. Николстің әкесі Уильямды соңғы баласының тууына қатысқан медбикемен байланыс жасағаннан кейін қызын тастап кеткен деп айыптады, бірақ Уильям Николс олардың некесі осы айтылған қарым-қатынас болған күннен кейін кем дегенде үш жылға созылғанын дәлелдейтін құжаты бар екенін мәлімдеді. Ол кейін билік органдарына әйелі оны тастап кеткенін және жезөкшелікпен айналысатынын айтты. Қылмыстың жаңалығы тараған сайын, көптеген адамдар оқиға орнына жиналды. Олардың арасында Винтроп көшесіндегі көрші мал сою орындағы Гарри Томкинс, Джеймс Мамфорд және Чарльз Бриттен атты үш жылқы союшы болды. Полиция қызметкері Тэйн дәрігер Льюэллинді шақыруға барғанда оларға қылмыстың жайлы хабарлады. Үшеуі де тексерілді, Томкинс пен Бриттен жұмыстан таңғы сағат 12:20-де шамамен отыз минутқа кеткенін, мүмкін жақын маңдағы Роубк пабында ішімдік ішу үшін кеткенін мойындады. Үшеуі де күдіктен босатылды. Полиция Бакс-Роудың барлық тұрғындарын, соның ішінде Николстің денесі табылған үйдің тұрғындарын да сұраққа алды. Тұрғындардың көпшілігі таңертең оянған, бірақ ештеңе көрмегенін немесе естімегенін айтты. 31 тамыздың таңғы сағаттарында Бакс-Роу және оның маңында патрульдеуші барлық полиция қызметкерлері Николстің денесі табылғанға дейін күдікті ештеңе көрмегенін және естімегенін хабарлады.
Өлімнен кейін
Николстің денесі таңғы сағат 5:20-да Олд Монтегю көшесіндегі патолого-анатомиялық бюросына (өлкеханасына) көшірілді. Оның ішкі органдарындағы жарақаттарды инспектор Спратлинг анықтады, ол дереу үйіне қайтқан доктор Льюэллинді шақырды. Доктор Льюэллин Николстің денесін қосымша тексергеннен кейін, оның бетінің екі жағы да, тамағына жарақат салғанға дейін, жұдырық немесе бас бармақ қысымынан көгергенін анықтады. Осы екі жараның бірі сегіз дюйм, ал екіншісі төрт дюйм болды; екеуі де оның омыртқа жотасына дейін жетті. Оның құрсағында сол жақтан екі-үш дюйм қашықтықта бір терең, тік жара болды. Құрсағына бірнеше тіліктер салынған, нәтижесінде ішегі жаралардан шығып қалды, ал денесінің оң жағында үш-төрт ұқсас тілік болды. Бұл тіліктер де кем дегенде 6-8 дюйм (15-20 см) ұзындығы бар бірденемен, мүмкін тығын кесетін пышақ немесе аяқ киімшінің пышағымен жасалған. Әрбір жарақат зорлықпен және төмен қарай бағытталған күшпен салған. Льюэллин қастандық жасаған адамның анатомиялық білімге ие болғанына сенім білдірді. Ешқандай орган жоғалған жоқ. Льюэллин жарақаттарды жасауға төрт-бес минут кеткенін болжады, сондай-ақ қылмыс орнындағы қанның аз мөлшеріне таңқалды, "шамамен екі үлкен шарап стаканын немесе ең көп дегенде жарты пинтаны толтыруға жететін". Ол Николстің шабуылдаушыға қарап тұрғанын, ол оның аузын ұстап, тамағын кесіп өлтіргенін сенді. Өлім дереу болды, ал барлық ішкі жарақаттар, оларды жасауға бес минуттан аз уақыт кетті, олар оның өлімінен кейін жасалған. Льюэллин мұны осылай анықтады, өйткені өлімнен кейін денеге салған жарақаттар қанның шашырауына әкелмейді және денеден көп қан шығуына себеп болмайды.
Сәйкестендіру
Николстің мүліктерін тексеру кезінде, оның қайтыс болған сәтте өзімен бірде-бір жеке куәлік болмағаны, жалғыз нәрселері – ақ қалташа, тарақ және айнаның бөлігі болғаны анықталды. Дегенмен, оның іш киімдерінде «Ламбет жұмыс үйі P. R.» деп жазылған, бұл оның Принцесс-роудтағы жұмыс үйінде тұрғанын көрсетеді, ол 1887 жылы ғана ашылған. Бұл жұмыс үйінің бастығы денеді анықтай алмаса да, 31 тамызда сағат 19:30-да Мэри Энн Монк есімді жұмыс үйінің тұрғыны денені Мэри Энн Николс деп анықтады. Сол күні түстен кейін Эмили Холланд таныс болған адамды «Полли» Николс деп айтты. Бұл анықтаманы келесі күні Уильям Николс растады. Уильям Николстің кім екенін білгенде: «Сен қандай болсаң да, мен сені кешіремін, өйткені сен маған қандай болдың», – деп айқайлады. Бұл тергеуді Мидлсекстің коронері Уинн Эдвин Бакстер басқарды. Тергеудің бірінші күні қазылар алқасы тиісті түрде ант берді, содан кейін коронердің көмекшісі Николстің денесін Павильон-Ярдтағы мәйітханаға алып барды, кейін Жұмысшы жастар институтында қайта жиналды. Тергеудің бірінші күні үш куәгердің куәліктерін тыңдады. Бірінші куәгер – Николстің әкесі. Ол қызының күйеуінен «шамамен жеті-сегіз жылдай» бөлінгенін, оны Соңғы күндік мерекеден бері көрмегенін және оның жауы жоқ екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, полиция констеблі Джон Нилдің куәлігі бойынша, ол Николстің денесін тапқанда, оқиға орнының жарығы нашар болғанын, ал жарық көзі – «қатардың соңында тұрған көше шамдары» болғанын айтты. Ол оқиға орнын және көмек шақырған жағдайды былай сипаттады: «Қайтыс болған адам көшеде жатыр, сол қолы қақпаға тиіп тұрды. Мен денені шамның жарығымен қарап, мойнындағы жарадан қан ағып жатқанын байқадым. Ол киімдері шатасып, арқасымен жатқан еді. Мен оның қолын сезіп, буындарынан жоғары жылы екенін анықтадым. Көзі ашық еді. Оның бас киімі шешіліп, сол қолының жанында жатыр. Брейди көшесінен өтіп бара жатқан констебльді естіп, оған шақырдым». Коронердің сұрақтарына жауап ретінде Нил Уайтчепель жолының тіпті Николстің денесін тапқан кезде де «құлайтын» екенін және оның өлтірушісі сол бағытта қашып кетуі мүмкін екенін мойындады. Тергеудің бірінші күні куәгерлердің соңғысы – доктор Льюэллин болды. Оның куәлігі, 3 қыркүйектегі The Times газетінде жазылғандай, келесідей: «Бес тісі жоқ, тілінде кішкене жарақат бар. Бетінің оң жағындағы жауының төменгі бөлігінде көк дөңгелек бар. Бұл соққыдан немесе бас бармақтың қысымынан болуы мүмкін. Сол жақтағы бетінде дөңгелек көк дөңгелек бар, оны да саусақ қысымынан салған болуы мүмкін. Мойынның сол жағында, шамамен 1 дюйм жақтан төмен, 4 дюймге жуық кесік бар, ол құлақтың астынан басталады. Сол жақта, бірақ бір дюйм төмен және шамамен 1 дюйм алдында, оң жақ жақ сүйегінің астында аяқталатын дөңгелек кесік бар. Бұл кесік омыртқаға дейінгі барлық тіндерді толық кесіп тастады. Екі жағындағы мойын тамырлары кесілген. Кесік шамамен 8 дюймді құрайды. Бұл жаралар, әрине, ұзын, орташа өткір, күшпен қолданылған пышақпен жасалған. Денесінде немесе киімдерінде қан табылмады. Денеде, іштің төменгі бөлігіне дейін ешқандай жарақат жоқ. Сол жақтан екі-үш дюйм қашықтықта зигзаг тәрізді жара бар. Жара өте терең, тіндер де кесілген. Ішінде бірнеше кесіктер бар. Сол жақта төмен қарай үш-төрт бірдей кесік бар, олардың барлығы күшпен қолданылған пышақпен жасалған. Жарақаттар солдан оңға қарай жасалған, оларды сол қолмен жасаған адам жасаған болуы мүмкін. Барлық жарақаттар бір құралмен жасалған». Доктор Льюэллиннің куәлігін тыңдағаннан кейін, тыңдаулар 3 қыркүйекке дейін кейінге қалдырылды.
Five of the teeth were missing, and there was a slight laceration of the tongue. There was a bruise running along the lower part of the jaw on the right side of the face. That might have been caused by a blow from a fist or pressure from a thumb. There was a circular bruise on the left side of the face which also might have been inflicted by the pressure of the fingers. On the left side of the neck, about 1in. below the jaw, there was an incision about 4in. in length, and ran from a point immediately below the ear. On the same side, but an inch below, and commencing about 1in. in front of it, was a circular incision, which terminated at a point about 3in. below the right jaw. That incision completely severed all the tissues down to the vertebrae. The large vessels of the neck on both sides were severed. The incision was about 8in. in length. The cuts must have been caused by a long bladed knife, moderately sharp, and used with great violence. No blood was found on the breast, either of the body or the clothes. There were no injuries about the body until just about the lower part of the abdomen. Two or three inches from the left side was a wound running in a jagged manner. The wound was a very deep one, and the tissues were cut through. There were several incisions running across the abdomen. There were three or four similar cuts running downwards, on the right side, all of which had been caused by a knife which had been used violently and downwards. The injuries were from left to right and might have been done by a left handed person. All the injuries had been [caused] by the same instrument. Following the testimony of Dr Llewellyn, hearings were adjourned until 3 September.
Полицияның куәлігі
Инспектор Джон Спратлинг тергеудің екінші күні куәлік берді. Спратлинг алғаш рет кісі өлтіру туралы таңғы сағат 4:30-да естігенін, сол кезде Николстің денесі мәйітханаға жеткізілгенін және тек полиция констеблі Нилдің қадамы Бакс-роу арқылы өтуді талап еткенін растады. Одан кейін ол бірнеше тұрғындарды сұраққа алды, олардың ешқайсысы да ештеңе көріп немесе естімегенін анықтады. Сонымен қатар, ат союшы Гарри Томкинс куәлік берді, ол 31 тамызда сағат 1:00-ден кейін жұмысынан кетпегенін және ол мен оның әріптестері ешқандай күдікті нәрсе естімегенін мәлімдеді. Жұмыс орнындағы шу деңгейі туралы сұралғанда Томкинс жұмыс орнының «өте тыныш» екенін айтты, бірақ ол қылмыс орнына тым алыс болғандықтан, көмек шақыруды естімегенін мойындады. Екі полиция қызметкері Томкинстен кейін куәгерлер алқасына келді. Инспектор Джозеф Хелсон марқұмның денесі табылған жерге көтерілмегеніне сенімді екенін айтты. Полиция констеблі Джонас Мизен жұма күні таңғы сағат 3:45-те бір керуеншінің Бакс-роуда жатқан әйел туралы хабарлағанын және ол оқиға орнына келгенде, полиция констеблі Нил оған дереу қол арбасын әкелуді бұйырғанын мәлімдеді. Чарльз Крос Мизеннен кейін куәгерлер алқасына келді. Ол Николстің денесін жұмысына бара жатқанда тапқанын және оның денесін әйел екенін түсінуден бұрын, брезент деп ойлағанын айтты. Содан кейін ол Роберт Полдің қадамдарын естіді, ол оның артынан жақындап келе жатқан еді, және оған ишара жасап, былай деді: «Мұнда қараңыз, тротуарда әйел жатыр». Крос Пол Николстің жүрегіне тигенін растады, «Менің ойымша, ол тыныс алады, бірақ тым аз, егер тыныс алатын болса» деді. Екеуі де жұмысына кешігіп қалғандықтан, олар әйелді тастап, кездескен алғашқы полиция қызметкеріне хабарлауға келісті. Николстің мойнындағы жараларды неге ешкім байқамағаны туралы сұралғанда, Крос Бакс-роудың жарығы нашар болғанын айтты.
Үшінші күн
Тергеудің үшінші күні 17 қыркүйекте өтті. Бұл күні сегіз куәгер куәлік берді, оның ішінде Николстың денесі табылған қораның қасындағы шатырда үш баласымен бірге тұратын жесір әйел Эмма Грин. Грин кісі өлтірілген түні ерекше ештеңе естімегенін және Бакс-роуд бойымен жиі шулы адамдар жүрсе де, барлық үйлерді еңбекқор адамдар басып алғанын айтты. Сондай-ақ куәлік берген полиция констаблы Джон Тэйн, оның айналысы әдетте оны Бакс-роудан әр отыз минут сайын өткізетінін және оны таңғы сағат 3:45-те констабл Нил Бакс-роуға шақырғанын айтты. Тэйн дереу доктор Ллевелинді шақыруға жіберілгенін және денесі Бакс-роуда болғандықтан, мәйітті мәйітханаға жеткізгенін айтты. Ол кейін Эссекс-Уорфты, Ұлы Шығыс темір жолының аркаларын және Аудандық темір жолды куәліктер іздеді, бірақ ештеңе таппады. 17 қыркүйекте куәлік берген соңғы куәлардың екеуі – Олд Монтегю көшесіндегі мәйітхананың күзетшісі Роберт Манн және Уайтчепель жұмыс үйінің тұтқыны Джеймс Хэтфилд болды. Манн денені таңғы сағат 5-те мәйітханаға орналастырғанын, оның киімдері ол мен Хэтфилд оны кесіп алғанға дейін кесілмегенін айтты. Кейін Хэтфилд пен Манн, сержант Энрайттың нұсқауына қайшы, доктор Льюэллиннің келуіне дайындық ретінде Николстың барлық киімдерін алып тастағанын айтты. Сот отырысының соңғы күнінің соңында тергеуші Бакстер Николстың денесі табылған жерде оның өлтірілгенін дәлелдейтінін мәлімдеді. Бакстер кісі өлтірушінің құрықтан қашуына қатысты былай деді: "Алдымен, бұл таңғаларлық жайт, өйткені оның денесінде қанның іздері болуы керек еді. Егер, бірақ, қан негізінен оның қолында болса, айналадағы көптеген мал сою үйлерінің болуы осы жердің жиі келушілерін қанды киімдер мен қолдармен таныс ететін еді, және оның сыртқы түрі сол арқылы ол Бакс-роудан кешкісін Уайтчепель жолына өтіп, таңертеңгі базардағы қозғалыста көзден таса болғанда назар аудармауы мүмкін". Бакстер екі бұрынғы Уайтчепельдегі және 8 қыркүйекте Анни Чэпманды өлтірген оқиғаларға сілтеме жасап, қазылар алқасына: "Сіздер тергеп отырған өлім көптеген ұқсастықтарды көрсететін төрт оқиғаның бірі екендігін мүлдем назардан тыс қалдыра алмаймыз. Олардың барлығы шамамен бес айдың ішінде және бәрі біз отырған жерден өте жақын жерде болды. Төрт құрбанның бәрі де орта жастағы әйелдер, барлығы да үйленген, күйеулерінен бөлек өмір сүрген, себебі олар өздерін ұстай алмайтын әдеттерге ие болды, және олар өлген кезде өмірлерін қалыпты емес жолмен өткізіп жатты". Бакстер Николс пен Энни Чэпманның өлтірілуі мен Эмма Смит пен Марта Табрамның бұрынғы өлтірілуінің арасындағы тікелей ұқсастықтарға сілтеме жасап, былай деп түсіндірді: "Николс пен Чэпманның өлтірілуіндегі жарақаттардың ұқсастығы айтарлықтай. Екі жағдайда да бетінде көкжиектер бар; екі жағдайда да бас денесінен дерлік ажыратылған; екі жағдайда да басқа да қорқынышты жарақаттар бар; және бұл жарақаттар әр жағдайда анатомиялық біліммен жасалды. Мен сізге осы екі әйелді бір адам бір мақсатпен өлтірген болуы мүмкін деген мүмкіндікті ұсынамын". Бакстер Николстың өлтірілуінің бұрынғы екі Уайтчепельдегі өлтірілумен байланысты болуы мүмкіндігін жоққа шығарды, өйткені екі жағдайда да қолданылған қару айтарлықтай өзгеше болды, ал бұл құрбандардың ешқайсысының мойнына немесе ішектеріне жарақаты болған жоқ. 20 минуттық кеңестен кейін қазылар алқасы Николстың қалай, қашан және қандай жолмен өлгенін анықтауға тапсырма алғаннан кейін, төмендегі үкім шығарды: "Бір немесе бірнеше белгілі емес адамдар жасаған қасақана кісі өлтіру".
Престің реакциясы
Николстің өлтірілуі Эмма Смит пен Марта Табрамның бұрынғы өлтірілуінен 300 метрлік радиуста болған, ал үш өлтірілу де бес айдан кем уақыт ішінде орын алды. Үш кісінің өлтірілу әдістері әртүрлі болғанымен, географиялық ұқсастықтар баспасөздің бір бөлігін үш оқиғаны байланыстыруға итермеледі. Газет редакторлары сондай-ақ Николстің өлтірілуін Смиттің өлтірілуіне қатысты бұрынғы болжамдарға сәйкес, бір топ адам жасаған болуы мүмкін деп болжады. Николстің өлтірілуінен кейінгі күндері, радикалдық баспасөздің бір бөлігі, әсіресе The Star газетінің тілшілері, полиция комиссары сэр Чарльз Уорренды жамандау үшін өлтірулердің қатыгездігін пайдаланды. 1 қыркүйекте Метрополитен полициясында Уорренге қарсы кеңінен наразылық бар деген жалған ақпарат таратты. The Star газетінің тілшісі Эрнест Парк 31 тамыздағы санында қылмыстың жалғыз адамның қолынан келгенін айтты. Көп ұзамай басқа басылымдар да осы пікірді қабылдады. Шығыс Лондон аймағында (Ист-Энд) сериялық кісі өлтіруші болып жүр деген күдік туғаннан кейін, Фредерик Эберлайн, Генри Мур және Уолтер Эндрюс инспекторлары Скотланд-Ярдтың орталық кеңсесінен жұмысқа жіберілді. Тергеу аяқталғаннан кейін бір апта өткен соң Елизавета Стрейд пен Кэтрин Эддоустың, сондай-ақ 9 қарашада Мэри Джейн Келлидің өлтірілуі де ұқсас тәсілмен жасалған болуы мүмкін деп есептелді. Баспа және жұртшылық бұл кісі өлтірулерді 1888 жылдың қазанында "Жетірткіш Джек" деп аталған бір сериялық кісі өлтірушіге кінәлады.
Теріден жасалған алжапқыш
Жергілікті халық арасында "Жыр тері" деп белгілі болған жергілікті яһуди кісі өлтірулерге қатысы болуы мүмкін деген қауесеттерді полиция тергеді. Бұл адамның пышақ алып жүретіні және жергілікті әйелдерді жиі қорқытатыны белгілі болды. Николстың өлімінен кейін күндері баспасөзде "Жыр тері" туралы фантастикалық сипаттамалар жиі жарияланды, бірақ Лондон баспасөзінің бір бөлігі бұл теорияны "баспасөз қызметкерінің қиялынан туған миф" деп жоққа шығарды. Джон Пизер, былғарыдан аяқ киім жасайтын поляк яһудисі, "Жыр тері" деген атпен танымал болды. Оған қарсы тікелей дәлелдер болмаса да, 10 қыркүйекте сержант Уильям Тик оны тұтқындады. Пизер бұған қарсылық білдіргенімен, Тик Пизердің жаман даңқы бар екенін және оны жергілікті халық осы атпен білетінін білді. Пизердің үйін тінткен кезде бес ұзын пышақ табылды. Дегенмен, Пизер екі соңғы Уайтчепелдегі кісі өлтірулерге қатысты оның алибилері расталғаннан кейін көп ұзамай босатылды. Кейіннен Пизер оны кісі өлтіруші деп айыптаған бір газеттен ақшалай өтемақы алды.
Жерлеу рәсімі
Мэри Энн Николс 1888 жылдың 6 қыркүйегінде түстен кейін жерленді. Ол Лондон қалалық зиратында жерленді, ол шығыс Лондонның Манор Парк ауданында орналасқан. Оның денесі Ханбери көшесіндегі Генри Смит деген жерлеуші ұсынған мәйіт көлігімен зиратқа жеткізілді. Жерлеу салтанатында оның табыны бар мәйіт көлігі және екі қаралы карета болды, онда оның әкесі, бұрынғы күйеуі және үш баласы отырды. Мәйіттен зиратқа дейінгі жолға бірнеше мың адам қарады. Николстің табыны жылтыратылған қарағайдан жасалған, үстінде "Мэри Энн Николс, 42 жас, 1888 жылдың 31 тамызында қайтыс болды" деген жазуы бар мыс тақтасы бекітілген. Николстің өлім куәлігінде оның 42 жасында өлтірілгені көрсетілген (бұл қателік табыт тақтасы мен қабір тасында да көрсетілген), бірақ оның туу туралы жазбасында оның 43 жаста болғаны айтылған, бұл факт Николстің тергеуі кезінде оның әкесі растады, ол қызының жасынан "он жасқа жас" көрінетінін айтқан.
Фильм
Террорлық зерттеу (1965). Бұл фильмде Мэри Энн Николс рөлін Кристиан Мейбек ойнайды. "Сүйіспеншілік қан төгуде" (1999). Уильям Таннен режиссерлік еткен драмалық фильм. Бұл фильмде Николсты Нэнси Бишоп сомдайды. "Тозақтан" (2001). Хьюз ағайындыларының режиссерлік жұмысы, онда Мэри Энн Николс рөлінде Аннабель Апсион ойнайды.
Теледидар
Шын Жек Жаратушы (2010). Дэвид Мортин режиссерлік еткен бұл сериалда Мэри Энн Николс рөлін Стефни Халибурн сомдады және алғаш рет 2010 жылдың 31 тамызында эфирге шықты. Жек Жаратушы: Нақты әңгіме (2011). Уайтчепелдегі кісі өлтірушіге қатысты түпнұсқа полиция есептері мен куәгерлердің айғақтарына сілтеме жасайтын екі сағаттық деректі фильм. Бұл деректі фильмде Николс рөлін актриса Лорейн Констанс ойнайды.
Драмалық
Жек, соңғы құрбан (2005). Бұл мюзиклде Мэри Энн Николс рөлін Марисса Меревуд сомдайды.