Кіріспе

Висконсин лютеран семинариясы (WLS) – Висконсин евангелистік лютеран синодының (WELS) пасторлары болуға дайындалатын ер адамдарды оқытатын жоғары білім беру мекемесі. Ол Висконсин штатының Мекуон қаласында орналасқан. Кампустың құрамына 22 ғимарат кіреді, соның ішінде 58 000-нан астам томдық кітапхана және 18 ғасырға дейінгі сирек теологиялық кітаптардың жинағы бар.

Тарих

Висконсин лютерандық семинариясы тарихы барысында әртүрлі жерлерде орналасқан.

Уотертаунда пайда болған

Мектептің бастауы 1863 жылға дейін барып жетеді, сол кезде Висконсин Синодындағы дін қызметкерлерінің басты көздері Германиядағы миссионерлік қоғамдар болатын. Висконсин Синоды консервативтік және жақтас теологиялық позицияға көшкенде, неміс миссионерлік қоғамдарынан келген дін қызметкерлерінің теологиялық ерекшеліктері күмәндана бастады. Бұған қоса, жеткілікті мөлшерде пасторларды қамтамасыз ету де қиындыққа айналды. Осы мәселелерді шешу үшін Висконсин Синоды Уотертаун қаласында Висконсин Синодының Теологиялық мектебін құрды. Алғашқы студенттер профессордың үйінде жиналды. 1864 жылы Висконсин Синодының съезі семинария үшін тұрақты ғимарат салу туралы шешім қабылдады. Уотертаун жері 600 долларға сатып алынды. 1864 жылдың 22 шілдесінде қазіргі Лютер дайындық мектебінің кампусында құрылыс жұмыстары басталды. Ғимарат 1865 жылдың 14 қыркүйегінде пайдалануға берілді. Ғимараттың үшінші қабаты семинария сабақтарына, ал екінші және бірінші қабаттары Синодтың колледжі – Солтүстік-Батыс колледжіне бөлінді.

Конкордия семинариясымен бірігу

Оқушылар санының аздығы және Миссури Синодымен байланыс орнатуға деген ниеттің күшеюіне байланысты, 1870 жылы мектеп сол Синодтың Конкордия семинариясымен біріктірілді. Бірігу шарты бойынша, Миссури Синоды мектепке профессор тағайындау және қаржылық көмек көрсету арқылы Солтүстік-Батыс колледжінің жұмысына белсенді қатысуға келісті. Висконсин Синоды студенттерді Сент-Луиске жіберіп, профессор дайындап, Конкордияға қаржылай қолдау көрсетуге міндеттенді. Әр Синод өзінің оқу орнын басқару құқығын сақтап қалды. Алты Висконсин Синодының студенті 1870 жылғы наурыз айында Сент-Луисте оқуға кірісті.

Милуокиде қайта ашылды

1878 жылы WELS бүкіл синодтың Миссури синодына сіңіп кетуіне жол бермеу үшін Висконсин штатындағы Милуокиде семинарияны қайта ашты. Висконсин синодының басшылары Миссури синодымен доктриналық бірлік ұйымдық біртінсіздіксіз мүмкін екенін баса көрсетті. Хаббард көшесі мен Гарфилд даңғылының қиылысында екі шағын үй жалға алынып, екі жыл бойы мектеп кампусы ретінде пайдаланылды. Профессор Евгений Нотц сол тұстан бір көше қашықтықтағы Сент-Маркус лютеран шіркеуінің пасторы қызметін атқарды. Мектеп бұл шектеулі мүмкіндіктерден тез арада асып түсті. Семинария кеңесі жаңа кампус ретінде пайдалану үшін 13-ші және Вайн көшелеріндегі жақын жердегі кішкентай саябақты сатып алуға келісім берді. Саябақтағы павильон сыныптарға және профессор Нотцтың тұрғын үйіне қайта жабдықталды. Ондағы оқу 1880 жылы басталды.

Вауватосаға көшіп бару

Семинариялардың санының артуына байланысты 13-ші көшедегі ғимараттың сыйымдылығы жетпей қалғандықтан, 1893 жылы Висконсин штатының Вауватоса қаласында 31 студентімен жаңа семинария кампусы ашылды. Ғимарат екі қабатты, толыққанды жертөлесі және кең мансардасы бар еді. Бірінші қабатта екі сынып, ғибадатхана, оқытушыларға арналған демалыс бөлмесі, бірнеше оқу бөлмелері және екі қанаттың әрқайсысында бірден дәретхана орналасқан. Екінші қабат бірінші қабаттың көшірмесі болды, ортасында үлкен зал жайғасқан. Бұл кеңістік кейіннен кітапханаға айналды. Жертөледе ас үй, асхана, жуынатын бөлме және демалыс алаңы болды. Бірнеше жыл өткен соң мансарда жаңартылып, қосымша студенттерге арналған жатақхана ретінде пайдаланылды.

Мекундағы тұрақты кампус

Висконсин лютеран семинариясына түсушілердің саны арта берген сайын, синод және семинария басшылары алдағы жылдары үлкен ғимараттың қажет болатынын түсінді. Синод қазіргі Мекуонда, Тьенсвилл ауылының жанында 25 000 долларға бір шаруашылық жерін сатып алды. Семинария профессоры Джон Филипп Кёлерге Германияның Эйзенах қаласындағы Вартбург қамалының стилі мен ерекшеліктерін ескере отырып, жалпы жобалау жұмысы тапсырылды. 1928 жылы құрылыс жұмыстары басталды, және сол жылы іргетасы салынды. Жаңа кампусқа көшу процесі 1929 жылдың жазында басталды, ал алғашқы сабақтар 1929 жылдың күзгі семестрінде өтті.

Кампус

Висконсин лютеран семинариясының кампусы Висконсин штатының Мекун қаласында орналасқан. Ірі ағаштар, кең жасыл далалар, орман, бұлақ және кішкентай тоған бар, кампус саябақ сияқты көрінеді.

Сәулет ерекшеліктері

Кампустың дизайны Германияның Эйзенах қаласындағы Вартбург сарайының сәулет стилін шабыттандырады. Оның ерекшеліктері – тас қабырғалар және тақтатас шатырлар. Жатақхана мен академиялық орталықтың жалпы жоспары сақина тәрізді, бұл негізгі кешеннің ортасында аула құрайды. "Fachwerk", яғни ағаш қаңқалы кірпіш қабырғалар, кампуста кеңінен қолданылады.

Гимназия

1986 жылы ашылған гимназияда 1200 орын бар. Басты спорт залында екі баскетбол және волейбол алаңы орналасқан. Ғимаратта сонымен қатар ракетбол алаңы, екі шешіну бөлмесі және жаттығу/салмақ көтеру залы бар. Гимназия концерттерге, мерекелік шараларға және бітіру кештеріне де пайдаланылады.

Шатыр

1929 жылы салынған ғимарат жобасына кампуста құлшылық ететін шіркеу де кірген еді. Алғашқы шіркеу өте қарапайым болды, онда орындықтар, музыкалық аспаптар, көркем әйнек терезелер, тіпті мінбар мен құрбандық тақтасы да болмады. 1930 жылдарға дейін жергілікті шебердің көмегімен ғибадатхана безендірілмеді. Он жылдар бойы шіркеуде кішкентай ағаш құрбандық тақтасы, мінбар, оқу тұғыны, ағаш орындықтар, плитка еден, «Вик» органы және құрбандық тақтасының артында үш көркем әйнек терезе болды. Айыныштысы, төменгі шатыры мен жеткіліксіз табиғи жарық атмосфераны нашарлатты.

Жаңарту

2002 жылы Висконсин лютерандық семинариясының мүліктер комитеті шіркеудің беткі кемшіліктерін атап көрсетті және шіркеу архитектурасы семинарияда қазіргі уақытта оқытылатын және WELS қауымдарында кеңінен қолданылатын литургиялық құлшылық тәжірибелерін үлгі ретінде көрсетпейтінін мәлімдеді. Комитет шіркеуді жаңартуды ұсынды. Арнайы сыйлықтар есебінен қаржыландырылған жаңарту жұмысы 2004 жылы басталды және бір жылға созылды. Құрылыс 2005 жылдың мамыр айында аяқталды. Ал, арнау рәсімі келесі оқу жылының басында, 2005 жылдың 29 тамызында өтті. Жаңа шіркеу дизайнында үлкен, мөлдір терезелер бар, олар бөлмеге табиғи жарық кіргізеді. Терезелерге төрт теологиялық ғылымды бейнелейтін символдар салынған. Төбе енді биік қабырғалы шатырға дейін ашық. Қабырғалар мен төбедегі ақ бояумен қара тас плитка едені контраст құрайды. Шіркеудің басқа да ерекшеліктері:

Амбо Амбо – уағыз айту орны мен оқу тұрағының орнына, Киелі кітапты оқу үшін бірыңғай орталық. Пасха шамы Пасха шамы құлшынатын адамдарға күнә үшін құрбан болған қошшақ Мәсіхті еске салады. Суға шомылдыру тағы Суға шомылдыру тағы құлшынатын адамдарға олардың өзінің шомылуларын еске салады. Дизайн судың үздіксіз ағысын қамтамасыз етеді, бұл шіркеуге жұмсақ дыбыс қосады. Құбылмалы алтарь Алтарь және орындықтардың бәрі құбылмалы және қажет болған жағдайда жылжытуға болады. Іс жүзінде шіркеу орналасуы арнаудан бері өзгерген жоқ. 2006 жылдың мамыр айында жаңадан жаңартылған шіркеу Американдық сәулетшілер институтының Висконсин бөлімшесінен марапат алды.

Кітапхана

Висконсин лютеран семинариясының кітапханасында 58 000-нан астам кітап сақталған, олардың басым бөлігі теология және Киелі кітап тақырыбына арналған. Кітапхана әлемнің түкпір-түкпірінен 300-ден астам мерзімді басылымдар мен журналдарға тіркелген, олардың көпшілігі теологиялық сипатта. Кітапханада 2000-нан астам сирек кітап бар, олардың кейбіреулері 1500 жылға дейін сақталып қалған. Олардың бірнеше үлгілері кітапхананың негізгі қабатында қойылған. Кітапхананың тағы бір ерекшелігі – 30-дан астам тілде басылған миссионерлік материалдардан тұратын Әлемдік миссия жинағы. Сондай-ақ кітапхана Висконсин Синодының пасторлары мен профессорларының 3000-нан астам эсселерін сақтайды, олардың көпшілігі кітапхананың эсселер тізіміндегі веб-сайтында қолжетімді.