Кіріспе
Stade Malherbe Caen (stad malɛʁb kɑ̃; көбінесе SM Caen, Malherbe немесе жай ғана Caen деп аталады) – Нормандиядағы Каен қаласында орналасқан француз кәсіби футбол командасы, Лига 2-де өнер көрсетеді. Клуб 1913 жылғы 17 қарашада Club Malherbe Caennais және Club Sportif Caennais клубтарының бірігуі нәтижесінде құрылған. Команданың аты 17 ғасырдағы Каен қаласынан шыққан ақын Франсуа де Мальгербтің есімімен аталады. Тарихының көп бөлігінде SM Caen Франциядағы маңызды әуесқой клубтардың бірі болды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Stade Malherbe француз футбол иерархиясында өркендеді. 1985 жылы Stade Malherbe кәсіби статусы алды. Үш маусымнан кейін алғаш рет бірінші дивизионға жолдама алды. 1992 жылы, банкроттықтан шамалы құтылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, клуб 1-дивизионда бесінші орынға ие болып, УЕФА кубогына қатысу құқығын жеңіп алды. Бірақ үш жылдан кейін құлап кетті. 1996 жылы екінші дивизионда жеңіске жеткеніне қарамастан, SM Caen екінші дивизионда көрінбей қалды. 2002 жылдан бастап Жан Франсуа Фортеннің төрағалығымен және Патрик Реми, Франк Дюма, содан кейін Патрис Гаранде басшылығымен Stade Malherbe қайтадан спорттық жетістіктерге қол жеткізді. Клуб бірнеше рет Лига 1-ге көтерілді, 2005 жылы Лига кубогының финалына өтті және 2016 жылы Лига 1-де 7-орынды иеленді. 2018 жылы, клубтың Лига 1-дегі бес қатарынан өткен маусымында басқару құрамында дау туындап, төраға Жан Франсуа Фортен мен бапкер Патрис Гаранде қызметтен босатылды. 2019 жылы Caen Лига 2-ге түсті. Қаржылық қиындықтарға байланысты 2020 жылы американдық Oaktree Capital Management қоры сатып алып, Оливье Пикеуді жаңа президент етіп тағайындады. SM Caen 1993 жылдан бері Stade Michel d'Ornano стадионында ойнап келеді. Құрылғанға дейін және кейін клуб Stade de Venoix стадионында ойнады, қазір ол резервтік команданың пайдалануында. Географиялық жақындықтары бойынша Le Havre AC (кейде "Le derby normand" деп аталады) және Stade Rennais командаларымен бәсекелеседі, соңғысы клуб Лига 1-де ойнаған кезде ең жақын көршісі болды.
Stade Malherbe Caen (stad malɛʁb kɑ̃; commonly known as SM Caen, Malherbe or simply Caen) is a French professional football team, based in the city of Caen in Normandy, that competes in the Ligue 2. The club was founded on 17 November 1913 by the merger of Club Malherbe Caennais and Club Sportif Caennais. The team takes its name from François de Malherbe, a 17th century poet from Caen. For most of its history, SM Caen has been one of the main amateur clubs in France. The late 1980s and early 1990s saw the rise of Stade Malherbe in the French football hierarchy. In 1985, Stade Malherbe adopted professional status. Three seasons later, it was promoted for the first time to first division. In 1992, a few months after being narrowly saved from bankruptcy, the club finished fifth in Division 1 and qualified for UEFA Cup. However, it was relegated three years later. Despite a second division title won in 1996, SM Caen fell back into anonymity in the second division. Under the chairmanship of Jean François Fortin, from 2002, and under the sporting direction of Patrick Rémy, Franck Dumas and then Patrice Garande, the Stade Malherbe has regained sporting success. The club was promoted into Ligue 1 several times, reached the Coupe de la Ligue final in 2005 and finished 7th in Ligue 1 in 2016. In 2018, during the club's fifth consecutive season in Ligue 1, a conflict erupted within the management team, causing the departure of chairman Jean François Fortin and coach Patrice Garande. Caen was relegated to Ligue 2 in 2019. Facing financial troubles, it was bought by the American fund Oaktree Capital Management in 2020, which appointed Olivier Pickeu as the new president. SM Caen has been playing since 1993 at the Stade Michel d'Ornano. Before and since its foundation, the club played at Stade de Venoix, which is now used by the reserve team. It has geographical rivalries with Le Havre AC (sometimes called "Le derby normand") and Stade Rennais, its closest neighbour when the club was in Ligue 1.
Жаратылыс (1913 жылға дейін)
19-ғасырдың соңында Каенде көптеген футбол клубтары құрылды: 1892 жылы құрылған Caen студенттерінің спорт одағы (Union sportive des étudiants de Caen), 1892 немесе 1895 жылы құрылған Мальерб лицейінің атлетикалық одағы (Union Athlétique du Lycée Malherbe (UALM)) және 1899 жылғы қарашада құрылған Caen спорт клубы (Club Sportif Caennais). Бұл клубтар Францияның жеңіл атлетикалық спорт қоғамдары одағы ұйымдастырған футбол чемпионатының алғашқы турнирлеріне қатысты. 1907 жылы UALM-нің бұрынғы мүшелері Мальерб Caen клубын (Club Malherbe Caennais) құрды, ол көп ұзамай Төменгі Нормандиядағы ең үздік клубқа айналды. 1909 және 1911 жылдары Caen командасы мен St Albans City F.C. ағылшын клубы арасында бірнеше достық матчтар өткізілді.
Алғашқы жылдары және алғашқы кәсіби оқиғасы (19131947)
Stade Malherbe Caennais 1913 жылғы 17 қарашада Club Sportif Caennais және Club Malherbe Caennais клубтарының бірігуі нәтижесінде ресми түрде құрылды. Бұл көптеген спорт түрлерін қамтитын клуб болды, ол "Malherbe" атауын, CMC клубының жолақты жейдесін, сондай-ақ CSC клубының қызыл және көк түстерін қабылдады. Клубтың өз құрылыстары болды – Stade de Venoix, ол CMC клубынан мұраға қалған еді. Төменгі Нормандия лигасында өнер көрсеткен CMC футбол командасы маусымның басында-ақ атауын өзгертті. Бұл жарыста жеңіске жетіп, Stade Malherbe құрылған алғашқы жылында тұңғыш рет титул жеңіп алды. 1914 жылғы USFSA Футбол Чемпионатының финалына қатысқан Caen клубы 1/8 финалда Union sportive Servannaise клубынан жеңіліске ұшырады: алғашқы ойында тең түскеннен (3–3) кейін екінші ойынға қатысудан бас тартуға мәжбүр болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс жарыстарды тоқтатты. Клубтың 39 мүшесі, оның ішінде бұрынғы капитаны Эжен Лесомптье соғыста қаза тапты. 1919 жылы USFSA чемпионаты Франция Футбол Федерациясы ұйымдастырған аймақтық чемпионаттармен алмастырылды, ол Division d'Honneur деп аталды. Каен қаласына бұрынғы француз футболшысы Эжен Маэстің келуінен күш алған Stade Malherbe 1920 және 1928 жылдар аралығында Төменгі Нормандия чемпионатында алты рет жеңіске жетті, бірақ Жоғарғы Нормандияның ірі клубтары – Le Havre AC және FC Rouen клубтарымен бәсекелесе алмады. 1919–20 маусымнан бастап Caen клубы Франция Кубогына да қатысты, бірақ 1921 және 1922 жылдары 32-ші турда жеңіліске ұшырады. 1929 жылы Нормандияның екі Division d'Honneur лигасы біріктірілді, ал Stade Malherbe келесі жылы жоғары дивизионға көтерілді. Клубтың ең жақсы көрсеткіші – 1933 жылы 5-ші орын. 1934 жылы, FC Rouen және Le Havre AC клубтарынан бір жыл кейін Stade Malherbe кәсіби мәртебеге ие болып, Францияның 2-ші дивизионына жолдама алды. Бірінші маусымда клуб 16 команданың арасында 11-ші орынды, 1936 жылы 6-шы, ал 1937 жылы 8-ші орынды иеленді. Алайда клубтың қаржылық жағдайы нашарлап, төрт маусымнан кейін 1938 жылы Stade Malherbe 2-ші дивизионнан шығып қалды. Клуб қайтадан Нормандияның Құрметті дивизионына оралды. 1938–39 маусымындағы соңғы чемпионатта, сондай-ақ 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 1946 және 1947 жылдардағы алғашқы екі чемпионатта жеңіске жетті.
Маңызды әуесқойлық клуб (1948-1985)
1948 жылы «Стад Малхербе» жаңадан құрылған Франция футболшыларының әуесқой чемпионатының (1948–1970) [fr], француз футболының үшінші деңгейіне қосылды. Тезірек «CFA-дағы «болыс» деп есептелген «Каен», өңірлік қарсыласы «US Quevilly»-ден өзгеше, бұрынғы француз құрамасының ойыншыларын жаттықтырушылар ретінде шақырғанмен, чемпионатты жеңе алмады: Жюль Вандорен, Жан Проуф, Андре Гриллон, Жан Винсент және Оливер Селестин. «Стад Малхербе» 1950-ші жылдары Франция кубогындағы қайта-қайта жеңістерімен танымал болды: француз чемпионы «Стад де Реймс» (2–1), сондай-ақ «Racing Club de France» (3–2) және «RC Lens» командалары 1953 жылғы қаңтарда, 1956 және 1961 жылдары жеңіліске ұшырады. 1958 жылы «Каен» «ФК Нантты» жеңімпазды анықтау үшін бес ойынға дейін тартып, үш ойын тең түсті (0–0), төртіншісі тоқтатылды, ал бесіншіде «Нант» 1–0 есебімен жеңіске жетті. Осы жетістіктерінің арқасында «Каен» 1956 және 1961 жылдары Франция кубогындағы ең жақсы әуесқой команданы марапаттайтын «Challenge France Football» сыйлығын жеңіп алды. Бапкерлер мен президенттердің тұрақсыздығы және қиын қаржылық жағдайынан зардап шеккен «Стад Малхербе» біртіндеп әлсіреп, екі рет (1962 және 1965) «Division d'Honneur» деңгейіне түсіп, бірақ «CFA-дағы» орнын қайта иеленді. 1970 жылы «CFA» таратылды және «Division 2» 48 командаға дейін ұлғайтылды. 1970-ші жылдары «Каен» «D3» және «D2» арасында ойнады, бірақ тұрақтап ала алмады. Жак Муиллерон 1973 жылы бапкер болды. 1975 жылы клуб өзінің алғашқы ұлттық титулын жеңіп алды: «3-ші дивизионның» батыс тобы. «Стад Малхербе» «France Football» журналымен Францияның ең жақсы әуесқой клубы деп танылды, ал Жан-Поль Буффандо және Жан-Поль Поттье 1975 және 1976 жылдары Францияның ең жақсы әуесқой ойыншылары атанды. Үш жылдан кейін «Каен» қайтадан «D3» деңгейіне түсті. Пьер Манковский 1983 жылы ойыншы-бапкер ретінде жұмысқа қабылданды. Ол «Стад Малхербе» клубын бірнеше маусым ішінде «D3» деңгейінен «D2» деңгейіне көтерді және 1985 жылы клубқа кәсіби мәртебе берді.
D2-ден Еуропа кубогына дейін (19851993)
SM Caen 1985 жылдан бері кәсіби футбол клубы болып табылады. Манковскидің мақсаты – Каенді бірінші лигаға шығару еді. Ол команданың жақсаруына көмектесті, бірінші кезекте қорғанысын, содан кейін шабуылын күшейтті. 1986 жылы Каен D2-де алтыншы, 1987 жылы екінші орынды иеленді, осы жетістіктерге Филипп Пьеур және Эрик Пекоу үлкен үлес қосты. Каен «Стад де Вено» стадионын жеңіліссіз мекенге айналдырды, бірақ плей-оффта AS Cannes клубына еңсере қалып қойды. Келесі маусымда Каен плей-оффта сәтті өнер көрсетіп, D1 лигасынан төмендеген «Олимпик Лион» және «Шамуа Ниортез» клубтарын жеңіп шықты. 1988 жылы «Стад Малхерб» 1-ші дивизионға жолдама алды. Баптығушы Манковски (Роберт Нузаретпен ауыстырылды) және алты матчтағы жеңіліске қарамастан, Каен үміткер шабуылшы Фабрис Диверттің пайда болуының арқасында RC Strasbourg клубынан бір ұпай артық алып, лигада қалды. «Стад Малхерб» келесі маусымда да өзін жақсы көрсетті, бірақ бұл оңай болған жоқ. Жаңа баптығушы Даниэль Жандупеу команданың құрамын жаңартты. 1990–91 жылдары Каен «Вено» стадионында көрсеткен тамаша нәтижелерінің арқасында 1-ші дивизиондағы алғашқы жартысында орын алды. Алайда, 1991 жылдың соңында баспасөз клубтың банкротқа жақын екенін хабарлады. Аймақтық кәсіпорындар мен жергілікті билік клубты құтқарып, осының нәтижесінде 1991–92 жылдары керемет маусымды өткізді. «Стад Малхерб» бесінші орынды иеленді және тұңғыш рет (қазірге дейін жалғыз) УЕФА кубогына қатысуға мүмкіндік алды. Стефан Пейль маусым ішінде 15 гол соқты. 1992–93 жылғы УЕФА кубогының бірінші турында Каен «Реал Сарагоса» клубымен күш сынасты. Каен алғашқы ойында 3:2 есебімен жеңіске жетті, бірақ Испанияда 0:2 есебімен жеңілді. Ксавье Гравеленнің голдарына қарамастан, SM Caen маусымды көңіл көншітпейтін он бірінші орынмен аяқтады.
Бірінші және екінші дивизиондар арасында (1993 жылдан бері)
2003–04 маусымда «Каен» 2-орын алып, Лига 1-ге көтерілді. 2004–05 жылғы Лига 1 маусымының соңғы күнінде олар құлдырап, Марсельмен 3–2 есебімен жеңіске қарамастан 18-орында қалды. Бірақ маусымның басты жетістігі – тарихында алғаш рет Кубок Лигасының финалына шығу болды. Дегенмен, үлкен кубокты ұтып алу мүмкіндігінен айырылды, себебі финалда «Страсбургпен» 2–1 есебімен жеңілді. 2007 жылдың 25 мамырында «SM Caen» Либорнде өткен соңғы ойында жеңіс алып (1–2), Лига 1-ге қайта оралды. 2008–09 маусымда команда Бордоға үйінде 1–0 есебімен ұтылып, тағы да Лига 2-ге түсті, бірақ келесі маусымда чемпион атанды және осылайша Лига 1-ге оралды. 2010–11 маусымда «Каен» чемпион «Марсельді» 2–1 есебімен жеңіп, жарқын старт алды. Содан кейін, бұрынғы маусымда Чемпиондар лигасының жартылай финалына өткен «Лионды» өз алаңында 3–2 есебімен ұтты. 2013–14 маусымда «Каен» Лига 2-де болды, бірақ 2014–15 маусымы үшін Лига 1-ге қайта көтерілді. Көтерілу үшін күрескен кезде, 2014 жылдың мамырында «Ним» клубымен маңызды ойын тең аяқталды. Бұл 1–1 есебі «Нимге» де тиімді болды, олар құлдыраудан қашуға тырысып жатқан еді. Бұл нәтиже күдік тудырды, ал 2014 жылдың қарашасында «Каен» төрағасы Фортин және басқа бірнеше адам матчтарды тікелей әсер етуге тырысқандығы күдігімен тұтқындалды. Бірақ 2015 жылдың наурыз айында оның кінәсі жоқ екені анықталды. 2016–17 және 2017–18 маусымдарында «Каен» маусымның соңғы күнінде «Пари Сен-Жерменмен» тең ойнап, Лига 2-ге түсуден екі рет құтылды. 2018–19 маусымда «Каен» Бордоға 1–0 есебімен ұтылып, маусымның соңғы күнінде құлдырады. «Каенге» матчты жеңіп, басқа жерлердегі нәтижелер өздеріне оңтайлы болатынына үміттене білу қажет еді. Бұл құлдырау «Каеннің» элиталық дивизиондағы бес жылдық сапарын аяқтады.
Стадиондар
Stade de Venoix 1913 жылдан бастап клубтың үй стадионы болды, бірақ алғашқы трибунасы 1925 жылы ғана салынды және ол 1993 жылға дейін пайдаланылды. Venoix стадионының ең көп көрермен қабылдай алатын кезінде сыйымдылығы 15 000-нан асып, қазір 5 000 көрерменге арналған. 1993 жылы 21 500 орындық жаңа стадион салынды, ол Stade Michel d'Ornano деп аталды. Жаңа стадион Stade de Venoix стадионынан шамамен 500 метр қашықтықта орналасқан.
Ағымдағы құрам
2024 жылғы 13 ақпанға дейін.