Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Біріккен Корольдік Парламентінің актісі
Act of Parliament of the United Kingdom
1981 жылғы Британдық ұлттық статусы туралы заң (c. 61) – 1983 жылғы 1 қаңтардан бастап британдық ұлттық статусына қатысты Біріккен Корольдік Парламентінің актісі.
The British Nationality Act 1981 (c. 61) is an act of the Parliament of the United Kingdom concerning British nationality since 1 January 1983.
Jus soli-нің өзгеруі
Заң сонымен қатар британдық азаматтықтағы туылған жерге қарай азаматтық беру (jus soli) қағидасын өзгертті. Заң күшіне енгенге дейін Ұлыбританияда немесе отарларда туған кез келген адам (дипломаттар мен жау шетелдіктердің балалары сияқты шектеулі ерекшеліктерден басқа) Ұлыбритания мен отарлар азаматы (CUKC) мәртебесіне ие болатын. Заң күшіне енгеннен кейін Ұлыбританияда туған баланың кем дегенде біреуі Ұлыбритания азаматы, Ұлыбританияның тәуелді аумақтарының азаматы немесе Ұлыбританияда немесе отарларда тұрақты түрде тұратын болуы қажет болды. Заң күшіне енгеннен кейін де Ұлыбританияда немесе отарларда туған балалардың көп бөлігі туған кезде британдық азаматтықты алады. Ұлыбританияда туған, британдық емес балаларға белгілі бір жағдайларда британдық азаматтық алуға мүмкіндік беретін ерекше ережелер қарастырылған.
The Act also modified the application of jus soli in British nationality. Prior to the Act coming into force, any person born in the United Kingdom or a colony (with limited exceptions such as children of diplomats and enemy aliens) was entitled to CUKC status. After the Act came into force, it was necessary for at least one parent of a United Kingdom born child to be a British citizen, a British Dependent Territories citizen or "settled" in the United Kingdom or a colony (a permanent resident). Even following the coming into force of the Act, the vast majority of children born in the United Kingdom or colonies still acquire British nationality at birth. Special provisions are made for non British UK born children to acquire British citizenship in certain circumstances.
Актінен кейін
Фолкленд соғысынан кейін 1983 жылғы «Британдық ұлттықтары (Фолкленд аралдары)» заңы арқылы Фолкленд аралдарының тұрғындарына толық британдық азаматтық берілді. Гибралтарлықтар да толық британдық азаматтығын сақтап қалуға құқылы болды.
After the Falklands War, full British citizenship was granted to the Falkland Islanders by the British Nationality (Falkland Islands) Act 1983. Gibraltarians were also permitted to retain full British citizenship.
Сын
Сыншылар жаңа заңның басты саяси себептерінің бірі – 1984 жылғы Қытай-Британия ортақ декларациясына дейін Гонконгта туған этникалық қытайлардың көпшілігіне Ұлыбританияда тұру құқығын бермеу, содан кейін халық саны бойынша ең ірі британ колониясы болған Гонконгты 1997 жылы Қытай Халық Республикасына тапсыру болды деп санайды. Дегенмен, Гонконгтан келген CUKC азаматтары 1968 жылы Комонвелл иммигранттары заңына дейін Ұлыбританияда тұрмаған жағдайда, Ұлыбританияда тұру құқығынан айырылған болатын. Бұл шешім кейін 2021 жылы өзгертілді. Заңда басқа ел азаматтығы жоқ және Ұлыбританияда ұзақ жылдар тұрғандар үшін жасалған ерекше ережелер қазіргі заңға өзгеріс енгізуге ықпал етпейді. Осыған ұқсас заңдар кейін Австралияда (1986), Ирландия Республикасында (2004) және Жаңа Зеландияда (2005) қабылданды.
Critics argued that one of the main political motivations behind the new law was to deny most Hong Kong born ethnic Chinese the right of residency in the United Kingdom in the years preceding the Sino British Joint Declaration in 1984, and later the handover of Hong Kong (then the largest British colony by population) to the People's Republic of China in 1997. However, CUKCs from Hong Kong had lost their right of abode in the United Kingdom in 1968, unless they were already resident in the United Kingdom before the Commonwealth Immigrants Act. This decision would eventually be reversed in 2021. Special provisions made in the Act (for those who do not have another nationality and for those who lived a long time in the United Kingdom) means there is little pressure for any change to the current law. Similar legislation was later enacted in Australia (1986), the Republic of Ireland (2004) and New Zealand (2005).