Кіріспе

1930-1943 жылдар аралығында Болгарияның царицасы Савойялық Джованна (, Иоанна Савойска, ) (1907 жылдың 13 қарашасы - 2000 жылдың 26 ақпаны) - Савойя әулетінің итальяндық принцессасы, кейін Болгарияның Борис III-ге үйленгендіктен Болгарияның царицасы атанды.

Ерте өмір

Джованна Италия королі Виктор Эммануэль III және Черногорияның бұрынғы ханшайымы Еленаның бес баласының үшінші қызы және төртінші баласы ретінде Римде дүниеге келді. Католик дінінде крещение алғанда оған Джованна Элизабетта Антония Романа Мария деген есімдер қойылды. Оның үлкен ағасы болашақ (және соңғы) Италия королі Умберто II болды.

Болгарияның патшасы

Джованна 1930 жылғы 25 қазанда Ассизи қаласындағы Қасиетті Франциск базиликасында Болгария патшасы Борис III-ге итальяндық диктатор Бенито Муссолинидің қатысуымен католик дінінде үйленді. Болгарлар оны лайықты жар деп санады, себебі оның анасы, Елена Черногориялық, славян тегінен еді. Софияда өткен екінші рәсімде Джованна (өзі католик әкесі мен бұрын православиелік анасының қызы болатын) Шығыс православие шіркеуінің рәсімімен үйленді, бұл оны католик шіркеуімен қақтығысқа түсірді. Джованна болгар тіліндегі Иоанна есімін қабылдады. Джованна Болгарияға апостолдық визитпен келген архиепископ Анджело Ронкаллиді, болашақ Папа Иоанн XXIII-ті білді және ол оған көмектесе алды. Олар Бориспен екі бала өмірге әкелді: 1933 жылғы қаңтарда туған Мария Луиза Болгариялық және 1937 жылы дүниеге келген болашақ Болгарияның Симеон II. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары патшайым Иоанна қайырымдылық қызметтеріне, соның ішінде балалар ауруханасын қаржыландыруға белсенді түрде қатысты. Соғыс кезінде ол Болгарияны Остік державаларға бағындырған күйеуінің әрекетін теңгеру үшін бірнеше еврейлердің Аргентинаға қашуына көмектесетін транзиттік визалар алуға қол жеткізді. Патша Борис та Гитлер күткендей икемді болмады, ал 1943 жылғы тамызда Берлинде өткен кездесуден кейін патша ауыр сырқатқа шалдығып, 49 жасында қайтыс болды. Оның өлімінің ресми себебі – жүрек ауруы мен стресс еді. Иоаннаның ұлы Симеон жаңа патша атанды және регенттік үкімет құрылды, оны оның інісі, немістердің көзқарасында ыңғайлырақ саналған князь Кирилл басқарды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндері Болгария Кеңес Одағы тарапынан басып алынды. Князь Кирилл халық сотында сотталды және кейін өлім жазасына кесілді. Джованна мен оның ұлы Симеон 15 қыркүйекке дейін София маңындағы Врана сарайында үй қамауында болды, одан кейін жаңа коммунистік үкімет оларға елден кету үшін 48 сағат берді, себебі референдум нәтижесінде мемлекет республика болып жарияланды. Алайда, патшайым 1945 жылғы 1 ақпанда князь Кириллдің өлім жазасын алғаннан кейін Болгарияны тастауды қалаған.

Соңғы жылдары

Бастапқыда олар Мысыр Корольдігіндегі Александрияға қашып, әкесі Виктор Эммануэль III патшаға қосылды, содан кейін Мадридке көшіп барды. 1962 жылы Симеон II үйленгеннен кейін королева Джованна Португалияның Ривьерасындағы Эсторилге көшіп, қалған өмірін өткізді. 1993 жылы ол Болгарияға қысқа ғана қайтып оралып, Борис патшаның қабірін зиярат етті және оның жүрегін қайта жерлеу рәсіміне қатысты. Ол 1930 жылы король Борис III-ке үйленген Италияның Ассизи қаласындағы қауымдық зиратта жерленген.