1954-1957 жылдарғы Jaguar D Type жарыс машинасы

Кіріспе

Жарыс машинасы 1954–1957 жылдары шығарылды

Jaguar D Type – 1954 және 1957 жылдар аралығында Jaguar Cars Ltd. компаниясы өндірген спорттық жарыс машинасы. Le Mans 24 сағаттық жарысын жеңіп алу үшін арнайы жобаланған бұл машина, алдыңғы C Type модельімен 6 XK қозғалтқышы мен көптеген механикалық бөліктерін бөлісті. Дегенмен, оның құрылымы түбірлі түрде өзгеше болды, инновациялық монокок конструкциясы және авиациялық технологияны қолданған, аэродинамикалық қасиеттері жоғары болды, соның ішінде кейбір үлгілерінде ерекше тік стабилизатор болды. Қозғалтқыштың көлемі 3,4 литрден басталып, 1957 жылы 3,8 литрге дейін ұлғайтылды, ал 1958 жылы Le Mans ережелері спорттық жарыс машиналарын үшін қозғалтқыштарды осы шекке дейін шектегенде 3,0 литрге дейін төмендетілді. D Type машиналары 1955, 1956 және 1957 жылдары Le Mans жарысында жеңіске жетті. Jaguar зауыттық команда ретінде жарыстан уақытша шыққаннан кейін, компания қалған аяқталмаған D Type машиналарын көшеде жүруге жарамды XKSS нұсқалары ретінде ұсынды, олардың қарапайым жолға шығу жабдықтары Америкадағы спорттық автомобиль жарыстарына қатысуға мүмкіндік берді. 1957 жылы 25 машинаның құрастырылуы әртүрлі сатыда болғанда, зауыттағы өрт салдарынан 9-ы жойылды. Жалпы өндіріс көлемі 71 D Type машинаны құрады, оның ішінде 18-і зауыттық командалар үшін, 53-і жеке тұлғалар үшін (сонымен қатар, 16 D Type машинасы жолға жарамды XKSS нұсқаларына айналдырылды). Jaguar компаниясы 75 D Type машина жасағанын мәлімдеді.

Дизайн

Бұл жоба сол кезде революциялық болған авиациялық технологияны қолданды. "Кабина" немесе пилоттар бөлімі монокок конструкциясынан жасалған, негізінен алюминий қорытпасынан жасалған парақтардан тұрды. Оның эллипстік пішіні және салыстырмалы түрде кішкентай көлденең қимасы бұрылу қатаңдығын қамтамасыз етіп, аэродинамикалық қарсылықты азайтты. Алдыңғы бөлігіне қозғалтқыш, руль және алдыңғы серікпелерге арналған алюминий құбырлы каркас бекітілді. Артқы серікпелер мен күш беріліс механизмі артқы бөлікке орнатылды. Отын құйрық бөлігінде орналастырылды және дизайнерлер авиациялық тәжірибені ұстанды, конвенциялық бак орнына деформацияланатын Marston Aviation Division сөмкесін қолданды. Аэродинамикалық әсерінің бір бөлігін Малкольм Сейер жасады, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Bristol Aeroplane Company компаниясында жұмыс істегеннен кейін Jaguar-ға қосылды және кейін C Type үлгісімен айналысты. D Type үшін минималды алдыңғы аудан қажет болды. XK қозғалтқышының биіктігін төмендету үшін құрғақ картерлі майлау жүйесі әзірленді, сондай-ақ машинаның алдыңғы бөлігінің ауданы қозғалтқышты вертикальден 8½° бұруды да ескерді (бұл капоттың дөңгелегін өтеуді қажет етті). Филип Портер өзінің "Jaguar Sports Racing Cars" кітабында: "[Үш еселі карбюраторлы Weber карбюраторларын қамтамасыз ететін ұзын құбырларға артық орын беру мақсатында жасалған болуы мүмкін]" дейді. Жүргізуші Пьер Левег және 80-нен астам көрермен қаза тапты, ал көптеген адамдар жарақат алды. Mercedes жарыстан шықты. Jaguar жарысты жалғастыруды шешті және Хоторн мен Айвор Буб басқарған D Type жеңіске жетті. Mercedes 1955 жылғы маусымның соңында автоспорттан шықты, ал Jaguar 1956 жылы Ле-Манға қайта қатысты. Үш заводтық машинаның тек біреуі ғана алтыншы орынға ие болса да, жарысты Эдинбургтағы шағын Ecurie Ecosse командасының қатысуымен және Рон Флокхарт пен Ниниан Сандерсон басқарған D Type жеңіп алды. Америкада Каннингэм командасы бірнеше D Type машиналарымен жарысты. Мысалы, 1955 жылы Каннингэмге берілген 1954 жылғы заводтық машина Майк Хоторн мен Фил Уолтерс басқаруымен Себрингтегі 12 сағаттық жарыста жеңіске жетті, ал 1956 жылдың мамырында команданың Мэриленд штатының Камберленд ұлттық чемпионатындағы спорттық автомобильдер жарысына қатысқандарына төрт D Type машинасы кірді. Джон Фич, Джон Гордон Беннетт, Шервуд Джонстон және команда иесі Бриггс Каннингем басқаруымен олар тиісінше төртінші, бесінші, жетінші және сегізінші орындарға ие болды. Jaguar 1956 жылғы маусымның соңында автоспорттан шықса да, 1957 жыл D Type үшін ең табысты жыл болды. 3.8 литрлік Jaguar D Type Ле-Манда алғашқы алты орынның бесеуін алды, ал Jaguar-дің айтарлықтай қолдауымен Ecurie Ecosse бірінші және екінші орындарды иеленді, бұл D Type-тің жарыс тарихындағы ең жақсы нәтиже. 1958 жылғы Ле-Ман жарысының ережелері спорттық жарыс машиналарын үшін қозғалтқыштардың көлемін үш литрге дейін шектеді, бұл 3.8 литрлік D Type-тің үстемдігін тоқтатты. Jaguar 1958, 1959 және 1960 жылғы Ле-Ман жарыстарында D Type машиналарын қуаттандыру үшін 3.0 литрлік нұсқаны жасады, бірақ ол сенімсіз болып шықты және 1960 жылға қарай бәсекеге қабілетті болу үшін жеткілікті қуат өндірмеді. D Type Ле-Манда енді подиумға шықпады. Jaguar-ден қолдау азайған сайын және қарсылас өндірушілердің машиналары бәсекеге қабілетті болғандықтан, оның табысы төмендеді, бірақ 1960 жылдан бастап D Type клубтық жарыстар мен ұлттық жарыстарда жеңіске жеткен машиналардың бірі болып қала берді.

The design applied aeronautical technology, revolutionary at the time. The "tub", or cockpit section, was of monocoque construction, mostly comprising sheets of aluminium alloy. Its elliptical shape and comparatively small cross section provided torsional rigidity and reduced drag. To the front bulkhead was attached an aluminium tubing subframe for the engine, steering assembly, and front suspension. Rear suspension and final drive were mounted to the rear bulkhead. Fuel was carried in the tail and the designers followed aviation practice by specifying a deformable Marston Aviation Division bag in place of a conventional tank. The aerodynamic influence was partly the work of Malcolm Sayer, who had joined Jaguar following a stint with the Bristol Aeroplane Company during the Second World War and later worked on the C Type. The D Type required a minimal frontal area. To reduce the XK engine's height dry sump lubrication was developed, and it has been said that the car's frontal area was also a consideration in canting the engine at 8½° from the vertical (which necessitated the offset bonnet bulge). Philip Porter, in his book Jaguar Sports Racing Cars, says that "[a] more likely reason was to provide extra space for the ram pipes feeding the three twin choke Weber carburettors." Driver Pierre Levegh and more than 80 spectators lost their lives, while many more were injured. Mercedes withdrew from the race. Jaguar opted to continue, and the D Type driven by Hawthorn and Ivor Bueb went on to win. Mercedes withdrew from motorsport at the end of the 1955 season, and Jaguar again entered Le Mans in 1956. Although only one of the three factory entered cars finished, in sixth place, the race was won by a D Type entered by the small Edinburgh based team Ecurie Ecosse and driven by Ron Flockhart and Ninian Sanderson, beating works teams from Aston Martin and Scuderia Ferrari. In America, the Cunningham team raced several D Types. In 1955, for example, a 1954 works car on loan to Cunningham won the Sebring 12 Hours in the hands of Mike Hawthorn and Phil Walters, and in May 1956 the team's entries for Maryland's Cumberland national championship sports car race included four D Types in Cunningham's white and blue racing colors. Driven by John Fitch, John Gordon Benett, Sherwood Johnston and team owner Briggs Cunningham, they finished fourth, fifth, seventh and eighth, respectively. Although Jaguar withdrew from motorsport at the end of the 1956 season, 1957 proved to be the D Type's most successful year. 3.8 litre engine Jaguar D Types took five of the top six places at Le Mans, and Ecurie Ecosse, with considerable support from Jaguar, finished first and second, the best result in the D Type's racing history. Rules for the 1958 Le Mans race limited engine sizes to three litres for sports racing cars, which ended the domination of the 3.8 litre D Type. Jaguar developed a 3.0 litre version to power D Types in the 1958, 1959 and 1960 Le Mans races, but it proved unreliable, and by 1960 no longer produced sufficient power to be competitive. The D Type never again achieved a podium finish at Le Mans. Its success waned as support from Jaguar decreased and cars from rival manufacturers became more competitive, although from 1960 the D Type continued for a further three years or more to be one of the cars to beat in club racing and national events.

XKSS

1956 жылы Jaguar зауыттық команда ретінде жарыстан уақытша шыққаннан кейін, компания қалған аяқталмаған D типтерін XKSS нұсқалары ретінде ұсынды. Олардың жолға арналған қосымша жабдықтары – жолаушы орындығы, жолаушы жағындағы есік, жақтағы терезелер, толық енімен жиектелген алдыңғы әйнек және алдыңғы әйнек сүргіштері, өңделген интерьер, бүктелетін шатыры және бамперлері – оларды Америкадағы спорттық автомобильдер жарысына қатысуға мүмкіндік берді. 1957 жылдың 12 ақпанында Jaguar компаниясының Browns Lane зауытында өрт шығып, дайындық сатылары әртүрлі 25 автомобильдің тоғызы жойылды. Қажетті құрал-жабдықтар да қирағандықтан, XKSS нұсқасының өндірісі тоқтатылды, бірақ Jaguar кейіннен екі D типін қосымша түрлендірді.

Jaguar D-Type жалғасы

Jaguar компаниясы Уорвикширдегі (Ұлыбритания) шеберханасында қолмен құрастырылатын 25 D типті "жалғастыру" көліктерін өндіруді жоспарлап отырғанын хабарлады. Бұл Jaguar компаниясының бастапқы мақсатын – 100 D типті автомобильдер жасауды аяқтауға бағытталған (соның соңғы жиырма бесеуі жол жүруге арналған XKSS үлгілеріне айналдырылатын еді). Таңдауға 1955 жылғы қысқа немесе 1956 жылғы ұзын мұрынды корпус түрлері ұсынылады. Бұл аукционда сатылған ең қымбат Jaguar болып табылады.