Кіріспе
Сычуаньдағы тау, Қытай. Гонгга тауы, сондай-ақ Миня Конка (тибет тілінде: མི་ཉག་གོང་ག་རི་བོ་, тибет тілінде: Mi'nyâg Gong'ga Riwo) және жайылмалы түрде "Сычуань тауларының патшасы" деп аталады, Қытайдың Сычуань провинциясының ең биік тауы болып табылады. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 7556 метрден аспайды. Бұл оны Гималай/Каракорамнан тыс әлемдегі үшінші ең биік шыңға айналдырады, Тирич Мир мен Конгур Тагтан кейін, сонымен қатар әлемдегі ең шығыс және оқшауланған шың болып табылады. Ол Дасуэ-Шань тау жотасында, Даду өзені мен Ялонг өзені арасында орналасқан және Хенгдуань таулы аймағының бір бөлігі болып табылады. Одан Хайлуогу мұздығы бастау алады. Шыңның жақын маңдағы терең шатқалдармен салыстырғанда үлкен тік рельефі бар.
Mount Gongga , also known as Minya Konka (Khams Tibetan: , Khams Tibetan pinyin: Mi'nyâg Gong'ga Riwo) and colloquially as "The King of Sichuan Mountains", is the highest mountain in Sichuan province, China. It has an elevation of above sea level. This makes it the third highest peak in the world outside of the Himalaya/Karakoram range, after Tirich Mir and Kongur Tagh, and the easternmost and most isolated peak in the world. It is situated in the Daxue Shan mountain range, between Dadu River and Yalong River, and is part of the Hengduan mountainous region. From it comes the Hailuogou glacier. The peak has large vertical relief over the deep nearby gorges.
Тау-кен тарихы
Бұл аймақтағы алғашқы батыс зерттеушілері өте биік тау туралы хабарлар естіп, оны іздестірді. Бұрынғы таудың қашықтықтан өлшеуін, содан кейін Бокунка деп аталатын, алғаш рет 1877 және 1880 жылдар аралығында Граф Бела Сеченьи экспедициясы жүргізді. Осы зерттеулер таудың биіктігін анықтады. Қырық бес жыл өткен соң, бұл жолы Ганг-ка деп аталатын тауды миссионер Дж. Х. Эдгар қашықтықтан суреттеді. 1929 жылы Джозеф Рок таудың биіктігін өлшеуге тырысқанда, оның биіктігін 9220 метр деп қате есептеп, National Geographic Society-ге Миня Конка әлемдегі ең биік тау деп хабарлады. Экспедиция туралы бай суреттелген үлкен форматтағы кітапты Имхоф жазды, Die Großen Kalten Berge von Szetchuan (Orell Fussli Verlag, Цюрих, 1974). Кітапта Имхофтың көптеген түрлі-түсті суреттері, соның ішінде қасиетті таудың етегіндегі тибет монастырының суреттері бар. Монастырь 1972-1974 жылдары Мәдени төңкеріс кезінде толығымен қиратылды. Террис Мур, Ричард Бердсал, Артур Б. Эмонс және Джек Т. Янгтан тұратын америкалық команда 1932 жылы тауға оралып, шың мен оның айналасын мұқият зерттеді. Олардың шыңның биіктігін өлшеуі Имхофтың көрсеткен мәнімен сәйкес келді. Мур және Бердсал таудың батыс жағынан басталып, Солтүстік-Батыс қырқасына көтеріліп, шыңға жетті. Бұл сол кездегі ерекше жетістік еді, өйткені таудың биіктігі, алыс орналасқандығы және топтың шағын болуы ескерілгенде. Сонымен қатар, бұл шың 1958 жылға дейін американдықтардың жеткен ең биік шыңы болды (бірақ американдықтар сол кезде шыңға жетпеген биік нүктелерге көтерілген). Экспедиция мүшелері жазған "Бұлттарға қарсы адамдар" атты кітап альпинизм классикасы болып саналады. 1957 жылы мамыр айында қытайлық альпинистер тобы Мур мен Бердсалдың Солтүстік-Батыс қырқасы арқылы Миня Конкаға көтерілді деп мәлімдеді. Алты адам шыңға жетті, бірақ олардың альпинизм тәжірибесі шектеулі және жабдықтары қарапайым болды, алайда төрт альпинист қаза тапты. Саяси себептермен Қытайдың бұл аймағы 1930 жылдан кейін шетелдік альпинистерге жабық болды. 1980 жылы аймақ шетелдік экспедициялар үшін қайта ашылды. Америкалық Лэнс Оуэнс Қытай Халық Республикасынан Қытай мен Тибетте альпинистік экспедицияға жетекшілік етуге рұқсат алған алғашқы шетелдік болды, бұл оған 1980 жылы Гонгга-Шанға (Миня-Конка) көтерілуге мүмкіндік берді. Бұл экспедиция Қытайда американдық альпинизмнің қазіргі заманғы дәуірін ашты. Оуэнс ұйымдастырған және Америка альпинистік клубы демеушілік еткен экспедиция Миня Конканың әлі де өрмеленбеген және өте қиын батыс бетін бағындыруға тырысты. Экспедиция мүшелеріне Луис Райхардт, Эндрю Гарвард, Гэри Бокард, Джед Уильямсон және Генри Барбер кірді.
Forty five years later, the mountain, this time called Gang ka, was sketched by missionary J. H. Edgar from a distance. In 1929 the explorer Joseph Rock, in an attempt to measure the mountain's altitude, miscalculated its height as 30250 feet (9220 m) and cabled the National Geographic Society to announce Minya Konka as the highest mountain in the world. A richly illustrated large format book about the expedition was eventually published by Imhof, Die Großen Kalten Berge von Szetchuan (Orell Fussli Verlag, Zurich, 1974). The book includes many color paintings by Imhof, including images of the Tibetan monastery at the foot of the sacred mountain. The monastery was almost completely destroyed during the Cultural Revolution, around 1972–74. A properly equipped American team composed of Terris Moore, Richard Burdsall, Arthur B. Emmons, and Jack T. Young returned to the mountain in 1932 and performed an accurate survey of the peak and its environs. Their summit altitude measurement agreed with Imhof's figure of Moore and Burdsall succeeded in climbing to the summit by starting on the west side of the mountain and climbing the Northwest Ridge. This was a remarkable achievement at the time, considering the height of the mountain, its remoteness, and the small size of the group. In addition, this peak was the highest summit reached by Americans until 1958 (though Americans had by that time climbed to higher non summit points). The book written by the expedition members, Men Against The Clouds, remains a mountaineering classic. In May 1957 a Chinese mountaineering team claimed to have climbed Minya Konka via the Northwest Ridge route established by Moore and Burdsall. Six people reached the summit with limited climbing experience and primitive equipment, although four climbers died in the effort. For political reasons, this region of China was made inaccessible to foreign climbers after the 1930s. In 1980 the region was again opened to foreign expeditions. American Lance Owens was the first foreigner to receive permission from the People's Republic of China to lead a mountaineering expedition in China and Tibet, allowing him to climb Gongga Shan (Minya Konka) in 1980. This expedition opened the modern era of American climbing in China. The expedition, organized by Owens and sponsored by the American Alpine Club, attempted the still unclimbed and extremely technical west face of Minya Konka. Members of the expedition included Louis Reichardt, Andrew Harvard, Gary Bocarde, Jed Williamson, and Henry Barber.
Таудағы өлім
Гонгга-Шанда көптеген альпинист қаза болған, соның салдарынан бұл тау қиын және қауіпті тау ретінде танымал. Солтүстік-батыс қырқасымен алғашқы жол техникалық тұрғыдан қарапайым болғанымен, таудың өте болжамсыз ауа райынан лавиналар жиі болады. 1957 жылы қытайлық экспедиция кезінде тоғыз альпинисттің төртеуі қаза тапты. 1980 жылы Солтүстік-батыс қырқасы бағытында лавинадан америкалық альпинист мерт болды. 1981 жылы шыңға көтерілуге жасалған сәтсіз әрекетте сегіз жапондық альпинист құлап қаза тапты. 1999 жылға қарай, тауға көтерілуге тырысқан альпинистердің саны шыңға жеткендерден асып түсті. 2003 жылы «The SummitPost» басылымы тауға бар болғаны сегіз рет сәтті шығылғанын хабарлады. Содан бері көптеген әрекеттер жасалды, бірақ олардың бәрі осы тізімде көрсетілмеген. 2017 жылдың қазан айында қытайлық БАҚ Павел Коринек, чех азаматының Гонгга-Шан шыңына жеткенін хабарлады, бұл 2002 жылдан бері тауға алғаш рет сәтті шығу болды. Мақалада Гонгга-Шанның (Миня Конка) альпинистік тарихы былайша сипатталды: "Мұздықтардың ұзақ мерзімді әсерінен негізгі шың конус тәрізді, тік беткейлі шыңға айналды, айналасында 60°-тан 70°-қа дейінгі жартастар орналасқан. Аймақтағы қолайсыз ауа райымен бірге, оны бағындыру өте қиын. Бұл шың Эверестке қарағанда әлдеқайда қиын. Толық емес мәліметтерге сәйкес, 2017 жылдың қыркүйегіне дейін барлығы 32 адам шыңға шықты және шыңға көтерілу кезінде 21 адам қаза тапты. Сычуань таушылар қауымдастығының мәліметінше, Гонгга-Шандағы қаза болу көрсеткіші Эверест және 8000 метрден жоғары 13 шыңның барлығынан да жоғары, бұл оны әлемдегі ең қауіпті тау шыңына айналдырады."
text="Under the long term action of the glacier, the main peak developed into a cone shaped, high angle peak, with surrounding cliffs at 60° to 70°. Coupled with the bad weather in the region, it is difficult to conquer. The summit is much more difficult than Everest. According to incomplete statistics, as of September 2017, a total of 32 people had successfully reached the summit and 21 people were killed during attempts to climb the peak. According to the Sichuan Mountaineering Association, the death rate of Gongga Shan is much higher than Everest and all the 13 peaks over 8000 meters, making it the peak with the highest mountain death rate in the world "