Кіріспе

Бұрынғы ел Алашья (Алашия [a la ši ia]; ẢLṮY; Linear B: 𐀀𐀨𐀯𐀍 Alasios [a ra si jo]), сондай-ақ Алашья Корольдігі деп те аталады, Орта және Соңғы қола дәуірінде өмір сүрген мемлекет болды және Шығыс Жерорта теңізі аймағында орналасқан. Бұл ежелгі Египет және Ежелгі Таяу Шығыс мемлекеттері үшін, әсіресе мыс сияқты тауарлардың маңызды көзі болды. Ол көптеген сақталған мәтіндерде айтылады және қазір Кипрдің ежелгі атауы немесе Кипр аймағының бөлігі деп есептеледі. Тель-Авив университетінде Алашьядан басқа билеушілерге жіберілген саз тақташалардың ғылыми талдауы осы пікірді растады.

Сәйкестендіру

Алашья басқа Шығыс Жерорта теңізі мемлекеттеріне мыс жеткізудің аймақтық көзі ретінде белгілі болды, оны сол дәуірдегі теңіз жолдары арқылы саудалаған. Сондықтан Алашья қола дәуірінде кең көлемде мыс өндірілген, жағалауда орналасқан және Шығыс Жерорта теңізіне жақын жерде болуы керек. Оның орналасқан жері туралы қосымша мәліметтер сақталған мәтіндерде кездеседі, оның ішінде Алашья патшасының кемелері болғаны және патшалыққа луккалықтар шабуыл жасағаны туралы айтылады. Кейбір ғалымдар Сирия немесе Түркия аймақтарын ұсынған, бірақ қазіргі кезде көпшілік (бірауыздан емес) Алашья Кипрдің кем дегенде бір бөлігін көрсетеді дегенге келіседі. Атап айтқанда, Энкоми қаласы бүкіл Кипр аралын қамтитын Алашья патшалығының астанасы болған деп есептелді. Кипрдің Алашьямен теңестірілуі 2003 жылы Горен және авторлар тобы жариялаған «Американдық археология журналындағы» мақаласында расталды. Бұл мақалада Алашьядан жіберілген Амарна және Угарит хаттарының петрографиялық және химиялық талдауына егжей-тегжейлі сипаттама берілген. Таблеткалар жасалған жердегі балшықтың тегін зерттеу нәтижесінде Сирия Алашьяның орны бола алмайтыны, ал Кипрдегі балшық сәйкес келетіні анықталды. Алайда, бұл талдау балшықтың Энкоми орнына жақын жерден алынбағанын, ал қолайлы балшықтар Калавасос және Аласса (өзі Алашьяның туыс сөзі болуы мүмкін) жерлеріне жақын екенін көрсетті. Бұл орындар, әсіресе Калавасос, соңғы қола дәуірінің маңызды орталықтары болды және мыс кендеріне жақын орналасқан. Сонымен қатар, Армстронг аймақтық айырмашылықтарға көптеген дәлелдер бар екенін және Кипрдегі соңғы қола дәуірінде аралдық деңгейдегі орталық билік болғанына дәлел жоқ екенін айтады. Сондықтан қазіргі уақытта Алашья патшалығы бүкіл Кипрді қамтыды ма, астанасы жылжып отырды ма (вероятно, Энкомиден бастап), әлде әрқашан Калавасоста орналасқан ба, немесе Алашья Кипрдің бір аймағын ғана құрады ма, әлі белгісіз.