Себах – ежелгі Египеттен шыққан араб сөзі, «тыңайтқыш» мағынасын білдіреді. Археологиялық қазбалардан алынған кірпіштердің ыдырауынан пайда болады. Ауыл шаруашылығында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Араб сөзі Sebakh (سباخ, sebbakh деп аударылуы сирек) – араб сөзі, ол "тыңайтқыш" деп аударылады. Ағылшын тілінде бұл термин негізінен археологиялық қазбалардан алынған ыдыраған саз кірпіштерді сипаттау үшін қолданылады, бұл органикалық материал ауыл шаруашылығында тыңайтқыш ретінде де, отын ретінде де пайдаланылуы мүмкін.
Arabic word
Sebakh (سباخ, less commonly transliterated as sebbakh) is an Arabic word that translates to "fertilizer". In English, the term is primarily used to describe decomposed mudbricks from archaeological sites, which is an organic material that can be employed both as an agricultural fertilizer and as a fuel for fires.
Құрамы
Себахтың көп бөлігі ежелгі Мысырдағы басты құрылыс материалы болған, уақыт өткенмен бүлінген саз кірпіштен құралған. Бұл материал ежелгі саз бен кірпіштерді дайындау кезінде қосымша беріктік беру үшін араластырылған сабан мен масақтың азотты қоспасынан тұрады, содан кейін күнде кептірілген.
Most sebakh consists of ancient, deteriorated mudbrick, a primary building material in ancient Egypt. This material is composed of ancient mud mixed with the nitrous compost of the hay and stubble that the bricks were originally formulated with to give added strength before being baked in the sun.
Археологияға әсер ету
Мысырдағы XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында фермерлердің ежелгі үйінділерден осы материалды алып шығу үшін үкіметтен рұқсат алуы кең таралған еді; мұндай фермерлер себахин деп аталды. Ежелгі қалалардың орналасқан жерін көрсететін үйінділер tell немесе тел деп те аталады. Археологиялық қазба орны себахтың тамаша көзі болуы мүмкін, себебі шіріген органикалық қалдықтар азотқа өте бай топырақ жасайды. Азот – өсімдіктерге арналған тыңайтқыштардың маңызды құрамы. Осылайша, көптеген құнды археологиялық жағдайлар жойылды. Себах қазу арқылы басқа жағдайда анықталмай қалуы мүмкін археологиялық жағдайлар да табылды.
A common practice in Egypt, in the late nineteenth and early twentieth century, was for farmers to obtain government permits to remove this material from ancient mounds; such farmers were known as sebakhin. Mounds indicating the location of ancient cities are also known as a tell, or tel. An archaeological site could provide an excellent source of sebakh because decomposed organic debris creates a soil very rich in nitrogen. Nitrogen is an essential component in fertilizers used for plant crops. Numerous potentially valuable archaeological finds were destroyed by farmers in this way. Sebakh digging also led to the discovery of archaeological finds that might otherwise have gone undetected.
Амарна
Себах көбінесе Амарна (العمارنة) қаласының табылуымен байланысты. 1887 жылы себах кенін қазып жатқан жергілікті тұрғын 300-ден астам клинопись тақташаларды кездейсоқ түрде тапты, олар фараондық хат алмасу жазбалары болып шықты. "Амарна хаттары" деп белгілі бұл тақташалар сол кездегі Мысырдың көрші елдермен дипломатиялық қарым-қатынастары туралы маңызды тарихи және мерзімдік мәліметтерді, сондай-ақ құнды ақпараттарды ұсынады.
Sebakh is most commonly associated with the finding of the site of Amarna (العمارنة). In 1887, a local inhabitant who was delving into sebakh deposits accidentally discovered more than 300 cuneiform tablets that turned out to be pharaonic records of correspondence. These tablet letters, known as the Amarna Letters, have provided much valuable historical and chronological data, as well as information bearing on Egyptian diplomatic relations with her neighbors at that time.