Кіріспе

Американдық электр инженері және ұшуды басқарушы

Сеймур "Си" Абрахам Либергот (15 ақпан 1936 жылы, Нью-Джерси штатының Кэмден қаласында туған) – NASA-ның зейнеткер ұшуды басқарушысы, ол "Аполлон" бағдарламасы кезінде қызмет еткен. Либергот EECOM операторы болды және Командирлік модульдегі электр және қоршаған орта жүйелеріне жауапты болды. 1970 жылы ол "Аполлон-13" ғарыш кемесінің жарылысынан зардап шегуінен кейін оны Жерге қайтаруға көмектескен команданың құрамында болды. Ол 1963 жылы Калифорния мемлекеттік университетін (Лос-Анджелес) бітіргеннен кейін "North American Aviation" компаниясында жұмыс істеумен мансабын бастады. 1964 жылы ол NASA-ға келді. Либергот "Аполлон-4" бағдарламасында Ұшу директорының көмекшісі, ал "Аполлон-8" мен "Аполлон-15" бағдарламаларында EECOM ұшуды басқарушысы болды. "Аполлон-17" бағдарламасында ол CSSB SPAN (ғарыш кемелерін талдау орталығы) қолдау операторы ретінде қызмет етті. Ол "Skylab" және ASTP миссияларында оператор болып жұмыс істеді.

Ерте өмір және білім

Сеймур "Си" Абрахам Либергот 1936 жылдың 15 ақпанында Нью-Джерси штатының Камден қаласында Ида (құрмет аты – Солов) және Соломон "Сол" Либерготтың екінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі Украинаның Киев қаласынан, ал анасының әкесі Ресейдің Новосибков қаласынан АҚШ-қа көшіп келген. Си тұрақсыз және қиын балалық шақты бастан өткерді. Ол өзін және отбасын асырау үшін бес жыл бойы аяқ киім сатушы болып жұмыс істеді. Сол кезде ол түрлі әлеуметтік шараларға қатысты. Бір жылдан кейін ол жетекшінің көмекшісі болды. Либергот "Аполлон-8" ғарыш кемесі бойынша Электрлік, қоршаған орта және байланыс жүйелері (EECOM) ұшу бақылаушысының оқушысы ретінде жұмысын бастады. "Аполлон-9" дан "Аполлон-15" ке дейін ол CSM EECOM қызметін атқарды. Ғарыш кемесінде екі сұйық оттегі және екі сұйық сутегі бакі болды. Ғарышта олар тұманға айналып, түрлі қабаттарға бөлінді. Оларды араластыру үшін әр бакте ішінде екі желдеткіш қосылды. Оттегі багі 2-нің ішіндегі сымдар ашық және жарылған еді, сондықтан астронавт Джек Свигерт төрт қосқышты қосып алғанда, бак 2 жарылып, бак 1-дің де ағып кетуіне себеп болды. Соққы салдарынан отын элементтері 1 және 3-тің клапандары жабылды, электр энергиясын өндіру жүйесінің үштен бір бөлігі ғана жұмыс істеді. Деректер қалыпты емес бола бастағанда, жауапкершілік Либерготке жүктелді. Ол бастапқыда бұл құралдардың қателігі деп ойлады, бірақ басқа ұшу бақылаушылары да аномалияларды байқады, бұл үлкен мәселе бар екенін көрсетті. Либергот артқы бөлмедегі топтың көмегімен мәселені анықтауға кірісіп, астронавттарға нұсқаулар берді. Ақырында олар екі отын элементін жоғалтқандарын түсінді. Бұл құралдардың қателігі емес еді. Қалған оттегі багінің ағып кетуіне және тек бір отын элементінің қалғанына байланысты уақыт шектеулі болды. Миссия экипажды құтқару және оларды аман-есен Жерге қайтаруға айналды. Егер криогендік бактар миссияның соңына жақын қозғалғанда және бактар/отын элементтері кейінірек жоғалғанда, экипажды құтқару мүмкін болмас еді. Либергот "Аполлон-13" миссиясының операциялық тобының құрамында болды, олар астронавттарды құтқаруға жасаған еңбегі үшін Президенттік бостандық медалімен марапатталды.

Танымал мәдениетте

1995 жылғы "Аполлон-13" фильмінде Либергот рөлін режиссер Рон Говардтың інісі Клинт Говард сомдады.