Солтүстік Американың құсты – Шамаея (Chamaea fasciata)
Wrentit
Солтүстік Америкадағы шағалалы орманды аймақтарда тіршілік ететін Chamaea fasciata құсы туралы мағлұмат. Таксономиясы күмәнді, қарғалар мен торғайларға ұқсас.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Шалқар (Chamaea fasciata) – Солтүстік Американың батыс жағалауындағы шапарал, еменді ормандар мен бұталы жерлерде мекендейтін кішкентай құс. Бұл Chamaea туысының жалғыз түрі. Оның жіктелуі көп пікірталас тудырды, ғылымға белгілі болғаннан бері әртүрлі авторлар оны көптеген түрлі отбасыларға жатқызып келді. Оның жалпылама аты осы белгісіздікті көрсетеді, сондай-ақ сыртқы түрінің торғайлар мен құмырсқашылдарға ұқсастығын білдіреді. Дегенмен, ол екеуімен де туыс емес. Жақында жүргізілген, толыққанды филогенетикалық зерттеулер оның попугайлар тұқымдасына жататынын дәлелдейді.
The wrentit (Chamaea fasciata) is a small bird that lives in chaparral, oak woodlands, and bushland on the western coast of North America. It is the only species in the genus Chamaea. Its systematics have been the subject of much debate, the wrentit having been placed in many different families by different authors for as long as it has been known to science. Its common name reflects the uncertainty, and its external resemblance to both tits and wrens. It is not related to either, however. More recent and comprehensive phylogenetic studies support it belonging to the parrotbills.
Сипаттама
Шалқар – біркелкі, қарапайым жасыл, қоңыр немесе сұр түсті қауырсыны бар ұсақ құс. Оның қанаттары қысқа, ал құйрығы ұзын, көбінесе тік ұсталады (сондықтан оны құйрықтармен салыстырады). Оның қысқа мүсіні және ақшыл қарындасы бар. Оның жасырын мінезі мен дауысының күштілігіне байланысты, шалқарды көруге қарағанда дауысы арқылы анықтау ықтимал. Оның шығаратын ерекше дыбысы үстелге түскен пинг-понг доптарының дыбысына ұқсайды.
The wrentit is a small, bird with uniform dull olive, brown, or grayish plumage. It has short wings and a long tail often held high (hence the comparison to wrens). It has a short bill and a pale iris. Given its retiring nature and loud voice, the wrentit is more likely to be detected by its call than by sight. The distinct sound that it makes is similar to the sound of a ping pong ball falling on the table.
Жүйелілік
Сырғалақты әртүрлі туыстарға жатқызып келген: Chamaeidae туысына, немесе ұзын құйрықты сисьтерге (Aegithalidae), нағыз сисьтер мен чикадилерге (Paridae), «Ескі әлем сисьтеріне» (Sylviidae) және «Ескі әлем сүрегіне» (Timaliidae). Америкалық орнитологтар одағы оны соңғы туысқа жатқызады, осылайша Жаңа әлемдегі жалғыз сүрегі болып табылады. Бұл ДНК-ДНК гибридизациялық зерттеулерге негізделген, алайда олар фенотиптік болып табылады, сондықтан қазіргі таңда әдістемелік тұрғыдан жеткілікті деп есептелмейді. ДНК тізбегін талдау арқылы, сырғалақтың Sylvia сисьтерімен және кейбір аномалды «сүрегімен» тығыз байланысты екені кейіннен анықталды. Осыған байланысты, оларды сырғалақпен және оның жақын туыстары болып табылатын қағып-қағыптармен бірге Sylviidae туысына жатқызу қажет. Осылайша, сырғалақ – «нағыз» немесе сильвид сисьтерінің Америкадағы жалғыз түрі. Қызығы, Дартфорд сисі мен Мармора сисі сияқты жақын туыстары сырғалаққа өте ұқсайды; олардың экологиясы да өте ұқсас, себебі олардың барлығы Жерорта теңізінің бұталарында мекендейді. Алайда, биогеографиялық және молекулалық деректер осы ұқсастықтың жақын туыстар арасындағы конвергентті эволюцияның нәтижесі екенін көрсетеді, бірақ олардың сыртқы түрі көрсеткендей, олар одан да жақын емес. Алиса Сибоис кейбір сүрегілердің, мысалы, батпақты сүрегілерге қарағанда, типтік сисьтерге жақын болғандықтан, Sylviidae туысын Timaliidae туысына біріктіру керек деп ұсынды. Мұндай жоғарырақ синонимді жою үшін Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссияның ресми шешімі қажет, және типтік сисьтер мен олардың туыстары әлі күнге дейін монофилетикалық топ болып табылатындықтан, көптеген зерттеушілер қалған Sylviidae және Timaliidae туыстарының қарым-қатынастарын зерткенге дейін бұл ұсынысты қолдамайды. 2019 жылы бұрын «сүрегі» деп жіктелінген түрлердің ірі таксономиялық қайта қаралуы Chamaea-ның попугайлар мен фулветталармен тығыз байланысты екенін анықтады, олар әдетте Азияға тән топ. Осы топ үшін филогенетикалық және морфологиялық ерекшеліктеріне байланысты Paradoxornithidae туысы қайта жаңартылды, оның ішінде сырғалақ та бар.
The wrentit has been variously placed in its own family, the Chamaeidae, or with the long tailed tits (Aegithalidae), the true tits and chickadees (Paridae), the "Old World warblers" (Sylviidae), and with the "Old World babblers" (Timaliidae). The American Ornithologists' Union places the wrentit in the latter family, giving it the distinction of being the only babbler known from the New World. This is based on DNA–DNA hybridization studies, which are phenetic, however, and therefore not considered methodologically adequate today. Through DNA sequence analysis, it was subsequently discovered that the wrentit was more closely allied to Sylvia warblers and some aberrant "babblers". These consequently must be placed in the family Sylviidae together with the wrentit and the parrotbills which also turned out to be close relatives. Thus, the wrentit is the only American species of the "true" or sylviid warblers. Peculiarly, the Dartford warbler and close relatives like Marmora's warbler bear an uncanny resemblance to the wrentit; their ecology is quite similar indeed, as all are birds of Mediterranean scrub. However, biogeography and the molecular data build a strong case for this similarity being a case of convergent evolution between birds that are close relatives but by far not as close as their appearance would suggest. Alice Cibois suggested that as some babblers are closer to typical warblers than these are to marsh warblers for example, the Sylviidae should be merged into the Timaliidae. As such an abolishing of the senior synonym would require a formal International Commission on Zoological Nomenclature ruling and the typical warblers and relatives are still a monophyletic group at present, this proposal is not advanced by most researchers until the remaining Sylviidae and Timaliidae genera are studied as regards their relationships. In 2019, a major taxonomic revision of species formerly classified as "babblers" recovered Chamaea as being most closely allied with the parrotbills and fulvettas, which are otherwise an exclusively Asian group. Due to their phylogenetic and morphological distinctiveness, the family Paradoxornithidae was revived for this group, including the wrentit.
Тарату
Рентит – Солтүстік Американың батыс жағалауындағы жағалаудың тар жолағында қоныстанушы (көшпеуші) құс, Орегоннан оңтүстікке Калифорния арқылы, Баха Калифорнияға және Баха Калифорния түбегінің солтүстік штатына дейін таралған. Әдетте, белгілі бір шапараль және ормандық орталарда кездеседі. Улы қара шырша (Toxicodendron diversilobum), койота бұтасы (Baccharis pilularis) және Калифорния қара жидесі (Rubus ursinus) сияқты биік бұталарда ұя салады. Орман шаруашылығы және мекен ортасының басқа да өзгерістері осы түрдің ареалын кеңейтуіне, әсіресе солтүстікке қарай, себеп болды.
The wrentit is a sedentary (non migratory) resident of a narrow strip of coastal habitat along the western coast of North America, being found from Oregon south through California, to Baja California, the northern state of the Baja California peninsula. It is usually restricted to certain chaparral and woodland habitats. It nests in high shrubs such as poison oak (Toxicodendron diversilobum), coyote bush (Baccharis pilularis) and California blackberry (Rubus ursinus). Logging and other changes in habitat have led to this species expanding its range recently, particularly northwards.
Экология
Бұл құстар өмір бойы жұптасып, шабақтан шыққаннан кейін бірнеше ай өткен соң ғана жұп құрады. Екеуі де ән салады; еркектің әнінің жылдам ырғағы – оларды ажыратудың сирек кездесетін тәсілдерінің бірі. Екі жыныстың да жыл бойы аумағын қорғауына және ұя салуға қатысуына болады, бұл төрт кезеңнен тұратын және шамамен екі аптаға созылатын процесс. Үш-төрт жұмыртқа 14 күнге екі жыныстың да күтуімен шығады. Шабақтар 15 күннен кейін ұядан шығады (бірақ олар әлі ұша алмайды) және олардың ата-аналары тағы 40 күн бойы оларды тамақтандырады. Бұл құс тығыз бұталардың арасымен сырғиды, көзге көрінетін жәндіктерді іздеп жейді. Ол негізінен қоңыздар, гусеницалар, масалар және құмырсқалармен қоректенеді, сондай-ақ кішкентай жидектер мен тұқымдарды да жейді.
Wrentits mate for life, forming pair bonds only a few months after hatching. Both sexes sing; the faster rhythm of the male's song is one of the few ways to differentiate the sexes. Both sexes also defend their territory year round and participate in building the nest, a four stage process that takes about two weeks. The three or four eggs are incubated for 14 days, again by both sexes. The chicks fledge after 15 days (at which stage they are unable to fly) and are fed by their parents for another 40 days. The wrentit feeds by skulking through dense scrub gleaning exposed insects found by sight. It feeds primarily on beetles, caterpillars, bugs, and ants, but also takes small berries and seeds.