Кіріспе

Бенджамин Томпсон жасаған камин.

Рамфорд камині – бұл биік, терең емес камин, оны сэр Бенджамин Томпсон, граф Рамфорд, ағылшын-американдық физик, жылуды зерттеуімен әйгілі. Оның көлбеу, бұрышты жақтары бөлмеге жылуды шағылыстыру үшін жасалған, ал оның тарылған түтін шығару арнасы турбуленттілікті азайтып, жылы ауаны аз шығындап, түтінді сыртқа шығаруға мүмкіндік береді.

Тарих

Рамфорд 1794 жылы Ханновер алаңындағы Палмерстон отбасы үйін қайта жаңарту кезінде туындаған мәселелерден кейін, каминге қызығушылық танытқан көрінеді. Ол сол кезде леди Палмерстонмен тығыз хат алмасып тұрған. 1795 жылдың соңына қарай Рамфорд түрлі жобалармен тәжірибе жасады, алғашқы практикалық орнатылымы Уайтхоллдағы Сауда кеңесінде болды. Кейін Рамфорд мұндай каминдерді Палмерстон үйіне ғана емес, Англия аристократиясының үйлеріне де орнатты. Оның жобалары каминдерді кішкентай және беткей етіп, кең бұрышты жиектермен жабдықтады, осылайша олар жақсырақ жылу таратар еді. Сондай-ақ, ол каминнің тамағын, яғни өзінің сөзімен айтқанда, "көкірегін дөңгелектетіп", "дымқұбырға табиғи түрде көтерілуіне кедергі келтіретін жергілікті кедергілерді жою үшін" оны тегістеді.

Рамфорд 1796 және 1798 жылдары каминдерді жетілдіру туралы екі мақала жазды. Ол өмірінде жақсы танылып, көп оқылды, ал 1790 жылдары оның "Рамфорд камині" бүкіл әлемдегі ең заманауи жаңалыққа айналды. Рамфордтың жобаларын кейіннен сынақтан өткізу олардың тиімділігі оларды таза жағатын пештер ретінде тануға лайық екенін көрсетті.

Іс-қимыл принципі

Румфордтың пеші түтіндік ағынын күшейту үшін түтін шығару тесігін тарылту идеясын ұсынғанда Лондонда сенсация тудырды. Ол және оның жұмысшылары пештерді өзгертіп, оттыққа кірпіштерді орнатып, қабырғаларын бұрышты етіп жасады, сондай-ақ түтіндікке тарылтқыш орнатып, түтіннің ішінде ауа айналымын қамтамасыз етті. Өзгертілмеген түтін шығару құбырында түтін тек қана пештен шыққан ыстық газдардың айналадағы ауадан жеңіл болуының әсерімен жоғары көтеріледі. Бұл әсіресе отты жаңа жаққанда тиімсіз болады, себебі түтіннің температурасы мен тығыздығы сыртқы ауаға жақын болады. Рэмфордтың кірпіштен жасаған "түтін тірегі" арқасында түтін газдарының ағыны түтін шығару құбырының қабырғасынан ажыратылып, тіректің жиегінен бөлінді. Бұл сыртқы ауаның кері ағынын тудырды, ол түтін шығару құбырының артқы жағынан төмен ағып, ал сыртқы ауа мен түтіннің қоспасы қарсы жағына көтерілді. Түтін шығару құбырының ішіндегі және түтін тірегінің үстіндегі айналым динамикалық қысымды жасады, онда түтін газдары түтін шығару құбырының бір жағына көтеріліп, суық ауа екінші жағынан тартылды. Ауа көтеріліп келе жатқан түтінмен араласып, ағынның күшін арттырды. Бұл айналмалы ауа-түтін ағынын жасады, түтінді түтін шығару құбырына қарай итеріп, тұрғындарды улап, тұншықтырмауға көмектесті. Лондонның көптеген әсем үйлері оның нұсқауларымен өзгертілді, олар түтінсіз және тиімді болды. Томпсонның табысы туралы жаңалықтар кеңінен тарағанда, ол танымал атанды. Оттың жылудың басты көзі болған дәуірде, пештердің дизайнындағы бұл қарапайым өзгеріс кеңінен қолданылды.

Қолданылуы

Румфорд отшақтары 1796 жылдан бастап, граф Румфорд алғаш рет олар туралы жазғаннан бастап, шамамен 1850 жылға дейін көп тарады. Джефферсон Монтиселлода оларды орнатты, ал Торо оларды әркімнің қалыпты санаған қазіргі заманғы жайлылықтардың бірі деп тізімдеді. Бүгінгі күнге дейін Румфордтың көптеген түпнұсқа отшақтары сақталған, көбінесе олар жаңа жөндеулердің астында қалған. Ол сондай-ақ, атақты Франклин пешімен сәтті бәсекелескен, Рамфорд пеші деп аталған, құйма темірден жасалған пешті де ойлап тапты. Екі құрылғы да отқа түсетін ауа ағынын жақсырақ бақылауға мүмкіндік берді және отынды тиімдірек пайдаланды. Мұндай пештердің бағасы жоғары болғанмен, олар отынды үнемдеу арқылы орнату шығындарын тез өтеді. Олар өз кезегінде, құйма темірден жасалған және отты толық бақылауға мүмкіндік беретін, сондай-ақ тағам дайындау үшін тікелей қолданылатын ас үй пешінің дамуына түрткіс болды.