Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі рет қайнату құрылғысы, көбінесе тамақ пісіру және материал жасау үшін қолданылады. Байн-мари (/lang/, /b//æ//n//m//ə/'/r//iː/, bɛ̃ maʁi) деп аталатын, сондай-ақ су ваннасы немесе қос қазандық деп те айтылатын, жылытылатын ваннаның бір түрі. Бұл жабдық ғылымда, өнеркәсіпте және тамақ пісіруде материалдарды бірте-бірте қыздыруға немесе оларды белгілі бір уақыт бойы жылы ұстауға қолданылады. Байн-мари тамақ дайындау үшін ингредиенттерді ерітуге де пайдаланылады.
Device for double boiling, often used for cooking and material creation
A bain marie (/lang/,/b//æ//n//m//ə/'/r//iː/, bɛ̃ maʁi), also known as a water bath or double boiler, a type of heated bath, is a piece of equipment used in science, industry, and cooking to heat materials gently or to keep materials warm over a period of time. A bain marie is also used to melt ingredients for cooking.
Тарих
Атауы француз тіліндегі bain de Marie немесе bain marie сөзінен, орта ғасырлық латын тіліндегі balneum Mariae және араб тіліндегі حمام ماري ḥammām Māriyya сөзінен шыққан, бәрі де "Марияның ваннасы" дегенді білдіреді. 300 жыл шамасында өмір сүрген алхимик Зосим Панополистің айтуынша, бұл құрылғыны ежелгі алхимик Мария еврей әйелі ойлап тапқан. Дегенмен, су ваннасы одан көп ғасырлар бұрын-ақ белгілі болған (Гиппократ және Теофраст), ал Мария еврей әйеліне жатқызылған balneum Mariae құрылғысы ішіндегіні 100 градустан жоғары қыздыру үшін қолданылса, бүгінде қолданылатын bain marie құрылғысы ішіндегіні 100 градустан төмен, бірақ жылы қыздырады.
The name comes from the French bain de Marie or bain marie, in turn derived from the medieval Latin balneum Mariae and the Arabic حمام ماري ḥammām Māriyya, all meaning 'Mary's bath'. In his books, the 300 AD alchemist Zosimos of Panopolis credits for the invention of the device Mary the Jewess, an ancient alchemist. However, the water bath was known many centuries earlier (Hippocrates and Theophrastus), and the balneum Mariae attributed to Mary the Jewess was used to heat its contents above 100, while the bain marie that continues to be used today only heats its contents up to a gentle heat of less than 100.
Сипаттама
Қос қазандықтың пішіні, мөлшері және түрі алуан түрлі, бірақ дәстүрлі түрде ол кең, цилиндр пішіндес, көбінесе металлдан жасалған ыдыс, үш немесе төрт негізгі бөліктен тұрады: тұтқа, жұмыс сұйықтығын ұстайтын сыртқы (немесе төменгі) ыдыс, ішкі (немесе жоғарғы), сыртқы ыдыстың ішіне сиятын және қыздырылатын немесе пісірілетін материалды ұстайтын кішірек ыдыс, кейде төменгі жағындағы негіз. Байн-маридің сыртқы ыдысының астында (немесе оның іргетасына орналастырылған) жылу көзі болады. Әдетте, ішкі ыдыс жұмыс сұйықтығына жартылай батырылады. Қыздырылатын затпен толтырылған ішкі ыдыс, жұмыс сұйықтығымен (көбінесе сумен, бірақ сондай-ақ бумен немесе маймен) толтырылған сыртқы ыдыстың ішіне орналасады. Сыртқы ыдыс негізінен немесе одан төмен жағынан қыздырылады, бұл жұмыс сұйықтығының температурасын көтереді, соның салдарынан жылу ішкі ыдысқа беріледі. Жұмыс сұйықтығының ең жоғары температурасы оның құрамымен және айналадағы қысымдағы қайнау температурасымен анықталады. Ішкі ыдыстың беті жұмыс сұйықтығымен үнемі жанасатындықтан, қос қазандық қыздырылатын зат үшін тұрақты температуралы жылу көзі болып табылады, оның қасиеттерін өзгертетін ыстық немесе суық дақтар болмайды. Егер жұмыс сұйықтығы су болса және байн-мари теңіз деңгейінде қолданылса, төменгі ыдыстағы материалдың ең жоғары температурасы теңіз деңгейіндегі судың қайнау температурасынан аспайды. Сыртқы ыдыста май сияқты басқа жұмыс сұйықтықтарын пайдалану немесе сыртқы ыдысты қысымға келтіру ішкі ыдыста алуға болатын ең жоғары температураның өзгеруіне әкеледі.
The double boiler comes in a wide variety of shapes, sizes, and types, but traditionally is a wide, cylindrical, usually metal container made of three or four basic parts: a handle, an outer (or lower) container that holds the working fluid, an inner (or upper), smaller container that fits inside the outer one and which holds the material to be heated or cooked, and sometimes a base underneath. Under the outer container of the bain marie (or built into its base) is a heat source. Typically, the inner container is immersed about halfway into the working fluid. The inner container, filled with the substance to be heated, fits inside the outer container filled with the working fluid (often water, but alternatively steam or oil). The outer container is heated at or below the base, causing the temperature of the working fluid to rise and thus transferring heat to the inner container. The maximum obtainable temperature of the working fluid is dictated by its composition and boiling point at the ambient pressure. Since the surface of the inner container is always in contact with the working fluid, the double boiler serves as a constant temperature heat source for the substance being heated, without hot or cold spots that can affect its properties. When the working fluid is water and the bain marie is used at sea level, the maximum temperature of the material in the lower container will not exceed , the boiling point of water at sea level. Using different working fluids such as oil in the outer container, or pressurizing the outer container, will result in different maximum temperatures obtainable in the inner container.
Баламалар
Дәстүрлі, сұйықпен толтырылған байн-марияның қазіргі заманғы баламасы – екі ыдыстың астындағы қыздыру элементтерімен жұмыс істейтін электрлі "құрғақ жылу" байн-мариясы. Электрлік байн-марияның құрғақ жылу түрі көбінесе аз энергия жұмсайды, тазалауды аз қажет етеді және дәстүрлі түрлеріне қарағанда жылдам қызып кетеді. Олар сондай-ақ жоғары температурада жұмыс істей алады және көбінесе дәстүрлі байн-мариялардан гөрі арзан болады. Электрлік байн-мариялар ылғалды да болуы мүмкін, яғни қыздыру процесінде ыстық су, бу немесе күркіреген бу қолданылады. Ашық, ванна тәрізді байн-мария ыстық су ваннасында (немесе "ваннада") қызып тұрады, ал булы байн-мария қайнап тұрған бумен қызып тұрады.
A contemporary alternative to the traditional, liquid filled bain marie is the electric "dry heat" bain marie, heated by elements below both pots. The dry heat form of electric bains marie often consumes less energy, requires little cleaning, and can be heated more quickly than traditional versions. They can also operate at higher temperatures, and are often much less expensive than their traditional counterparts. Electric bains marie can also be wet, using either hot water or vapor, or steam, in the heating process. The open, bath type bain marie heats via a small, hot water tub (or "bath"), and the vapour type bain marie heats with scalding hot steam.
Ас дайындау
Дастарханға арналған байн-мари әдетте, ішінде пісірілетін тағамдар орналастырылған су ваннасынан тұрады. Шоколадты бөлінудің (какао майы мен какао қалдықтарының ажырауы, эмульсияның бұзылуы) және ыдысқа жабысып қалудың алдын алу үшін байн-мариде балқытуға болады. Арнайы десерттерге арналған байн-марилерде әдетте жылуды сақтайтын ыдыс болады және оны дастарқанда жемістер сияқты тағамдарды шоколадқа мақсу үшін шоколад фондюі ретінде қолдануға болады. Сырлы тортты көбінесе байн-мариде пісіреді, осылайша бетінің жарылуын болдырмайды. Пісірілген кремді десерттер, мысалы, кремді торттар, кремнің ішкі жағы толық піспей тұрып, сыртында қабық пайда болмауы үшін байн-мариде пісіріледі. Крем-брюле жасағанда, рамекиндерді пісіру табасына қойып, табаны рамекиндердің жартысынан үштен екісіне дейін сумен толтырып, кремге жылуды біртегіс жеткізеді, бұл кремнің ұюына жол бермейді. Судың қайнауынан пайда болатын ылғал кремнің бетінің тым құрғап кетуіне қарсы келеді. Голландез және беур блан сияқты классикалық, майлы, ыстық соустарды көбінесе қос қазандықтағы байн-мариде пісіреді, себебі олар май мен судың қоспасын эмульсиялау үшін жеткілікті жылуды қажет етеді, бірақ соустың ұюына немесе бөлінуіне жеткіліксіз. Сол сияқты, жұмыртқа сарысы, қант және тәтті шараптан тұратын классикалық итальяндық десерт – забаглионе (французша сабайон) жұмыртқа сарысын тым көп пісірмей, эмульсияны тұрақты көпіршікке айналдыру үшін қос қазандықтағы байн-мариде дайындалады. Террин мен паштет сияқты кейбір шұжық өнімдерін «пеш типтес» байн-мариде пісіреді. Қаймақ жасау. Кондитерлік өнімдер жасағанда, конденсирленген сүтті қалыңдату байн-мариде жасалады. Бақыланатын температурадағы байн-марилерді сүтті қыздыру үшін қолдануға болады. Байн-мариді ыстық тағамдарды ұзақ уақыт бойы ыстық ұстау үшін ыстық табалардың орнына пайдалануға болады, егер плиталар немесе қыздырғыштар ыңғайсыз немесе тым қуатты болса. Кез келген импровизацияланған тұғырға қойылған ашық банкадағы қатаңдаған немесе «қанттанған» балды қайтадан сұйыту үшін қарапайым немесе импровизацияланған байн-мариді пайдалануға болады, банканың астына жұмсақ қайнаған су құйылады.
In cooking applications, a bain marie usually consists of a pan or pot of water in which another container or containers of food to be cooked is/are placed. Chocolate can be melted in a bain marie to avoid splitting (separation of cocoa butter and cocoa solids, breaking emulsion) and caking onto the pot. Special dessert bains marie usually have a thermally insulated container and can be used as a chocolate fondue for the purposes of dipping foods (typically fruits) at the table. Cheesecake is often baked in a bain marie to prevent the top from cracking in the centre. Baked custard desserts such as custard tarts may be cooked in a bain marie to keep a crust from forming on the outside of the custard before the interior is fully cooked. In the case of the crème brûlée, placing the ramekins in a roasting pan and filling the pan with hot water until it is half to two thirds of the way up the sides of the ramekins transfers the heat to the custard gently, which prevents the custard from curdling. The humidity from the steam that rises as the water heats helps keep the top of the custard from becoming too dry. Classic warm high fat sauces, such as Hollandaise and beurre blanc, are often cooked using a double boiler bain marie as they require enough heat to emulsify the mixture of fats and water but not enough to curdle or split the sauce. Similarly, the classic Italian dessert zabaglione (in French, sabayon), consisting of egg yolks, sugar and sweet wine, is made in a double boiler bain marie to avoid over cooking the egg yolks while whisking the mixture into a stable froth. Some charcuterie such as terrines and pâtés are cooked in an "oven type" bain marie. The making of clotted cream. Thickening of condensed milk, such as in confection making, is done in a bain marie. Controlled temperature bains marie can be used to heat frozen breast milk before feedings. Bains marie can be used in place of chafing dishes for keeping foods warm for long periods of time, where stovetops or hot plates are inconvenient or too powerful. A simple or impromptu bain marie can be used to re liquefy hardened or "sugared" honey in a glass jar by placing the opened jar on top of any improvised platform sitting at the bottom of a partially full pot of gently boiling water.
Басқа қолданыстар
Шағын көлемде сабын жасау кезінде байн-маридің максималды температураны қатаң бақылау мүмкіндігі оны сабын негізін балқытып, құюға дайындау үшін ең қолайлы жасайды. Ол негізді сұйық күйде ұстауға немесе қатып қалған негізді ең аз зақыммен қайта балқытуға мүмкіндік береді. Сол сияқты, су ваннасын қолдану арқылы дәстүрлі ағаш желімін оның құрамындағы жануар ақуыздарына зиян келтірмей, көп сағат бойы тұрақты сұйық күйде сақтауға болады.
In small scale soap making, a bain marie's inherent control over maximum temperature makes it optimal for liquefying melt and pour soap bases prior to molding them into bars. It offers the advantage of maintaining the base in a liquid state, or reliquefying a solidified base, with minimal deterioration. Similarly, using a water bath, traditional wood glue can be melted and kept in a stable liquid state over many hours without damage to the animal proteins it incorporates.