Кіріспе

Пеш және плита жүйесі

Aga Range Cooker – шведтік плита. Ол Швецияда ойлап табылып, бастапқыда сол жерде өндірілген, бірақ 1957 жылдан бері өндірістің көп бөлігі Ұлыбританияда орналасқан. 2015 жылы британдық AGA Cooker өндіруші компаниясы AGA Rangemaster Group американдық Middleby корпорациясымен сатып алынды.

Тарих

Алғашында көмір немесе антрацит жағу үшін жасалған Aga плитасы 1922 жылы Нобель сыйлығының лауреаты, швед физигі Густаф Дален (1869–1937) ойлап тапқан. Ол швед AGA компаниясының (швед Svenska Aktiebolaget Gasaccumulator, ағылш. Swedish Gas Accumulator, Limited) бас инженері болып жұмыс істеген. Дален газдарды сақтауға арналған кезекті субстрат – Agamassan өнертабысын жасап жатқанда болған жарылыстан көзі көрмей қалды. Үйде болуға мәжбүр болған Дален әйелінің тамақ пісіруден шаршағанын байқады. Соқыр болса да, ол тамақ дайындаудың әртүрлі тәсілдерін қолдануға болатын және пайдалануға ыңғайлы жаңа пеш жасауға кірісті. Жылуды сақтау принципін пайдалана отырып, ол жылу көзін, екі үлкен конфорканы және екі пешті бір құрылғыда біріктірді: Aga Range плитасы. Плита 1929 жылы Ұлыбританияға әкелінді және 1930 жылдардың басында лицензия бойынша онда өндірілді. Британдық қоғамның белгілі бір бөлігінде (орташа және ірі ауылдық үйлердің иелері) оның танымалдылығы 1990 жылдары «AGA сага» терминінің пайда болуына әкелді, ол стереотиптік жоғарғы орта таптың өмірінде өтетін көркем әдебиет жанрына сілтеме жасайды. Дэвид Огилви бастапқыда Aga плитасын сатушы болып жұмысқа орналасты, ал 1935 жылы өнімге арналған сату нұсқаулығын жазды. Құйма темір бөлшектер 1940 жылдары Coalbrookdale құю зауытында құйылды, онда олар 2017 жылдың қарашасына дейін Aga Rangemaster Group компаниясымен жасалды. Сол кезде жаңа американдық иелері Middleby зауытты жауып, 35 жұмыс орнын жойды.

Энергияны пайдалану

Газбен жұмыс істейтін шағын, дәстүрлі "әрқашан қосылған" екі пешті модель аптасына шамамен 425 кВт⋅сағат жұмсайды. Орташа стандартты газ пеші мен плитасы AGA пешінің тұтынуының шамамен 2,6% құрайды. AGA-ның екі пешті моделі үшін күтілетін энергия тұтынуы туралы өзінің деректері осы сынды қолдайды, орташа тұтыну аптасына 40 литр (9 гал. имп.) керосин немесе дизель отыны, аптасына 60 литр (13 гал. имп.) пропан газы, аптасына 425 кВт⋅сағат табиғи газ немесе электрлі модельдер үшін аптасына 220 кВт⋅сағат. Бұл ең кішкентай дәстүрлі екі пешті газбен пісіретін AGA пеші, қарапайым пісіру функцияларын ғана қамтамасыз етеді (яғни су жылытқышы немесе орталық жылытуды қамтамасыз етпейді) стандартты газ пеші мен плитасынан отыз сегіз есе көп тұтынады, аптасына стандартты газ пеші мен плитасы тоғыз айда тұтынатын газға тең. AGA Rangemaster Group энергия тұтынуды азайту үшін қабылданған шараларды қамтитын өз талдауын ұсынды. Сатылатын AGA пештерінің көпшілігі әлі де бағдарламаланады. 2011 жылғы Total Control моделі пісіру үшін бірдей сәулелі жылуды пайдаланады, бірақ қолданылмаған кезде әдеттегі пеш сияқты өшірілуге арналған, бұл энергияны әлдеқайда аз пайдалануға мүмкіндік береді. Майды жағатын модельдер стандартты фитильді шамның орнына заманауи қысымды май бүркігішімен жабдықталуы мүмкін, ол отынды тиімдірек жағады және осылайша май тұтынуды азайтады.

Модельдер

AGA плиталары 2, 3, 4 және 5 пештің үлгілерінде қолжетімді, ал 4 және 5 пештің нұсқалары басқаларына қарағанда кеңірек. Дәстүрлі AGA плиталары қайнату және сөндіру табақтарымен жабдықталған, ал жаңа модельдерде бір қыздыру табағы бар, оны қайнату немесе сөндіру режиміне орнатуға болады. Классикалық AGA модельдері үнемі қосылып тұрса, жаңа AGA плиталарының пештері мен қыздыру табақтары (AGA 60, Total Control, 3 сериясы) қажет болған жағдайда қосылып, өшірілуі мүмкін, ал Dual Control плиталарының қыздыру табақтарын қосып, өшіруге болады, яғни бөлмеде жылу бар, бірақ энергия қажетсіз жұмсалмауы мүмкін. AGA 60 – модельдердің ең кішкентайы, ені 60 см (2'). AGA плиталары ұзақ қызмет ету мерзімімен танымал, көптеген плиталар 50 жылдан астам уақыт бойы қолданыста болып келеді. 2009 жылы The Daily Telegraph газетімен бірлесіп, құрылғанына 80 жыл толуын мерекелеу үшін AGA Rangemaster компаниясы әлі де қолданылып жүрген ең көне AGA плитасын анықтау үшін байқау ұйымдастырды. Мыңдаған өтініш келіп түсті, бірақ жеңімпаз плита 1932 жылы орнатылған және Сассекс округындағы Хетт отбасына тиесілі болды.