Кіріспе

Ағылшын футболшысы (1922–2000) ішкі немесе сыртқы шабуылшы ретінде ойнай білді, Футбол лигасының 11 маусымынан астам уақытында 427 лига және кубок матчинде 134 гол соқты, ал одан бұрын соғыс жылдарындағы футбол кезінде 209 лига және кубок матчинде 171 гол соқты. Оның допты бақылау дағдысы оны елдегі ең талантты ойыншылардың біріне айналдырды, бірақ оның жекешілігі мен ашық мінезі оның алты жылдық халықаралық карьерасында Англия құрамасына тек бес рет қана шақырылуына себеп болды. Сондай-ақ, ол ешқашан кубок немесе лига титулын жеңіп алған емес. Брэдфордта туған ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өзінің жасөспірімдік жылдарын Брэдфорд Парк Авеню, Киппакс Юнайтед, Арсенал, Энфилд және Лондон қағаз фабрикаларында өткізді. Соғыс жылдарын ұшақ радиоларын құрастырумен және Брэдфорд ПА үшін ойнаумен өткізді. 1946 жылғы қазан айында 13 000 фунт стерлингке екінші дивизиондағы қарсыласы Ньюкасл Юнайтедке сатылды. Ньюкасл клубындағы дебюттік матчинде алты гол соқты, бірақ клуб директорларымен келіспей, 1948 жылғы ақпанда 20 050 фунт стерлингтік трансферлік рекордтық ақыға Сандерлендке сатылды. Ол клуб үшін 320 бірінші дивизион матчинде 97 гол соқты, ең жақын жеткені 1949–50 маусымында Сандерленд лигада үшінші орынға ие болғанда және 1955 және 1956 жылдары ФА кубогының жартылай финалына шыққанда болды. 1957 жылы білезік жарақатынан кейін карьерасын аяқтап, спорт журналисі болды.

Клубтық мансап

Леонард Фрэнсис Шеклтон 1922 жылдың 3 мамырында Англияның Брэдфорд қаласында Леонард пен Айрин Шеклтон отбасында дүниеге келді. Оның әкесі жеке кәсіпкерлікпен айналысатын суретші және әсерлеуші, ал анасы үй шаруасымен айналысқан. Ол Айрин мен Джонның үлкен ағасы болды; Джон «Сандерленд» клубымен келісім шарт жасады, бірақ негізгі құрамда ешқашан ойнаған жоқ және футболдан бас тартып, аяқ-қолға емдеуші және теннис жаттықтырушысы болды. Шеклтон Карлтон жоғары мектебінде оқыды және Англияның мектеп құрамасына шақырылған алғашқы Брэдфорд оқушысы болды, ол Уэльс мектеп құрамасына қарсы өткен ойында 6:2 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты; сол күні команда құрамында болашақ «Сандерленд» ойыншысы Дики Дэвис те болды.

Ерте мансап

Отбасысының "Брэдфорд Сити" командасын жақтайтынына қарамастан, Шеклтон менеджер Билли Харди оны шақырғаннан кейін "Брэдфорд Парк Авеню" клубымен аматорлық келісімге қол қойды. "Брэдфорд ПА" оған Лидс лигасындағы "Киппакс Юнайтед" клубында ойнауға рұқсат берді. "Арсенал" оған Афина лигасындағы "Энфилд" клубында ойнауға рұқсат берді, ал ол шындығында "Арсенал" командасының резервтік құрамында Оңтүстік лигасында тек екі матчта ғана өнер көрсетті. 1939 жылдың мамыр айында "Арсенал" оны босатты, ал Эллисон оған футболшы ретінде сәтті болу үшін тым кішкентай екенін және басқа жұмыс іздеуі керектігін айтты. Осы көңілі толмағаннан кейін ол Дартфордтағы "Лондон қағаз фабрикасында" жұмысқа орналасып, фабриканың Кент лигасындағы командасы үшін ойнады.

Брэдфорд парк даңғылы

Шеклтон Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанын естігеннен кейін туған қаласына оралды және GEC үшін ұшақ радиоларын құрастырумен айналысты. Осы кезде ол менеджер Дэвид Стилдің Парк-авеню стадионына шақыруынан кейін әуесқой ретінде Брэдфорд Парк-авенюге қайта қосылды. 1940 жылғы Рождествоға дейін клубта кәсіпқой болып, 10 фунт стерлингке қол қою ақысын алды, оны қаржылық қиындық шеккен клуб бөліп төлеуге мәжбүр болды. Соғыс жылдарындағы лигаларда ол Брэдфорд ПА үшін лига және кубок ойындарының барлығында 209 матчта 171 гол соқты. 1945 жылы әскери қызметке шақырудан қашу үшін Бевин Бой болып тіркелді, себебі ол Футбол лигасының қайта басталуын жібергісі келмеді, бірақ көмір шахтасындағы жұмыс өте қорқынышты және қиын болды. Ол жұмыстан қашып, Корольдік әуе күштеріне шақырылып, әскери қызметінің қалған бөлігін сол жерде өтеді. 1946–1947 маусымының басында Екінші дивизиондағы жеті матчта төрт гол соқты, бірақ жеке ойын стилін ұнатпаған өз жанкүйерлерінің тіл тиекетулерінен шаршап, 1946 жылдың қазан айында клубтан кетіп қалды.

Ньюкасл Юнайтед

1946 жылдың қазан айында Шеклтон 13 000 фунт стерлингке екінші дивизиондағы «Ньюкасл Юнайтед» клубына сатылды. Ол «Ньюкаслдан» «Ливерпульге» сол бағаға сатылған Альберт Стаббинстің тікелей орнын алмастыру үшін алынды. 5 қазанда «Ньюкаслдың» «Ньюпорт Каунти» клубын 13:0 есебімен жеңген ойынында ол дебюттік голын соғып, алты голдың авторы атанды. Оның үш голы бар болғаны 155 секундтың ішінде соғылды. Алайда, «Ньюкасл» сапындағы төртінші ойынында «Парк-Авенюге» оралуы сәтті болмады, себебі ол бұрынғы командаласы Чик Фаррдың қақпасын бұрынғы командаласы Чик Фаррдың сақтап қалған пенальтісінен кейін «Брэдфорд ПА» клубына 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. «Қарғалар» Джеки Милберн, Рой Бентли, Чарли Уэйман, Шеклтон және Томми Пирсоннан тұратын керемет шабуылдық құрамға ие болды және 1946–47 маусымында лигада барлығы 95 гол соқты, бірақ 62 гол жіберіп, 13 жеңіліске ұшырағандықтан клуб бесінші орынмен ғана қанағаттанды. Олар ФА кубогының жартылай финалына жетті, бірақ онда «Чарлтон Атлетик» клубынан 4:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Жартылай финалдан кейін ол және клуб капитаны Джо Харви тұрғын үй мәселесіне байланысты ереуілге шықты; клуб басшылығы ақырында мойынсұнып, Шеклтонға бастапқыда уәде еткен үйді берді, бірақ абыройын сақтау үшін Харви мен Шеклтонның қателік жасағанын және кешірім сұрағанын мәлімдеді. 1947 жылғы Рождествода ол клубпен қайтадан қақтығысқа түсті, ол және қақпашы Джек Фейрбротер қарсыластары «Чарлтон Атлетик» клубына қарсы командаға қосылудан бас тартты. Клубтан көңілі толмағандықтан, ол трансфер сұранысын берді, ол қабылданды.

Сандерленд

1948 жылдың ақпан айында Шеклтон «Ньюкаслдың» қарсыласы «Сандерлендке» 20,050 фунт стерлингтік рекордтық британдық трансфер сомасына сатылды. Ол соғыстан кейінгі кезеңде клубқа 250,000 фунт стерлингке бағаланған көптеген танымал ойыншылардың құрамына қосылды, бұл «Сандерлендке» «Англия банкі» деген лақап ат әкелді. Дегенмен, Шеклтон «Дерби Каунтиге» қарсы өткен ойында 5:1 есебімен жеңіліске ұшырады, ал «Сандерленд» бірінші дивизионда құлдырау аймағынан небәрі төрт ұпай жоғары тұрды – сол кезде клуб ешқашан бірінші дивизионнан төмен түспеген. Кейін ол ойыншылардың нағыз команда емес, талантты жеке тұлғалардың жиынтығы екенін мойындады және «толыққанды команданы қалыптастыруға және басқаруға уақыт керек. «Рокер Паркте» үйлесімділікке жету үшін уақыт өтті». Шеклтон мен орталық шабуылшы Тревор Форд алаңда да, одан тыс да ешқашан жақын қарым-қатынас құра алмады, ал Форд менеджер Билл Мюррей оны кері қайтаруға мәжбүр еткенге дейін Шеклтонмен бір «Сандерленд» командасында ойнамаймын деп қорқытқан. 1953 жылдың қараша айында Форд «Кардифф Ситиге» сатылды. Шеклтон «Сандерлендпен» ешқандай жүлде жеңіп алған жоқ, ең жақын жетістігі 1949-50 маусымында үшінші орынға ие болған, ол чемпион «Портсмуттан» бір ұпайға қалып қойды. Шеклтон 15 сәуірде «Манчестер Ситиге» қарсы өткен ойындағы күтпеген жеңілістің шешуші және ашулы болғанын айтты, себебі командаласы Джек Стелинг 2:1 есебімен жеңілген ойында екі пенальтиді соқпады. «Сандерленд» 1954-55 маусымында басқа командалардан кем ойынға ұтылды, бірақ чемпион «Челсиден» төрт ұпайға қалып қойды. Сондай-ақ, олар 1955 және 1956 жылдары Англия кубогының жартылай финалына жетті, «Вилла Паркте» «Манчестер Ситиге» 1:0 есебімен және «Хиллсборо» стадионында «Бирмингем Ситиге» 3:0 есебімен жеңілді. Бұл жаңа менеджер Алан Браун үшін оның тек 45 минут ойнағанын білдірді, ол қатал талапкер ретінде танымал болды. Клуб оған арналған қайырымдылық матчын өткізуге кедергі келтірді, бірақ Шеклтон клубтың заңсыз төлемдері туралы Англия футбол қауымдастығына (FA) хабарласамын деп қорқытқаннан кейін ол келісім берді. Ол Англияның келесі ойынында Стен Пирсонмен ауыстырылды, бірақ 1948 жылдың 10 қарашасында «Уэльске» қарсы өткен ойында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, қайтадан құрамға енді. Іріктеушілер Шеклтонды әрқашан күдікпен қарады, ал Англия құрамасындағы оның қатыспауына наразылық білдірген бір іріктеуші журналистке: «Біз «Уэмблиде» ойнаймыз, «Лондон Палладиумында» емес» деді. Дегенмен, ол Англия құрамасындағы соңғы ойынында ең жақсы өнер көрсетті, 1954 жылдың 1 желтоқсанында әлем чемпиондары «Батыс Германияны» 3:1 есебімен жеңген кезде әуеге лақтырылған гол соқты. Кейін ол бұл гол «менің өмірімдегі ең есте қаларлық голым болды» деп жазды. «Мен зор қанағат сезімдім – себебі гол біздің Германияны жеңуімізді қамтамасыз етті, бірақ мен оны қалай соғуды шешкендіктен, мүмкіндік пайда болғанға дейін. Күту және орындалу».

Ойын стилі

Журналист Малкольм Хартли Шеклтон туралы былай деп жазды: "Шеклтонның шарды жабысып ұстауы мен тыныс кескіш дене бұруынан басқа, ол шарды керемет соққылай білетін. Оның жіңішке аяқтары шарды Бофорс зеңбірегі сияқты қатты соға алатын". Оның замандастарының бірі: "Шарды иеленгеннен кейін, оның шеберлігіне тең келетін адам аз. Оның қолында ішкі шабуылшының барлық қабілеті – дриблинг, финт, дұрыс орналасу және нақты пас беру бар". Ол көрермендерді қуантуды ұнататын шоумен еді, шарды соншалықты айналдыра білген, қарсыласына қарай домалатып жіберген, содан кейін тоқтап, исіңқыдай оның қасына қайта оралған. Сондай-ақ, ол пенальти соққыларын қақпаға артқа қарай тепкілеп салуда да шебер болды. Дегенмен, ол сирек қорғанысқа қайтатын, ал кейде оның қимылдары "әдепсіз" деп сынға ұшыраған. Бірақ Билли Бингем Фордтың позициялық дағдылары нашар екенін айтып, Шеклтонды қорғады. Оның генийі мен юморы крикет алаңында да көрінді. Уэрмутта ол көпшіліктің қызығуын оятып, қасақана қағылған допты жіберіп алғандай болып, содан кейін доптың шекарадан өткенін сезініп, оны қалтасынан шығарды. Сандерлендте ол Дархамның Жоғары лигасының Уэрмут-Колиери клубы үшін ойнады. Сондай-ақ, ол Брэдфорд лигасының Лиджет Грин және Кіші округтер лигасының Нортумберленд командалары үшін крикет ойнады.

Журналистік мансап және кейінгі өмір

Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Шеклтон спорт журналисі болды. Ол футболшы болып ойнаған кезінде футбол әкімшілігінің, әсіресе ең жоғары жалақы шегінің ашық сынышысы болды. 1956 жылғы автобиографиясында ол өзінің "Футболдың клоун-принці" деген лақап атын пайдаланды. Кітаптың бір бөлімі "Директордың футбол туралы білімі" деп аталды. Ол бір ғана бос беттен тұрды. Кітап өте танымал болды және үш айдың ішінде бес рет қайта басылды. Шеклтон, футболшы болып ойнаған кезінде шаштараз болған, әйелі Марджоримен үш ұлы болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Камбриядағы Гранж-овер-Сэндске көшіп, ұлы Роджермен бірге "Клоун-принстің қайта оралуы" атты кітапты жазды. 2000 жылдың тамызында ол жүрек талмасына ұшырады және сол жылдың 28 қарашасында 78 жасында қайтыс болды. Оның есімі көптеген адамдарға, әсіресе жастарға және шетелдіктерге, оның өлімінен кейін ғана кеңінен танылды, себебі оның даңқы 2002 жылы "Readymades" CD-сінде шыққан "Лен Шеклтонға арналған ән" арқылы Чумбавамба деген анархо-фолк панк тобының арқасында Еуропаға тарады.