Теодор Рейсинг: Гонки Формулы-1 және тарихы

Кіріспе

Формула-1 жарыс командасы

Теодор Расинг (t=徳利賽車隊香港) – Гонконгтың Формула-1 құрастырушысы, жылжымайтын мүлік магнаты және миллионер Тедди Ип құрған команда. Олар 51 Гран-приге қатысып, барлығы 64 автомобильмен жарысқан. Бүгінде Теодор Расинг – Тедди Ип-младшийге тиесілі халықаралық автожарыс командасы, Макао Гран-присінде бәсекелеседі. 1992 жылы өткен соңғы жарыстан кейін, команда 2013 жылы Тедди Ип-младший басшылығымен, GP3 командасы Status Grand Prix иесі болғанда, Макао Гран-присінде жарысқа сәтті оралды. Теодор Расинг рекордтық сегіз Макао Гран-присін жеңіп алды – Верн Шупан және Джефф Лиспен тәуелсіз команда ретінде екі рет, ал Алекс Линн және Феликс Розенквист сияқты командаларға техникалық қолдау көрсеткен команда ретінде алты рет жеңіске жетті.

Тарих

1970 жылдардың басында әуесқой жарыскер Ип Сид Тейлормен танысып, Формула 5000 жарысында Верн Шуппанды демеуге келісті. Бұл 1974 жылы Иптің Ensign командасымен Шуппанды Формула 1-де қолдауына әкелді. Содан кейін Америкада Шуппанмен бірлесіп жұмыс істеді, ал 1976 жылы АҚШ F5000 сериясында Алан Джонсты демеушілік етті. Австралияда Шуппан 1976 жылы Ип үшін Лола T332 Chevrolet көлігімен Ротманс халықаралық сериясында жеңіске жетті. Сол жылы Ип «Theodore Racing» құрды. Команданы Тейлор басқарды және Патрик Тамбей үшін F1 жарысына қатысты. 1977 жылы жарты жылдық сәтті өтетініне қарамастан, жүргізуші Патрик Тамбей төрт ұпай жинап, жалпы есепте 17-орынды иеленді. Ип «Theodore TR1» деп аталған жаңа көлікті жасау үшін Рон Тауранакты шақырды. Көлік қиын болды, Эдди Чивер Бразилия мен Аргентинада біліктілікке өте алмады, бірақ Кейки Росберг көлікті алып, Сильверстоунда ылғалды жағдайда халықаралық жүлдеге ие болды. Алайда, Кеке Оңтүстік Африкада бір ғана Гран-приге қатысты. Маусым ортасында көлік тасталып кетті. АҚШ-та Ип Дан Гурнидің «Eagle» командасын қолдады. 1979 жылы Ип «Ensign» командасына қаржылай көмек берді, бірақ көлік сәтті болмады. Көлікті Дерек Дейли, Патрик Гайяр және Марк Сюрер жүргізді, бірақ ешқандай ұпай жиналған жоқ. Жыл соңында Тедди Дэвид Кеннеди үшін «Wolf WR6» машинасымен британдық F1 бағдарламасын қаржыландырды және Дезире Уилсонға ұлттық жарыс болғанымен Формула 1 жарысын жеңген алғашқы әйел болуға көмектесті. Ип 1980 жылдың басында «Shadow» командасын сатып алды, Кеннеди де оған көшті, бірақ нәтижелер нашар болды. Команда сол кезде құлдыраудың алдында тұрды, ал жаздың ортасында Ип команданы таратуға және жарыстарға қатысуын қайта қарастыруға шешім қабылдады, сондай-ақ өзінің басқа іс-әрекеттерінің көп бөлігін тоқтатып, F1-ге назар аударды. Сид Тейлор мен Джулиан Рэндлспен бірге ол «Theodore Racing Ltd.» құрды және Тони Саутгейт пен команда менеджері Джо Рамиресті жұмысқа алды. Жаңа көлік «TY01» деп аталды және 1981 жылдың басында Патрик Тамбей оны жүргізді. Маусым ортасында Тамбей «Ligier» командасына өтті, ал Ип Марк Сюрерге көлікті жүргізуді тапсырды. Дәл осы көлік 1982 жылы жаңартылды, сонда кішкентай командалар турбо дәуірінде тірі қалуы қиын екені анық болды. Ип «Theodore» командасын «Ensign» командасымен біріктірді және Найджел Беннетт жасаған «Ensign N183» дизайнын «Theodore» ретінде пайдаланды. Команда Джонни Секотто мен Роберто Геррероны жалдады, бірақ маусым соңында команда таратылды, ал Мо Нанн Америкаға көшті, онда ол 1980-жылдары және 1990-жылдары жарыс инженері ретінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді және ақырында CART-те өзінің табысты командасын құрды. 1983 жылы бұрынғы Гран-при жүргізушісі Брайан Хентон «Theodore» командасымен 1983 жылғы Чемпиондар жарысында төртінші орынды иеленді, бұл «Theodore» командасының барлық маусымдағы ең жоғары көрсеткіші болды.

In the early 1970s, amateur racer Yip met Sid Taylor and agreed to sponsor Vern Schuppan in Formula 5000. This led to Yip backing Schuppan in Formula One with Ensign in 1974. There followed further involvement in America with Schuppan and then support of Alan Jones in the US F5000 series in 1976. In Australia, Schuppan won the Rothmans International Series for Yip driving a Lola T332 Chevrolet in 1976. That year Yip established Theodore Racing. It was run by Taylor and entered an Ensign for Patrick Tambay in F1. After a moderately successful half season in 1977, with driver Patrick Tambay scoring four points and finishing 17th overall, Yip commissioned Ron Tauranac to build him an F1 car. The car, called the Theodore TR1, was difficult and Eddie Cheever failed to qualify in both Brazil and Argentina but then Keke Rosberg took over and won the International Trophy at Silverstone in the wet. However, Keke only qualified for a single GP, in South Africa. The car was abandoned in the mid season. In the US, Yip supported Dan Gurney's Eagle team. In 1979, Yip helped to fund Ensign but the car was not a success. The car was driven by Derek Daly, Patrick Gaillard, and Marc Surer but there were no points scored. At the end of the year Teddy also funded a British F1 programme with a Wolf WR6 for David Kennedy and helped Desiré Wilson to become the first woman to win a Formula 1 race – albeit a national event. Yip bought the Shadow team at the beginning of 1980, and Kennedy also moved to it, but the results were poor, the team was by then on its last legs, and in the mid summer, Yip decided to retire the team and to rethink his involvement in racing and ended most of his other activities to concentrate on F1. With Sid Taylor and Julian Randles he established Theodore Racing Ltd. and recruited Tony Southgate and team manager Jo Ramírez. The new car was dubbed the TY01 and was driven by Patrick Tambay at the start of 1981. In mid season Tambay moved to Ligier and Yip gave the drive to Marc Surer. The same car was developed in 1982 and it became obvious that small teams could not easily survive in the turbo era. Yip merged Theodore with Ensign and used the Nigel Bennett designed Ensign N183 design as a Theodore. The team hired Johnny Cecotto and Roberto Guerrero but at the end of that season the team shut down and Mo Nunn moved to America, where he enjoyed great success as a race engineer through the 1980s and into the 1990s and eventually set up a successful team of his own in CART. 1983 also saw a guest drive in a Theodore by former Grand Prix driver Brian Henton at the non championship 1983 Race of Champions where he finished fourth, the highest a Theodore finished all season.

Макао Гран-приі

Ип 1980 жылдардың соңына дейін Макао Гран-приінде жыл сайын команда басқарды және 1983 жылы Формула Атлантика ережелерін Формула 3 ережелеріне ауыстыруды ұйымдастырды. Бұл үлкен табысқа әкелді және Theodore Racing бұл жарысты рекордтық жеті рет жеңіп алды, әсіресе Айртон Сеннаның F3 жарысына қатысқан алғашқы жылында. 2013 жылдың қазан айында Тедди Иптің ұлы, Тедди Ип-младший, 2013 жылғы Макао Гран-приіне қатысу үшін Теодор Ресинг атауын қайта жаңартатыны жарияланды, бұл Сенаның жарыстағы жеңісіне 30 жыл толуына арналған шара болды. Британдық Алекс Линн жарыста жеңіске жеткеннен кейін Тедди Ип-младший: «Бұл Теодор есімінің мерейтойлық жылында Макао Гран-приіне керемет оралуы болды. Алекстің жеңісіне куә болу – маған қатты әсер етті және бұл менің әкемнің Макаодағы осы үлкен жарысқа қосқан үлесіне лайықты құрмет» деді. Тедди Ип-младший 2014 жылы екінші рет қатарынан Формула 3 чемпионы Prema Powerteam командасымен біріктіріліп, Николас Латифи, Эстебан Окон және Антонио Фуокодан тұратын үш көлікпен Макао Гран-приіне қатысты. Латифи бесінші орынды алды, Окон көшбасшылық үшін күрескенде жарыстан шықты, ал Фуоко жарысты аяқтамады. 2015 жылғы жарысқа қатысатын SJM Theodore Racing by Prema командасының үш көлігін Mercedes Benz қозғалтқыштарымен жұмыс істейтін Dallara Formula 3 машиналарымен швед Феликс Розенквист, Ұлыбританиядан Джейк Деннис және Канададан Ланс Стролл басқарды. 2017 жылғы Макао Гран-приі мен FIA F3 Әлем кубогында SJM Theodore командасы Каллум Илотты, Мик Шумахерді, Максимилиан Гюнтерді және Гуанью Чжоуды төрт Mercedes Benz Formula 3 машинасымен жарысқа шығарды. Илот квалификацияда үшінші орынды алып, сол айда Ferrari Junior командасының мүшесі болды. Гюнтер төртінші, Шумахер жетінші, ал Гуанью Чжоу он бірінші орынды иеленді. Илот SJM Theodore by Prema командасы үшін Макао квалификациялық жарысын жеңіп, екінші орын алған қарсыласынан 7.957 секундқа озып кетті. Басқа SJM Theodore машиналары төртінші (Гюнтер), он бірінші (Чжоу) және жиірімші (Шумахер) орындарда болды. Жеңіс күні SJM Theodore командасы үшін Илот пен Джоэл Эриксон арасындағы бірінші айналымдағы оқиға қиындық тудырды, себебі Илот көшбасшылықты қайтарып алғанда, олар жарыс көшбасшылығынан шығып қалды, нәтижесінде Дэн Тиктум жеңіске жетті. Гюнтер, Гуанью Чжоу және Шумахер сәйкесінше бесінші, сегізінші және он алтыншы орындарды алды.

Yip ran a team each year at the Macau GP until the late 1980s and in 1983 was behind the switch from Formula Atlantic rules to Formula 3. The result was a huge success and Theodore Racing has won the event a record seven times, notably with Ayrton Senna in the first year of F3. In October 2013, it was announced that the name Theodore Racing would be revived by Teddy Yip's son, Teddy Yip Jr., for the 2013 Macau Grand Prix to mark the 30th anniversary of Senna's victory in the event. After Briton Alex Lynn won the race, Teddy Yip Jr. said, "This was a fairytale way for the Theodore name to return to the great Macau Grand Prix in its anniversary year. To be with SJM to witness Alex's victory is an emotional day, and a fitting tribute to my father's contribution to this great Macau event." Teddy Yip Jr. joined forces with Formula Three Champions, Prema Powerteam for a second consecutive year in 2014, entering a three car Macau Grand Prix team with drivers Nicholas Latifi, Esteban Ocon and Antonio Fuoco. Latifi finished fifth with Ocon crashing out during a battle for the lead and Fuoco failing to finish the race. The trio of SJM Theodore Racing by Prema entries for the 2015 event, which utilise Mercedes Benz powered Dallara Formula 3 cars, will be driven by Sweden's Felix Rosenqvist, Jake Dennis of Great Britain and Canada's Lance Stroll. The 2017 Macau GP and FIA F3 World Cup event saw SJM Theodore field Callum Ilott alongside Mick Schumacher, Maximilan Gunther and Guanyu Zhou in their line up of four Mercedes Benz Formula 3 cars. Ilott headed their qualifying score sheet with a P3, newly signed as a Ferrari Junior that month. Gunther qualified P4, Schumacher in P7 and Guanyu Zhou in P10. Ilott went on to win the Macau Qualifying Race for SJM Theodore by Prema with a lead of 7.957s ahead of the rest of the field. The other SJM Theodore cars came in with P4 (Gunther), P10 (Zhou) and P20 (Schumacher). The Sunday Macau GP was marred for SJM Theodore by a first lap racing incident between Ilott and Joel Erikkson, as Ilott retook the lead, taking them out of the lead of the race, which was won by Dan Ticktum. Gunther, Guanyu Zhou and Schumacher finished 5th, 8th, and 16th respectively.

Индика машиналары

Теодор 1977 жылы Indy cars жарысына қатысуды бастады, USAC Ұлттық чемпионатында Simpson Sport командасының демеушісі болды. Маусымды Simpson үшін McLaren M16C Offenhauser көліктерімен бастады, оларды No. 38 ретінде, ал Steve Krisiloff үшін No. 39 ретінде жүргізуге берді. Ontario Motor Speedway-де Datsun Twin 200 жарысын ашқанда Simpson тоғызыншы орынды алды, ал Krisiloff тұтқаның бұзылуынан жарыстан шықты. Содан кейін Krisiloff командадан кетіп қалды. Indianapolis 500 жарысында Simpson жүргізушіліктен бас тартып, Формула-1 жүргізушісі Clay Regazzoni No. 38 көлікті алғаш рет жүргізді. Бірақ Regazzoni жаттығу кезінде апатқа ұшырап, көлікті жойды. Regazzoni No. 39 көлікті 29-шы орынға іліккенімен, 25 айналымнан кейін жанармай ағып кетуіне байланысты жарыстан шығып, 30-шы орында қалды. Indianapolis-тен кейін Rick Mears Pocono International Raceway-де Schafer's 500 жарысынан бастап көлікті жүргізді. Mears Wisconsin State Fairgrounds Park Speedway-дегі Tony Bettenhausen 200 жарысында бесінші орынды иеленді. Mears соңғы есепте 20-шы орынды алды. Теодор 1979 жылы Mike Mosley жүргізген # Eagle 79 Cosworth DFX үшін SCCA/CART PPG World Series жарысында All American Racers командасына демеушілік етті. Mosley Indianapolis 500 жарысында үшінші орынды алды, сонымен қатар жарыстың ең жылдам айналымын жасады. Mosley чемпионатта 10-шы орынды иеленді. 1980 жылы Теодор AAR және Mosley-мен бірге қайта оралды. Олар бастапқыда Ontario Motor Speedway-де Datsun Twin 200 жарысында No. 48 Eagle 80 Cosworth DFX көлігін сынады. Жарыста Mosley сынған цилиндрге байланысты 19-шы орында қалды. Indianapolis 500 жарысынан бастап команда Cosworth қозғалтқышын Chevrolet V8 қозғалтқышымен ауыстырды. Mosley 26-шы орынға іліккенімен, бес айналымнан кейін сынған тығыздауыштан жарыстан шығып, 32-ші орында аяқтады. Теодор/AAR командасы Поконо халықаралық жарыс жолында өткен True Value 500 жарысында бұрынғыдай болмай, жолдарды айырды. Жарыста Mosley төртінші орынға іліккенімен, күйген поршеньге байланысты 23-ші орында аяқтады. Mosley чемпионатта 41-ші орынды иеленді. 1981 жылы Теодор өз көлігін іске қосты. Олар алғаш рет Indianapolis 500 жарысында (USAC Gold Crown Series бөлігі) No. 33 Red Roof Inns McLaren M24 Cosworth DFX көлігімен, оны Vern Schuppan жүргізді. Көлік 18-ші орынға іліккенімен, үшінші орында аяқтады. Команда сондай-ақ Pocono International Raceway-де Van Scoy Diamond Mines 500 жарысында қатысты. Көлік бесінші орыннан старт алып, май қысымының төмендеуіне байланысты 17-ші орында аяқтады. Schuppan USAC рейтингінде 10-шы орынды иеленді. Команда сонымен қатар CART/PPG World Series жарысына қатысты, оның жүргізушісі Schuppan болды. Команда алғаш рет Мичиган халықаралық жылдамдық жолындағы Norton Michigan 500 жарысында қатысып, қозғалтқышының жарылуына байланысты 24-ші орында аяқтады. Содан кейін команда Thomas W. Barrett III-мен серіктестікке кірісіп, AirCal 500K жарысын Riverside International Raceway-де, II Copa Mexico 150 жарысын Autodromo Hermanos Rodriguez-де және Miller High Life 150 жарысын Phoenix International Raceway-де өткізді. Команда McLaren M24 көлігін Riverside үшін March 81C көлігімен ауыстырды. Schuppan Phoenix жарысында 15-ші орынды алды және ұпай бойынша 36-шы орынды иеленді. 1982 жылы Indianapolis 500 жарысында (USAC Gold Crown Series 1981–82 маусымына есептелген) Теодор Bob Fletcher Racing командасымен Desire Wilson үшін No. 33 Eagle 81 Cosworth DFX көлігін ұсынды. Wilson біліктілікті алуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Teddy Yip-старший жарысқа қатысты, ал Teddy Yip-кіші дүниеге келді. 1983 жылы Теодор Tom Sneva және Kevin Cogan үшін Bignotti Carter Racing командасының зауыттық шассиін ұсынды. Шасси екі жүргізушіге де Indianapolis 500 жарысында сынақтан өтті. Екеуі де жарыста March 83C көлігін пайдаланды, оны Sneva жеңіп алды, ал Cogan бесінші орынды иеленді. Маусымның соңында Cogan Road America-дағы Provimi Veal 200 жарысында және Mid Ohio Sports Car Course-тағы Escort Radar Warning 200 жарысында Cosworth DFX қозғалтқышымен шассиді пайдаланды. Cogan Road America-да электрлік проблемаға байланысты 19-шы орында жарыстан шықты, ал Mid Ohio-да алтыншы орынды алды және соңғы есепте 15-ші орынды иеленді (ұпайдың көп бөлігі March шассиін пайдаланып жиналды). Кейін бұл шассиді Jim Crawford үшін Ed Wachs Motor Sports пайдаланды. Crawford 1984 жылғы маусымның ашылу салтанатында Лонг-Бич көшелеріндегі Тойота Гран-присінде төртінші орынды алды. Crawford Indianapolis 500 жарысына қатыса алмады және тағы бір жарысқа, Meadowlands Sports Complex-тегі Meadowlands Grand Prix жарысына қатысып, сынған аспаптан 21-ші орында жарыстан шықты. Crawford финалдық есепте 27-ші орынды иеленді. 2016 жылы Теодор Расинг IndyCar Series жарысына қайта оралып, 2016 жылғы маусымның үш кезеңін өткізді: Лонг-Бичтің Тойота Гран-присі, Индианаполистің Angie's List Гран-присі және Indianapolis 500-дің 100-ші жарысы, онда Graham Rahal-дың No. 15 Honda көлігі 'Rahal Letterman Lanigan with Theodore Racing' атымен тіркелді.

Theodore began participating in Indy cars in 1977 as a sponsor for the Simpson Sport team in the USAC National Championship starting off the season with a pair of McLaren M16C Offenhausers for Simpson to drive as No. 38 and for Steve Krisiloff to drive as No. 39. At the season opening Datsun Twin 200 at Ontario Motor Speedway with Simpson finishing in ninth and Krisiloff retiring due to clutch issues. Krisiloff would then leave the team. At the Indianapolis 500 Simpson retired from driving and Formula One driver Clay Regazzoni would first drive the No. 38. The car was then destroyed in a practice crash by Regazzoni. Regazzoni qualified the No. 39 in 29th place but retired from the race with a fuel leak after 25 laps, finishing in 30th place. After Indianapolis, Rick Mears would drive the car starting at the Schafer's 500 at Pocono International Raceway. Mears would get a best finish of fifth place at the Tony Bettenhausen 200 at Wisconsin State Fairgrounds Park Speedway. Mears would finish 20th in the final point standings. Theodore would return in 1979 to sponsor All American Racers in the SCCA/CART PPG World Series for # Eagle 79 Cosworth DFX driven by Mike Mosley. Mosley would get a best finish of third place at the Indianapolis 500, where he would also set the fastest lap of the race. Mosley finished 10th in the championship. In 1980, Theodore returned with AAR and Mosley. They originally fielded the No. 48 Eagle 80 Cosworth DFX at the Datsun Twin 200 at Ontario Motor Speedway. In the race, Mosley retired in 19th place due to a broken cylinder. Starting at the Indianapolis 500 the team replaced the Cosworth engine with a Chevrolet V8. Mosley qualified in 26th place and retired after five laps due to a broken gasket, finishing in 32nd place. the Theodore/AAR team appeared again at the True Value 500 at Pocono International Raceway before parting ways. In the race, Mosley qualified in fourth place and finished in 23rd place after retiring due to a burnt piston. Mosley finished 41st in the championship. In 1981, Theodore fielded their own car. They first appeared at the Indianapolis 500 (part of the USAC Gold Crown Series) with the No. 33 Red Roof Inns McLaren M24 Cosworth DFX with Vern Schuppan driving. The car qualified in 18th place and finish in third place. The team also raced at the Van Scoy Diamond Mines 500 at Pocono International Raceway. The car started in fifth place and retired in 17th place due to a loss of oil pressure. Schuppan went on the finish 10th in the USAC standings. The team also competed in the CART/PPG World Series, with Schuppan driving. The team first appeared at the Norton Michigan 500 at Michigan International Speedway finishing in 24th place due to a blown engine. The team then went into partnership with Thomas W. Barrett III for the AirCal 500K at Riverside International Raceway, the II Copa Mexico 150 at Autodromo Hermanos Rodriguez and the Miller High Life 150 at Phoenix International Raceway. The team replaced the McLaren M24 with a March 81C for Riverside. Schuppan achieved a best finish of 15th place at Phoenix and finished 36th in points. At the 1982 Indianapolis 500 (counted toward the 1981–82 USAC Gold Crown Series) Theodore would field with Bob Fletcher Racing a car for Desire Wilson, the No. 33 Eagle 81 Cosworth DFX. Wilson failed to qualify. Teddy Yip Sr. was attending the race while Teddy Yip Jr. was born. In 1983, Theodore supplied factory backed chassis for Tom Sneva and Kevin Cogan, fielded by Bignotti Carter Racing. The chassis was practised by both drivers at the Indianapolis 500. Both would use a March 83C in the race, which Sneva won and Cogan finished in fifth place. Later in the season, Cogan used the chassis with a Cosworth DFX at the Provimi Veal 200 at Road America and the Escort Radar Warning 200 at Mid Ohio Sports Car Course. Cogan retired from Road America in 19th place due to an electrical problem and finished sixth at Mid Ohio and in 15th place in the final standings (most of the points were scored using a March chassis). The chassis was then used by Ed Wachs Motor Sports for Jim Crawford. Crawford achieved a fourth place finish at the 1984 season opening Toyota Grand Prix of Long Beach at the Streets of Long Beach. Crawford failed to qualify at the Indianapolis 500 and started one other race, the Meadowlands Grand Prix at the Meadowlands Sports Complex, retiring in 21st place due to broken suspension. Crawford would finish in 27th place in the final standings. In 2016, Theodore Racing returned to the IndyCar Series to contest three rounds of the 2016 season; Toyota Grand Prix of Long Beach; Angie's List Grand Prix of Indianapolis and the 100th running of the Indianapolis 500, where Graham Rahal’s No. 15 Honda will be entered under 'Rahal Letterman Lanigan with Theodore Racing'.