Кіріспе

Мичиган, АҚШ-тағы тарихи үй.

Фэр-Лейн – Форд Мотор Компаниясының негізін қалаушы Генри Форд пен оның әйелі Клара Фордтың АҚШ-тағы Мичиган штатының Дирборн қаласындағы меншігі болған. Ол Ирландиядағы Корк аймағының құрметіне аталған, онда Фордтың асырап алған әкесі Патрик Ахерн дүниеге келген. Руж өзенінің жағасындағы бұл кеңесте үлкен әктас үй, бөгеттелген өзендегі электр станциясы, жылыжай, қайық үйі, аттар сарайы, балалар ойын үйі, ағаш үй және Чикаголық ландшафт сәулетшісі Дженс Дженсен жобалаған көрнекті бақтар бар. Резиденция мен меншіктің бір бөлігі тарихи ландшафт және үй-мұражай ретінде жұртшылыққа ашық, сондай-ақ Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде сақталған. Меншіктің бір бөлігі университет табиғатты зерттеу аймағы ретінде қорғалып сақталған.

Сәулет

Франк Ллойд Райт бастапқы жобалауға қатысты. Бірақ, Райт өзінің сүйіктісі Мама Бортвикпен бірге Еуропаға қашқаннан кейін, оның көмекші сәулетшілерінің бірі, Америкадағы алғашқы әйел сәулетшілердің бірі Марион Махони Гриффин, «Дала стилін» өзінің түсінігіне сәйкес қайта қарастырып, жобаны аяқтады. Генри Форд пен оның әйелі Еуропаға саяхат жасап, қайтып келген соң Гриффинді жұмыстан босатып, Уильям Х. Ван Тинді ағылшын үйлерінің элементтерін қосу үшін пайдаланды. 1913 жылы архитектор Джозеф Натаниел Френч резиденцияның соңғы кезеңдерінде жұмыс істеуге шақырылды, ол 1915 жылы аяқталды. 56 бөлмелі бұл үй лайықты саналды, бірақ Америкадағы сол дәуірдегі басқа ірі үйлер мен сарайларға қарағанда сәл қарапайым болды. Онда жабық бассейн мен боулинг алаңы да бар еді. Қазір бассейн жабылып, іс-шаралар мен кездесулер үшін қолданылады. Бұрын ол жерде мейрамхана орналасқан.

Бейнелеу

Электр стансасының іргетасын Томас Альва Эдисон қалады. Ғимаратта иеліктің гаражы және жоғарғы қабатта Фордтың қозғалтқыш конструкциялары үстінде жұмыс істеген зертханасы орналасқан. Ол сондай-ақ Прейри стилінде әк таспен салынған. Гидроэлектростанция тек иелікті ғана емес, сонымен қатар Дирборн қаласының бір бөлігін қуатпен қамтамасыз етті. Женс Дженсен резиденцияға жақындау жолын жобалауда өзінің "кешіктірілген көрініс" тәсілін қолданды. Келушілер үйге тікелей бармай, тіпті оны көру мүмкіндігі де болмай, иеліктің тығыз ормандық аймақтары арқылы жүреді. Бұрылыстардың ішкі жағына ірі ағаштар отырғызылған, бұл бұрылыстың табиғи себебін сезіндіріп, алысқа көрініс беруден сақтайды. Кенеттен келуші орманнан шығып, ашық кеңістікке келіп, алдында тұрған резиденция толық көрінеді. Кезбелеу идеясы – Женсеннің дерлік барлық жобаларында кездесетін ерекшелік. Үлкен жазықтар мен бақтар кеңістікті құрайды, ал үйдің айналасында табиғи түрде орналасқан гүлдер гүлдейді. Ең ірі осьтік жазық, "Күн бату жолы" деп аталады, ол жазғы күн тоғысында күн бату кезінде даланың батыс жағындағы ағаштардың арасынан сәл ашылып, күн сәулесімен жарқырайды. Женсен жобалаған тас тік жарлықтары бар қайық үйі Фордқа өзінің электр қайығымен Руж өзенінде саяхаттауға мүмкіндік берді.

Мұражай

Елі 1957 жылы Мичиган университетінің Дирборн қаласындағы жаңа кампусы үшін сыйға берілді. Қызметкерлердің бұрынғы үйлері мен пони қорабы Мичиган университеті–Дирборнмен пайдаланылады. Басты үй, электр станциясы, гараж және 72 акр (0,29 км²) жер мұражай ретінде пайдаланылды, ал мейрамхана бұрынғы жабық бассейндегі су спорты залын (наторий) 2010 жылы университет Fair Lane-ті жұртшылыққа жапқанға дейін пайдаланды. 2013 жылы мұражайдың басқаруы Форд отбасының қаржылық көмегімен көл жағасындағы Эдсел және Элеонор Форд үйін басқаратын коммерциялық емес ұйымға берілді.

Аттар

Генри мен Клара Фордқа тиесілі "Фейр Лэйн" аталған жеке теміржол вагоны Дирборндағы Мичиган орталық темір жолының Форд тұйығында дайын күйде сақталды. 1955-1970 жылдары Америкада, ал 1959-2007 жылдары Австралияда сатылған Ford Fairlane автомобиль моделі, "Фейр Лэйн" иелігінің құрметіне аталған.