Жұра және бор кезеңдерінде өмір сүрген, спираль тәріздес қабықшасы бар энцелоцератин аммонитінің сипаттамасы. Палеонтология, геология, және зоналық қазбалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аммониттердің жойылған субтартыбы
Extinct suborder of ammonites
Анцилоцератиналар – аммониттердің әртүрлі субтартыбы, ең жақын туысқандары Литоцератина отрядының аммониттері. Олар кейінгі юра дәуірінде пайда болды, бірақ креда дәуіріне дейін кең таралмады. Креда дәуірінде олар тез әртараптанды және креда теңіз фаунасының ең ерекше құрамдас бөліктерінің біріне айналды. Олардың қалдықтары барлық құрлықтан табылды және көптеген түрлері аймақтық немесе көрсеткіш қазбалар ретінде қолданылады. Анцилоцератиналардың көпшілігінің ең ерекше ерекшелігі – олардың көпшілігінің басқа аммониттерге қарағанда тұрақты спираль түрінде емес, иректі қабықшалары болуы. Мұндай иректі қабықшалы аммониттер гетероморф аммониттер деп аталады, ал тұрақты спиральды аммониттер гомоморф аммониттер деп аталады.
The Ancyloceratina were a diverse suborder of ammonite most closely related to the ammonites of order Lytoceratina. They evolved during the Late Jurassic but were not very common until the Cretaceous period, when they rapidly diversified and became one of the most distinctive components of Cretaceous marine faunas. They have been recorded from every continent and many are used as zonal or index fossils. The most distinctive feature of the majority of the Ancyloceratina is the tendency for most of them to have shells that are not regular spirals like most other ammonites. These irregularly coiled ammonites are called heteromorph ammonites, in contrast to regularly coiled ammonites, which are called homomorph ammonites.
Биология
Гетероморф аммониттердің биологиясы толыққанды белгісіз, бірақ олардың оралмаған қабықтары осы формаларды нашар жүзуге бейім еткені анық. Ашық қабықтар, әсіресе тікенектері мен қабырғалары барлары, судың қарсылығын арттырады; бірақ одан да маңыздысы, қабықтың орналасуы, дене қабықтың суында қалқалайтын бөлігінен төмен ілініп тұрғандықтан, тиімді жүзуге елеулі кедергі келтіретін. Осы аммониттердің планктонмен ағысып, қазіргі медузалар сияқты ұзын есікшелермен ұсақ жануарларды жинауы немесе теңіз түбінде қозғалып, бекініп тұратын немесе баяу қозғалатын моллюскалар сияқты жануарлармен қоректенуі ықтимал.
The biology of the heteromorph ammonites is not clear, but one certainty is that their uncoiled shells would have made these forms very poor swimmers. Open shells, particularly ones with spines and ribs, create a lot of drag; but more importantly, the orientation of the shell, with the body hanging below the buoyant part of the shell, would have created a serious impediment to efficient swimming. It's more likely these ammonites either drifted in the plankton, collecting small animals on long tentacles like modern jellyfish, or else they crawled along the sea floor feeding on sessile or slow moving animals such as clams.
Морфология
Анцилоцератидалардың мөлшері кең ауқымды болды, ұзындығы шағын Птихоцерас түрлерінен бастап, ұзындығы шамамен 500 метрге жететін Бакулиттер мен Дипломоцерасқа дейін. Кейбір түрлері кеңінен таралған, мысалы, Хамиттердің кейбір түрлері Еуразияда, Оңтүстік Америкада, Австралияда және Антарктидада табылады. Ал басқалары, АҚШ-тың көп бөлігін қамтыған Батыс ішкі теңіз жолында мекендегендері, көбінесе шектеулі аумақта кездесетін. Бастапқы формаларында қабықша толық спиральдан аз ғана ерекшеленеді, тек соңғы, ең сыртқы айналымы ашық болып, негізгі спиральдің астында ілмек түзеді. Мұндай формаларда спираль қабықтың камералы, жүзбек бөлігі болса, ал ілмек – аммониттің жұмсақ денесі орналасқан тірі камерасы еді. Мұндай түрлерге Анцилоцерас, Протанизоцерас және Тропеум жатады. Көбірек дамыған гетероморфтар мұндай формалардан түбегейлі өзгешеленеді. Птихоцерас қабықшасы үш-төрт тік бұрыштан құралған, олар тығыз байланысып, 180 градусқа иілген тік бұрыштармен жалғасқан. Хамиттер туысының өкілдері одан да ірі болған, бірақ пішін жағынан ұқсас, алайда тік бұрыштар ашық болғандықтан, бүкіл конструкция үлкен қағаз қысқышына ұқсайды. Ертедегі гетероморфтық формалардың көптеген түрлері гомоморфтық аммониттерден (мысалы, төменгі бор дәуірінің Deshayesites туысы) ажыратылуы қиын, тұрақты оралған қабықшаға ие болды. Кейбір тармақтары тіпті қайтадан спиральға оралуға бейімделді. Олардың ішіндегі ең танымалдары – Скафиттер, Хоплоскафиттер және олардың туыстары, олардың көпшілігі пішін жағынан тұрақты спиральді, тек соңында шағын ғана ілмегі бар. Бор дәуірінің соңында гетероморфтардың ең көп түрлері пайда болды, олардың ішінде тік қабықшалы Бакулиттер мен Скипоноцерас; спиральді түрдегі Туррилиттер; және ешбір нәрсеге ұқсамайтын, құбылысты Ниппониттер болды. Кейбір формалар әртүрлі оралу режимдерін біріктірді. Мысалы, Ностоцерас Туррилиттер сияқты спиральмен басталып, бірақ астынан Анцилоцерасқа ұқсас жазық ілмегімен ілінген. Жұқа қабықшалы гетероморфты аммониттер, әдетте, тереңдікте өмір сүрген.
Ancyloceratida varied widely in size, ranging from diminutive Ptychoceras, which was barely long, to Baculites and Diplomoceras, which could grow to in length. Some species were very widely distributed, for example some species of Hamites can be found in Eurasia, South America, Australia, and Antarctica. Others, like those inhabiting the Western Interior Seaway that covered much of the US, were much more localized. In the more primitive forms, the shell departs only slightly from being a perfect spiral, with only the last, outermost whorl being open, forming a hook underneath the main spiral. In such forms the spiral was the chambered, buoyant part of the shell, and the hook was the living chamber in which the soft body of the ammonite resided. Examples of such types were Ancyloceras, Protanisoceras, and Tropaeum. The more advanced heteromorphs departed from such forms radically. The shells of Ptychoceras consisted of three or four shafts squashed together and connected with tight, 180 degree bends. Members of the genus Hamites were much larger but had a similar sort of shape, though the shafts were open so that the whole thing looked rather like a big paper clip. Many of the earlier heteromorph forms had regularly coiled shells barely distinguishable from the homomorph ammonites (for example, the Lower Cretaceous genus Deshayesites). Some offshoots of the uncoiled varieties even went back to being regularly coiled. Most notable among these were the Scaphites, Hoploscaphites and their relatives, which were mostly regular spirals in shape except for a very slight hook at the end. The Late Cretaceous enjoyed the widest variety of heteromorphs, including the straight shelled Baculites and Sciponoceras; the helically coiled Turrilites; and the bizarre Nipponites, which looked more like a ball of string than anything else. Some forms combined different coiling modes. For example, Nostoceras started off with a helix like a Turrilites, but had a planar hook hanging underneath, more like an Ancyloceras. The thin shelled heteromorphic ammonites probably lived at depths