Кіріспе

Piasecki X 49 "SpeedHawk" – Piasecki Aircraft компаниясы жасаған американдық төрт пернелі, екі қозғалтқышты, жоғары жылдамдықты эксперименталды құрама тікұшақ. X 49A Sikorsky YSH 60F Seahawk тікұшағының фюзеляжіне негізделген, бірақ Piasecki компаниясының өзгеше векторлық итермелі арналы пропеллер (VTDP) дизайнын қолданады және көтергіш қанаттармен жабдықталған. Эксперименттік бағдарламаның мақсаты – VTDP технологиясын өндірістік әскери тікұшаққа қолдану арқылы өнімділікті немесе пайдалы жүктемені арттырудан туындайтын мүмкін пайданы анықтау. "SpeedHawk" – X 49A тікұшағының құрастырма концепцияларын UH 60 Black Hawk тікұшағына қолдануға негізделген ұшақ концепциясы, бұл өнімділікті, ұшу қашықтығын және пайдалы жүктемені арттыруға мүмкіндік береді. "SpeedHawk" тікұшағына SPU (үшінші қозғалтқыш), жоғары бұрышты алға қарай созылған қанаттар, 45 дюймдік "фюзеляж кеңейтім" кабинасының кеңейтілуі, сондай-ақ кедергіні азайтуға және өнімділікті арттыруға бағытталған бірнеше жақсартулар кіреді, оның ішінде ротор торабының жабыны, қону шассисінің аэродинамикалық оңтайландырылуы және сымдық басқару жүйесі бар.

Даму

2003 жылы жарияланған кезде 26,1 миллион АҚШ долларын құрайтын және қазіргі жылдары шамамен <есептелген сома> миллион долларына тең болатын АҚШ Әскери-теңіз флотының демеушілік еткен жобасы, "Векторлық итермелі дуалдық пропеллер" (VTDP) жүйесін сынау үшін Piasecki компаниясы модификациялаған Sikorsky YSH 60F тікұшағынан тұрды. Екі General Electric T700 GE 701C қозғалтқышымен жабдықталған бір YSH 60F тікұшағы VTDP-нің мүмкіндігін сынау үшін қайта жаңартылды. Демонстрациялық келісім-шартты Әскери-теңіз әуе жүйелері басқармасы Piasecki Aircraft компаниясына тапсырды. VTDP-дан басқа, Piasecki YSH 60F тікұшағына флаперондармен жабдықталған көтергіш қанатты орнатты. Piasecki орнатқан құрама тікұшақ технологиясы алғаш рет 1960 жылдардың басында Piasecki 16H 1 және 16H 1A “Pathfinder” сынақтарында көрсетілді, сол кезде тікұшақтар 225 миль/сағат (360 км/сағат) жылдамдықпен ұшты. “Pathfinder” тікұшағының табысы басқаларды құрама технологияларды сынап көруге ынталандырды, нәтижесінде AH 56 Cheyenne сияқты бағдарламалар пайда болды. 2003 жылдың мамырында YSH 60F/VTDP демонстраторы X 49A деп қайта аталды. 2004 жылы X 49A VTDP бағдарламасы АҚШ Әскери-теңіз күштерінен АҚШ Армиясына берілді. 2013 жылы Piasecki Aviation компаниясы X 49 VTDP дизайнын болашақ тік көтеру бағдарламасына қатысу үшін пайдалануды жоспарлаған, бірақ бұл жоба бірлескен көп мақсатты технологиялық демонстрация (JMR TD) кезеңіне өткен кезде таңдалмады.

Дизайн

X 49A ұшу демонстраторы АҚШ Армиясының Авиациялық қолданбалы технологиялар дирекциясының қаржыландыруымен әзірленді, қазіргі тікұшақтардың жылдамдығын 200 кт (360 км/сағ) немесе одан да жоғары деңгейге көтеру қабілетін көрсету мақсатында. Ұшу демонстраторы Aerostar FJ 100 бизнес-джетінен алынған көтергіш қанатпен жаңартылды. Айналмалы құйрық қосылды және тікұшақтың күш беріліс механизмі VTDP-ге бейімделу үшін модификацияланды. Piasecki компаниясы Әскери-теңіз күштерінің тікұшақ күш беріліс механизмін сынау орталығында модификацияланған күш беріліс механизмінің интеграциялық сынақтарын жүргізді. Қанаттар роторды жеңілдету үшін көтеру күшін жасауға арналған, осылайша ротордың айналу жылдамдығы төмендеп, аэродинамикалық қарсылығы азайтылып, жоғары жылдамдыққа қол жеткізіледі. Кокпит басқару элементтері айналмалы құйрықтың ұжымдық рычагындағы винт қанатының бұрышын қолмен басқару мүмкіндігімен толықтырылды. Бұл – ұшақтың қазіргі механикалық басқару жүйесіндегі жалғыз көзге көрінетін өзгеріс. Құрама тікұшақтың жүйелерін басқаруға қажетті басқа басқару элементтері ұшқыштың жұмыс жүктемесін азайту үшін ұшақтың қолданыстағы механикалық басқару жүйесіне біріктірілді. X 49A демонстрациялық ұшағының салмағының артуы қолданыстағы механикалық басқару жүйесін өзгертпеу қажеттілігімен байланысты деп есептеледі.

Пайдалану тарихы

X 49A алғашқы ұшуын 2007 жылғы 29 маусымда Боингтің Нью-Касл округіндегі (KILG) ұшу сынақ орталығында 15 минутқа жасады. Бұл ұшуға тоқтау, педальмен бұрылу және VTDP-ні анти-торек, бағыт және түзету басқаруы үшін пайдалана отырып, баяу алға және бүйірге қарай ұшу кірді. X 49A жобасы 2008 жылы бастапқы сынақ кезеңін аяқтағаннан бері жаңалық жоқ, 80-нен астам ұшу оқиғасы және 80 сағаттан астам жалпы ұшу уақыты тіркелді.