Кіріспе

Астрономиялық обсерватория

Стокгольм обсерваториясы (Stockholms observatorium, 050) – Швецияның Стокгольм қаласында орналасқан астрономиялық обсерватория және мекеме. Ол 18 ғасырда құрылған және қазіргі таңда Стокгольм университетінің құрамына кіреді. 1931 жылы Стокгольмнің жанындағы Сальцёбаденде, Карлсбадербергенде жаңа Стокгольм обсерваториясы (Сальцёбаден обсерваториясы, 052) ашылды, ол «Saltis» деп аталды және 2001 жылға дейін жұмыс істеді. Тарихи маңызы бар Grubb компаниясының 24/20 дюймдік рефракторлы қос телескопы да бар, оның 24 дюймдік линзасы және сол таудың үстінде орналасқан 20 дюймдік линзасы 1931 жылы орнатылған. Ескі обсерватория қазіргі уақытта мұражай (Обсерватория мұражайы) болып табылады; күмбезінен Стокгольм қаласының әдемі көрінісі ашылады. Мұнда сонымен қатар мүсіндер мен қоршалған бақ бар. Ескі обсерваторияда ғасырлар бойы жиналған көптеген заттар сақталған, оның ішінде Репсольд телескобы және мәрмәрмен әшекейленген меридиан сызығы бар. Көптеген ескі обсерватория аспаптары жұлдыздардың орналасуын және жергілікті уақытты анықтау үшін қолданылды, ал деректер қолмен тіркелді. 19 ғасырдың соңында астрофотография кеңінен таралды, ал Replsold рефракторы суреттер түсіру үшін пайдаланылғаны белгілі, бұл үшін жарыққа реакция беретін химиялық заттар қолданылуы керек болды.

Құрметтер

2000 жылдың тамызында Стокгольм обсерваториясында 36614 Saltis астероиді ашылды. 2003 жылы оны ашқан Алексис Брандекер бұл астероидті обсерватория орналасқан жердің – Салтсёбаден атауымен атады.

Стокгольм обсерваториясы, Салтсёбаден

Еуропадағы өте ескі обсерваториялардың жаңа орынға салынуы жиі кездесетін. Бақытымызға орай, ескі обсерватория көп жағдайларда болғандай бұзылған жоқ, қайта жаңғыртылды. Бір мәселе – қалалардағы тығыздық артуы, сондай-ақ 20 ғасырдың соңында астрономия ғарыштан алынған деректерге көбірек назар аудара бастады. 1931 жылы 40 дюймдік (102 см) рефлектор әлемдегі ең ірі телескоптардың бірі болып есептелді.