Кіріспе
Амал және түнгі қонақтар – Жан Карло Меноттидің бір актілі операсы, композитордың өзі жазған ағылшын тіліндегі либреттосымен. Ол NBC арнасының тапсырысы бойынша 1951 жылдың 24 желтоқсанында Нью-Йорктегі Рокфеллер орталығындағы NBC Studio 8H-да NBC Опера театрымен алғаш рет қойылды және сол жерден тікелей эфирде теледидарда, Hallmark Hall of Fame-нің тұңғыш өндірісі ретінде көрсетілді. Бұл АҚШ-та теледидар үшін жазылған алғашқы опера болды.
Amahl and the Night Visitors is an opera in one act by Gian Carlo Menotti with an original English libretto by the composer. It was commissioned by NBC and first performed by the NBC Opera Theatre on December 24, 1951, in New York City at NBC Studio 8H in Rockefeller Center, where it was broadcast live on television from that venue as the debut production of the Hallmark Hall of Fame. It was the first opera specifically composed for television in the United States.
Премьера
Менотти "Амальды" сахнаны ескере отырып жазды, тіпті ол теледидарға арналғанымен. "Телевизияда бірде-бір нәрсе қайталанып көрсең, өте жақсы. Опера жазу – үлкен еңбек, ал оны бір рет көрсету үшін беру – ақымақтық." "Амаль" 35 NBC арнасында елдің барлық аймағында көрсетілді, бұл сол кезге дейін опералық хабар таратудың ең ірі желісі болды. Шамамен бес миллион адам тікелей эфирдегі қойылымды көрді, бұл теледидардан көрсетілген опералардың ең көп көрермен жинаған көрсетілімі.
1951-1962 жылдар
Алғашқы үш теледидар көрсетілімі қара-ақ түсте болды (1952 жылы екі рет көрсетілді, бірі Пасха күні, екіншісі Рождество маусымында), бірақ 1953 жылдан бастап түсті көрсетілімге көшті. Опера болғандықтан және коммерциялық телеарна басшылары операны теледидарда көрсетуге көз жеткізбегендіктен, кейіннен бағдарлама көбінесе ең жақсы уақыттан гөрі, түстен кейінгі теледидар көрсетілімі ретінде жоспарланды, бұл оның алғашқы көрсетілімдерінде жасалғандай. "The New Kobbe's Complete Opera Book" кітабына сәйкес, алғашқы сахналық қойылым 1952 жылдың 21 ақпанында Индиана Университетінің Блумингтон қаласындағы дирижер Эрнест Хоффманмен қойылды. Операның екінші қойылымы 1952 жылдың 18-19 желтоқсанында Бостонда өтті. Оны Лонги музыка мектебі үшін Томас Х. Филлипс басқаруымен Рэдклифф колледжінің Агасзиз театрында Опера клубы ұсынды. 9 жасар Джеймс Геркулес Саттон, Адвент шіркеуінде Альфред Нэш Паттерсонның солисі, Амаль рөлін ойнады; Клэр Смит ана рөлін ойнады; Уолтер Ламберт, Пол Джонсон және Герман Гант үш патша рөлін ойнады.
1963-1966 жылдар
Көп жылдар бойы «Амаль» тікелей эфирде көрсетілді, бірақ 1963 жылы NBC оны дирижер Герберт Гроссманмен және жаңа актерлік құраммен бейнежазбаға түсірді, онда Курт Ягхиан Амаль рөлінде, Марта Кинг Ана рөлінде, ал Джон МакКоллум, Уиллис Паттерсон және Ричард Кросс Үш патша рөлінде ойнады. Бұл «Амальдің» телевизиядағы алғашқы қойылымы болды, онда патша Балтазардың рөлін нағыз афроамерикандық әнші орындады. Алдыңғы қойылымдарда, соның ішінде 1951 жылғы түпнұсқа нұсқада, рөлді қара бояп ән салған ақ нәсілді ер адам орындаған. Менотти NBC телеарнасының түсірілімді ол шетелде болған кезде жоспарлағанын білгенде, оның күнін өзгертуге тырысты. Телеарна бас тартты және 1963 жылғы қойылымды композитордың қатысуынсыз немесе рұқсатысыз жазды, оны 1963 жылғы желтоқсанда және одан кейін 1964 және 1965 жылдары тағы екі рет көрсетті. Менотти 1963 жылғы қойылымды ешқашан мақұлдаған жоқ, ал 1966 жылғы мамырда болашақ көрсету құқықтары оған қайта өткенде, композитор оны қайта көрсетуге рұқсат бермеді. Осы себепті «Амаль» 1966 жылдан 1978 жылға дейін теледидарда көрсетілген жоқ.
1978 жыл
1978 жылы NBC телеарнасы Тереза Стратасты Амальдың анасы, Роберт Сапольскийді Амаль, ал Уиллард Уайт, Джорджио Тоцци және Нико Кастельді Үш патша рөлінде бейнелеген жаңа қойылымды түсірді, оның бір бөлігі қасиетті жерлерде түсірілді. Фильмделген опералар үшін қалыпты жағдай бойынша, музыка алдын ала жазылған және әншілер ойнатуға сәйкес орындауларын сомдады. Бұл қойылымның сәттілігі соншалықты жоғары болды, 1954 жылғы Рождество қарсаңында Джон Карвальо орындаған Бет және Бетти Ферриер бишісімен бірге, көбінесе сол актерлік құраммен қайта көрсетілді. Екі қойылым да тікелей эфирде көрсетілді. 1954 жылғы қойылымның тележазбасы 1956 жылғы Рождество қарсаңында көрсетілді, бірақ бұл жазба, көрінеу, жойылған. 1954 жылғы қойылымның аудиожазбасы жеке меншікте сақталған. Келесі жылдары қосымша қойылымдар өтті. 1955 жылғы қойылымды да Кристиан Симпсон қойды, онда Малкольм Дей Амаль рөлінде, ал Глэдис Уитред Амальдың анасы рөлінде ойнады. Музыканы Лондон симфониясы орындады. Бұл қойылым да тікелей эфирде көрсетілген болуы мүмкін. Жазба жасалмаған немесе жойылған. Ол BBC мұрағатында жоқ. Екінші қойылым 1959 жылдың 24 желтоқсанында көрсетілді. Бұл нұсқа BBC мұрағатында 35 мм тележазба ретінде сақталған. Бұл нұсқаны қайтадан Кристиан Симпсон қойды, онда Кристофер Николз Амаль рөлінде, ал Эльзи Морисон Амальдың анасы рөлінде ойнады. Бұл жолы музыкалық сүйемелдеуді Патшалық филармония оркестрі жасады.
1957 жылғы австралиялық теледидар нұсқасы
Оның бір нұсқасы 1957 жылы Австралия телеарнасы ABC-де көрсетілді. Ол 1957 жылдың 18 желтоқсанында Мельбурнда тікелей эфирде берілді және Рождество күні Сиднейде көрсету үшін кинескопияға түсірілді. Кинескопиялық жазба сақталған-сақталпағаны белгісіз.
Жазбалар
Бірнеше жыл бойы бастапқы телехабардың (кинескоп) фильмі жоғалды деп есептелді, бірақ оның көшірмесі табылды, бейнеге көшіріліп, қазір The Paley Center for Media (бұрынғы The Museum of Television & Radio) және Museum of Broadcast Communications онлайн-порталында қолжетімді. 1951 жылғы бастапқы телехабар ешқашан қайта көрсетілген емес, бірақ пираттық жазбалары жасалған. Билл МакИвердің Амал рөлінде ойнаған 1955 жылғы хабардың кинескопы 2007 жылы цифрлық форматқа ауыстырылып, DVD-де коммерциялық түрде қолжетімді. 1955 және 1978 жылғы қойылымдар ғана бейнежазбаға шығарылған. 1951 және 1963 жылғы қойылымдардың актерлік құрамының жазбалары RCA Victor компаниясымен LP пластинкада жарық көрді, ал 1951 жылғы жазба 1987 жылы компакт-дискіде қайта шығарылды. 1963 жылғы «Амал» операсының жазбасы стерео дыбыста жасалған алғашқы опералық жазба болды.
Мұра
Amahl and the Night Visitors жыл сайынғы дәстүрге айналған алғашқы телеарналық Рождестволық арнайы бағдарлама болды. 1947 жылдан бері Чарльз Диккенстің «Рождестволық ән» романының бірнеше теледидарлық қойылымдары жасалған, бірақ олар Амаль сияқты жыл сайын көрсетілмеген және бірдей техникалық құраммен, бір телеарнада ұсынылмаған. 1963 жылға дейін Амаль көбінесе бірдей әншілер мен өндіріс тобымен ұсынылды. 1951 жылдан 1966 жылға дейін ол NBC телеарнасында (Меноттиге оны жазуды тапсырған) жыл сайын Рождество қарсаңында немесе оған жақын уақытта «Alcoa Hour», «NBC Television Opera» немесе «Hallmark Hall of Fame» сияқты антологиялық сериялардың бір бөлігі ретінде көрсетілді. 1978 жылғы Амальдің қойылымы да NBC телеарнасында көрсетілді, ал 1980-жылдардың басында кабельдік теледидарға көшті. 1996 жылы Кристин Эджард Ұлыбританияда «Амаль және түнгі келушілер» атты фильмді түсірді.