Кіріспе
Тоннель шеңбері – Джерси-Сити, Нью-Джерси штаты, АҚШ-тағы қиылыс. Ол Тоннель ["ТУН-у-ли"] авенюінің атымен аталыпты, ол солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін жол.
The Tonnele Circle is an intersection in Jersey City, New Jersey, United States. It is named after Tonnele ["TUN uh lee"] Avenue, the north–south road that runs through it.
Тарих
Пуласки аспан жолы салынбастан бұрын, Нью-Джерси Палисадесі (қазіргі 139-шы тас жол) арқылы жасалған кесік Тонель шеңберімен аяқталар еді, онда Тонель даңғылы солтүстік және оңтүстікке қарай, ал Ньюаркқа бағытталған басты жол батысқа қарай созылатын. Шығысқа қарай, кесіктен солтүстік жағында, Хадсон округінің бульварымен (қазір Кеннеди бульвары деп аталады) байланыс жасауға арналған қосымша жол болды. Аспан жолы салынғанда, Тонель шеңберіне бұрынғы байланыс жолы шеңбердің үстінен өтетін, сол жақтан кіру және шығу пандусына айналды. Аспан жолы мен шеңбер арасында оң жақтан кіру және шығу пандустары жасалды, оңтүстікке қарайғы пандус ескі жолдың солтүстігіндегі шеңберден шығатын (қазір TRUCK US 1/9). 1938 жылдың 14 қыркүйегінде кесіктен Тонель шеңберінің үстінен өтіп, TRUCK US 1/9-ға тікелей бағытталатын «Тоннель шеңбері виадугі» деп аталатын жаңа пандус ашылды. Бұл көлік қозғалысын жақсартты, себебі оңтүстікке (батысқа) қарай жүретін жүк көліктері енді шеңберден өтуге міндетті болмады. Солтүстікке (шығысқа) қарай жүретін жүк көліктері әлі де шеңберден өтеді, бірақ олар тек Тонель даңғылының оңтүстік жағына кіреді, бұл салыстырмалы түрде аз қозғалыс. 1952 жылдың ортасында шеңбер қайта жаңартылды. TRUCK US 1/9-дан солтүстікке қарай қозғалатын көліктер енді шеңберді тікелей кесіп өте алады. Сол кезде немесе одан бұрын, 139-шы тас жолдан шығатын пандус оң жаққа жылжытылып, Хадсон округінің бульварымен байланыс жасайтын жерге кірді. Бұл қосымша жол тек шеңберге қарай бағытталды. 2005 жылы шеңберге өзгерістер енгізілді. Тоннель даңғылынан оңтүстікке қарай қозғалатын көліктерге Pulaski Skyway-ге шеңберге кірмей-ақ түсуге мүмкіндік беру үшін жаңа пандус салынды. Сонымен қатар, жол қозғалысын жақсарту үшін шеңбердің айналасындағы және ішіндегі пандустар өзгертілді, жаңа шамдар қосылып, қиылыстарда бір уақытта көліктердің қақтығысуын болдырмау үшін қайта баптаудан өтті. 2010 жылдардың басында шеңбер қайта құрылды. Оған оңтүстікке қарай US 19 Truck-ті тасымалдайтын эстакаданы жаңарту, US 19 қозғалысына NJ 139 немесе U бұрылысына бұруға мүмкіндік беретін сол жақ пандусты ауыстыру, Wittepen көпіріне бағытталатын 1950 жылдарғы пандусты алып тастау, шеңберді көптеген жерлерде бір қатарлы қылу, жол белгілерін, жарықтандыруды және шамдарды жаңарту, оңтүстікке қарай US 19 Truck-ке Witpenn көпіріне шығуға арналған жаңа пандус салу, US 19 оңтүстігіндегі Тоннель даңғылына шығуды ауыстыру және жаңа Сент-Полс виадугін салу, NJ 7 қозғалысына шеңберді айналып өтуге және Виттпен көпірінен US 19 солтүстігіне шығуға мүмкіндік беру үшін эстакада кіреберістерін ауыстыру кірді. 2021 жылы Тоннель шеңбері виадугі жаңадан салынған Виттпен көпіріне қосылды.
Атау беру
Кейде шеңбердің (және көшенің) атын Голландия туннелінен алғаны айтылады, себебі шеңбер сол туннель үшін салынған. Хэгстром карталары тіпті шеңберді «Туннельдің қозғалыс шеңбері» деп белгілейді. Дегенмен, шеңбер көше атымен аталып, ал көше, шамасы, 1852 жылы қайтыс болған Джон Тоннельдің немесе оның ұрпақтарының біреуінің құрметіне аталған. Тоннельдер туралы мәлімет аз, бірақ олардың біразы қазіргі көше бойымен өтетін Джерси қаласында тұрған. Көшеге 1883 жылға дейін ат қойылған. Джерси қаласының өзінде де есімде бір ‘L’ немесе екі ‘L’ болуы туралы шатасу бар, көше тақталарында екі нұсқа да кездеседі. Алайда, АҚШ пошта қызметі «Тоннель» деген нұсқаны қолдайды, ол көшеге атын берген адамның тегінің жазылуымен сәйкес келеді.