Кіріспе

Өндірісті жоспарлау, кестелеу және материалдық-техникалық жабдықтауды басқару жүйесі

Материалдық талаптарды жоспарлау (МТЖ) – өндіріс процестерін басқаруға қолданылатын өндірісті жоспарлау, кестелеу және материалдық-техникалық жабдықтауды басқару жүйесі. Көптеген МТЖ жүйелері бағдарламалық қамтамасыз ету негізінде құрылған, бірақ МТЖ-ны қолмен жүргізуге де болады. МТЖ жүйесінің мақсаты – үш міндетті бірдей орындау:

Шикізаттың өндіріске қолжетімділігін және өнімнің тұтынушыларға жеткізілуін қамтамасыз ету. Сақтаудағы материалдық-техникалық жабдықтау мен өнімнің ең төменгі деңгейін ұстап тұру. Өндіріс қызметін, жеткізу кестесін және сатып алу шараларын жоспарлау.

Тарих

МРП-дан бұрын, және компьютерлер өнеркәсіпке үстемдік еткенге дейін, қайта тапсыру нүктесі (ROP) / қайта тапсыру көлемі (ROQ) сияқты EOQ (экономикалық тапсырыс көлемі) әдістері өндірісте және қорды басқаруда қолданылды. MRP 1950-ші жылдардың басында Rolls Royce және General Electric авиациялық қозғалтқыштар өндірушілерімен компьютерлендірілді, бірақ олар оны коммерциялық түрде пайдаланбады. Кейін ол Polaris бағдарламасын қамтамасыз ету үшін "қайта ойлап табылды", ал 1964 жылы Toyota өндіріс бағдарламасына жауап ретінде Джозеф Орлики материалдық қажеттіліктерді жоспарлау (MRP) жүйесін әзірледі. MRP-ні алғаш қолданған компания 1964 жылы Black & Decker болды, жоба жетекшісі Дик Албан еді. Орликидің 1975 жылғы "Материалдық қажеттіліктерді жоспарлау" кітабының тақырыбы "Өндіріс және қорды басқарудағы жаңа өмір салты" деп қойылды. 1975 жылға қарай MRP 700 компанияда енгізілді. Бұл көрсеткіш 1981 жылға қарай шамамен 8000-ға жетті. 1983 жылы Оливер Уайт MRP-ні өндірістік ресурстарды жоспарлауға (MRP II) айналдырды. 1980-ші жылдары Джо Орликидің MRP-сі Оливер Уайттың өндірістік ресурстарды жоспарлауына (MRP II) дамыды, ол классикалық MRP-ға бас жоспарлау, жалпы сыйымдылық жоспарлау, сыйымдылық қажеттіліктерін жоспарлау, 1983 жылы S&OP және басқа да ұғымдарды енгізді. 1989 жылға қарай бағдарламалық қамтамасыз ету индустриясының үштен бір бөлігі американдық өнеркәсіпке сатылған MRP II бағдарламалық қамтамасыз етуіне (1,2 миллиард долларлық бағдарламалық қамтамасыз ету) тиесілі болды.

Тәуелді сұраныс пен тәуелсіз сұраныс

Тәуелсіз сұраныс – зауыттан немесе өндіріс жүйесінен тыс көздерден туындайтын сұраныс, ал тәуелді сұраныс – компоненттерге деген сұраныс. Материалдар тізімі (BOM) түпкі өнім (тәуелсіз сұраныс) мен компоненттер (тәуелді сұраныс) арасындағы қатынасты көрсетеді. МРП BOM-дағы ақпаратты кіріс ретінде пайдаланады. MRP2-нің кеңейтілген мүмкіндіктеріне сатып алу, маркетинг және қаржы (компанияның барлық функцияларын интеграциялау) жатады, ал ERP одан кейінгі қадам болды.