Кіріспе
Непалдағы аймақ, Непалдағы Лангтанг аңғары, сондай-ақ Ламтанг аңғары деп те аталады. Бұл Непалдың солтүстік-орталық тауларындағы Гималай аңғары, треккинг жолдарымен және табиғи ортасымен танымал.
the region in Nepal
Langtang Valley also known as Lamtang Valley is a Himalayan valley in the mountains of north central Nepal, known for its trekking routes and natural environment.
Әкімшілік
Лангтанг аңғары Непалдың Багмати провинциясының Расува ауданында орналасқан. Катманду аңғарынан шамамен 80 километр солтүстікке қарай орналасқан бұл аңғар, Қытайдың оңтүстік-батысындағы Тибет автономиялық аймағымен шектесетін Лангтанг ұлттық паркінің ішінде жатыр. 2015 жылғы жер сілкінісіне дейін аңғарда 668 адам тұрған деп есептелген.
Экология
Лангтанг алқабы Лангтанг ұлттық паркінің ішінде орналасқан. Паркте субтропиктік аймақтан бастап альпілікке дейін әртүрлі климаттық белдеулер кездеседі. Парктің шамамен 25 пайызы орманмен жабылған. Ағаштардың арасында жапырақты емен мен қабақ, мәңгі жасыл қарағай және рододендронның түрлі түрі бар. Жануарлар дүниесіне Гималай қара аюы, Гималай тахы, Ассам макакасы, қар барысы, як, қызыл панда және 250-ден астам құс түрі кіреді.
Мәдениет
Лангтанг аңғарының жергілікті тұрғындары бір-бірін "Лангтангпа" деп атайды. Олар көбінесе тибет буддизмін ұстанады және Киронгте, Оңтүстік Тибетте сөйленетін тибет тіліне жақын тибет тілінде сөйлейді. Лангтангпалар Лангтанг Лирунг тауын өздерінің "ю лха", яғни жергілікті құдайлары деп есептейді. Дегенмен, мемлекеттік халық санағында Лангтангпалар Тамангтар ретінде тіркеледі. Лангтанг аңғары Гуру Падмасамбхаваның құдіретімен нұрланған көптеген жасырын аңғарлардың бірі – Баюль Дагам Намго деп саналады.
Экономика
Лангтангпалардың дәстүрлі кәсіптері агропасторализмге байланысты болған. 1970 жылдардың ортасынан бері туризм Лангтанг аңғарында табыс табудың маңызды көзіне айналды. Швейцариялық ірімшік жасауды Вернер Шультес 1950 жылдары Лангтангқа әкелді. Уақыт өте келе швейцариялық ірімшік Лангтангтың танымал өніміне айналып, оның аңғарда өндірілуі бүгінге дейін жалғасуда.
Қол жеткізу
Лангтанг аңғарына ең жақын автокөлікпен бара алатын нүкте – Сяфрубези, және ол Лангтанг аңғарына бағытталған көптеген саяхаттардың бастапқы орны болып табылады. Сяфрубези Катмандудан 80 км қашықтықта орналасқан. Алайда, жол жағдайы нашар болғандықтан, Катмандудан Сяфрубезиге дейін көлікпен жүру әдетте 6-8 сағатқа созылады. Лангтанг ұлттық паркіне кіру сияқты, Лангтанг аңғарына кіру үшін жергілікті тұрғындардан басқа барлық адамдарға TIMS рұқсаты және Лангтанг ұлттық паркіне кіру рұқсаты қажет.
Туризм
Лангтанг аңғарының Саяфрубесиден Кянжин Гомпаға және кері саяхаты, Анапурна айналымы мен Эверест базалық лагері (EBC) саяхаттарынан кейін Непалдағы үшінші ең танымал саяхат болып есептеледі. Лангтанг аңғары арқылы өтетін және оны Хеламбу аңғары сияқты жақын жердегі аңғарлармен байланыстыратын бірнеше саяхаттар бар. Осы саяхаттардың көпшілігінде аңғардағы дерлік әрбір ауылда жергілікті тұрғындар басқаратын "чайханаларда" тұруға мүмкіндік бар, онда қарапайым жатақ және тағам ұсынылады. 2000 жылға таяу, Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының қолдауымен, олардың кейбіреулері күн панельдерімен жабдықталды, соның арқасында саяхатшылар жылы сумен жуынуға мүмкіндік алды. Лангтанг аңғарында 5000 метрлік Кянжин Ри және Церго Ри сияқты салыстырмалы түрде оңай бағынылуға болатын шыңдардан бастап, Дорже Лхакпа және Лангтанг Лирунг сияқты техникалық тұрғыдан қиын шыңдарға дейін тауға көтерілуге арналған бірнеше мүмкіндіктер бар.
2015 жылғы Непал жер сілкінісі
Лангтанг ауылы 2015 жылдың сәуірінде Непалда болған жер сілкінісінен туындаған үлкен қар көшкіні салдарынан дерлік толығымен қирады (бір ғимарат ғана аман қалды). Ауылда шамамен 310 адам қаза тапты, оның ішінде 176 Лангтанг тұрғыны, 80 шетелдік және 10 әскери қызметкер болды. 100-ден астам адамның денесі табылмады. Жоғарғы Лангтанг аңғарындағы бірнеше басқа ауылдар да қирады. Жер сілкінісінен аман қалған Лангтангпалар тікұшақпен Катмандуға эвакуацияланды, онда Сваямбху маңындағы Сары Гумбада уақытша босқындар лагері орнатылды. Көптеген Лангтангпалар келесі айларда аңғарға оралды, ал жер сілкінісінен кейінгі бірінші жылдың ішінде маңызды реконструкция жұмыстары аяқталды. 2018 жылдың басына қарай, жер сілкінісінде қираған Кянжин Гомпасындағы ғасырлар бойы сақталған гомпа қайтадан тұрғызылды. Кянжин Гомпа ауылындағы швейцариялық ірімшік фабрикасы да қирады, бірақ қайта құрылып, содан бері қайта жұмыс істей бастады. Үкіметаралық ұйым ICIMOD Лангтанг аңғары мен Яла мұздығында криосфералық зерттеулер жүргізеді.