Құлаған «Трансбразил» әуе компаниясы тарихы

Кіріспе

Күшін жойған Оңтүстік Америка әуе компаниясы

TransBrasil – бразилиялық әуе компаниясы, ол 3 желтоқсан 2001 жылы қызметін тоқтатты. Тарихының көп бөлігінде Transbrasil жергілікті кәсіпкер Омар Фонтанаға тиесілі болды. Оның ұшақтары әдетте жарқын түстес бояумен ерекшеленді, әсіресе құйрық қанатындағы көкжиек суреті көзге түсетін. TransBrasil базасы Бразилиядағы Бразилия халықаралық әуежайы болды. 1970 жылдардан бастап 2002 жылы тарағанға дейін TransBrasil әдетте Varig және VASP әуе компанияларынан кейін үшінші ірі бразилиялық әуе компаниясы болып саналды, ол ішкі және халықаралық бағыттарда қызмет көрсетті.

Садияның алғашқы жылдары (1955-1972)

Transbrasil Санта-Катарина штатында S/A Indústria e Comércio Concórdia компаниясының серіктес компаниясы ретінде дүниеге келді, ол Sadia деген атпен жақсы танымал. 1953 жылы ұшқыш Омар Фонтана, Sadia негізін қалаушы Аттилио Фонтананың ұлдарының бірі, Конкордияға жақын Жоасаба әуежайында Дуглас DC-3 ұшағының бүкіл демалыс бойы тоқтап тұрғанын байқады. Омар Фонтана Садия өнімдерін Сан-Паулуға тасымалдау үшін ұшақты жалға алу идеясын келтірді. 1954 жылы Sadia жеке Дуглас DC-3 ұшағын сатып алып, Омарды экипаж мүшесі ретінде Сан-Паулу–Конгонхас әуежайына күнделікті рейстерді бастады. Бірақ, тұрақты кестесі болмағандықтан, үкіметтен субсидия ала алмады. Осы шектеуден құтылу үшін 1955 жылдың 5 қаңтарында Омар Фонтана 35 қызметкері, 3 Дуглас DC-3 және 2 Curtiss C-46 ұшағымен Sadia S/A – Transportes Aéreos компаниясын құрды. Алғашқы тұрақты рейс 1956 жылдың 16 наурызында орындалды. Sadia Конкордия әуежайын кеңейтіп, Дуглас DC-3 толық жүктемемен ұшуы үшін жағдай жасады және Конкордияны Видейра, Флорианополис және Сан-Паулу–Конгонхас қалаларымен байланыстыратын алғашқы бағытты құрды. Ұзақ уақыт өткен соң Sadia Лондрина, Бауру, Рибейрао Прето және Бразилиа қалаларына да рейстер жасады. 1957 жылдың қараша айында Sadia Real Transportes Aéreos компаниясымен серіктестікке келісіп, Флорианополисте қоректендіруші әуе компаниясы болды. Real-дың Линнеу Гомесі Sadia акцияларының 50%-ын алса, Омар Фонтана Real басқармасына кірді, онда ол әуе тасымалы саласында тәжірибе жинады. Осы кезде Sadia штаб-пәтерін Сан-Паулуға көшіріп, Рио-де-Жанейро–Сантос-Дюмонт және Порто-Алегре қалаларына қызмет көрсетуді кеңейтті. Бұл серіктестік 1961 жылы Real тарағаннан кейін аяқталды, ал Фонтана бұрын Гомеске сатқан акцияларын қайта сатып алды. 1962 жылы Sadia TASSA–Transportes Aéreos Salvador S/A компаниясын сатып алып, Баия штатындағы өкілдігін арттырды. Оның паркінде енді 15 Дуглас DC-3 және 12 Curtiss C-46 ұшағы бар, олар 53 қалаға рейстер жасады. 1967 жылы Sadia желісінің көп бөлігі федералды үкіметтен субсидия алуға лайықты болды және осы субсидияларды алу мақсатында Sadia бес Handley Page Dart Herald ұшағын сатып алды. 1968 жылы Sadia 1959 жылдан бері Varig, Cruzeiro do Sul және VASP компаниялары жүзеге асырып келген Рио-де-Жанейро Сантос-Дюмонт және Сан-Паулу Конгонхас әуежайлары арасындағы шаттл қызметіне (Ponte Aérea, яғни "әуе көпіріне") қосылды. Бұл қызмет 1999 жылға дейін жалғасты. Sadia паркіне енгізілген алғашқы реактивті ұшақ, BAC One Eleven Series 500, 1970 жылдың 17 қыркүйегінде пайдалануға берілді. 1972 жылы әуе компаниясының атауы Transbrasil S/A Linhas Aéreas болып өзгертілді және штаб-пәтері Бразилиаға көшірілді.

Transbrasil was born in the State of Santa Catarina as a sister company of S/A Indústria e Comércio Concórdia, better known by its acronym Sadia. In 1953 Omar Fontana, a pilot and one of the sons of the founder of Sadia Attilio Fontana, noticed that a Douglas DC 3 remained parked at Joaçaba Airport, near Concórdia, for the entire weekend. Omar Fontana came up with the idea of leasing the aircraft for transporting the products of Sadia to São Paulo. In 1954 Sadia acquired its own Douglas DC 3 and started daily flights to São Paulo–Congonhas Airport, having Omar as one of its crew members. However, since it was not an airline with a regular schedule, it could not receive subventions from the government. In order to avoid this restriction, on January 5, 1955 Omar Fontana founded Sadia S/A – Transportes Aéreos with 35 employees, 3 Douglas DC 3s and 2 Curtiss C 46s. The first regular flight was operated on March 16, 1956. Sadia enlarged Concórdia Airport so that a Douglas DC 3 could operate with full load and created the first route linking Concórdia with Videira, Florianópolis, and São Paulo–Congonhas. A short time later, Sadia was also operating to Londrina, Bauru, Ribeirão Preto and Brasília. In November 1957, Sadia established a partnership with Real Transportes Aéreos and became a feeder airline at Florianópolis. Whereas Real's Linneu Gomes got 50% of the shares of Sadia, Omar Fontana became part of the managing board of Real, where he gained airline experience. At this time Sadia moved its headquarters to São Paulo and expanded services to Rio de Janeiro–Santos Dumont and Porto Alegre. This partnership ended in 1961 with the demise of Real and Fontana bought back the shares he had earlier sold to Gomes. In 1962 Sadia bought TASSA–Transportes Aéreos Salvador S/A and increased its presence in Bahia. Its fleet had now 15 Douglas DC 3s and 12 Curtiss C 46s serving 53 cities. In 1967 most of Sadia network was eligible to receive subventions from the Federal government and aiming at those subventions Sadia bought five Handley Page Dart Heralds. In 1968 Sadia joined the shuttle service (Ponte Aérea, meaning "air bridge") between Rio de Janeiro Santos Dumont and São Paulo Congonhas airports, operated since 1959 by Varig, Cruzeiro do Sul and VASP. This service was abandoned only in 1999. The first jet airliner type to be introduced into the fleet of Sadia, a stretched BAC One Eleven Series 500, entered into service on September 17, 1970. In 1972 the name of the airline was changed to Transbrasil S/A Linhas Aéreas and its headquarters were moved to Brasília.

Трансбразиль болып біріктіру (1972-1983)

1973 жылы Transbrasil ескірген Dart Heralds ұшақтарын жаңа Embraer EMB 110 Bandeirante жеңіл көлік турбовинттілерімен алмастырады. 1974 жылы Transbrasil қалған Bandeirante, Herald және 1 11 ұшақтарын кезең-кезеңмен жаңартуды бастайды, оларды Boeing 727-100 ұшақтарымен алмастырады. 1979 жылға қарай, ұшқыш паркі тек Boeing 727-100 ұшақтарынан ғана тұрды. 1983 жылы алғашқы Boeing 767-200 жеткізіледі, және Transbrasil халықаралық рейстерді бастайды, бастапқыда чартерлік рейстермен, ал 1989 жылдан бастап Майами, Орландо және Вашингтон қалаларына тұрақты рейстермен.

Басты кезең мен төмендеу (1983-2003)

1990 жылы Transbrasil флоты үш 767 200, жүк және жолаушылар тасымалы үшін үш Boeing 707 (оның еншілес компаниясы Aerobrasil) және 15 жалға алынған Boeing 737 300 және 400 ұшақтарынан тұрды. Бразилияның ірі қалаларына ішкі рейстерден өзге, Transbrasil Майами, Орландо, Нью-Йорк, Вашингтон, Буэнос-Айрес, Вена, Амстердам, Лондон және тіпті Пекинге тұрақты және чартерлік рейстер ұсынды. Біраз уақыттан кейін, билет бағасын төмендету және белсенді коммерциялық стратегияның нәтижесінде Transbrasil VASP әуе компаниясын екінші орында қалдырып, Бразилиядағы екінші ірі әуе тасымалдаушысы болды. Нарықтағы үлесі өсіп жатқанмен, Transbrasil қаржылық қиындықтарды бастан өткерді. 1987 жылы төрағасы Омар Фонтананың ресми өтінішімен Бразилия үкіметі Transbrasil басқаруын қолға алды. Бірақ, Фонтана көп ұзамай компанияны басқаруға тағайындалған Бразилия әуе күштерінің офицерлерімен келіспей бастады, және 1989 жылы араласу тоқтатылды. Фонтана денсаулығына байланысты Transbrasil басшылығынан кеткен соң, компанияны оның күйеу баласы, бұрынғы полиция қызметкері және әуе тасымалын басқару тәжірибесі жоқ Селсо Циприани басқарды. Циприанидің Transbrasil компаниясындағы қызметі даулы болды, ол алаяқтық, қаражатты жымқыру және басқарудағы кінәлармен айыпталды. 1994 жылдың 14 қаңтарында Transbrasil Interbrasil STAR атты өңірлік еншілес компаниясын құрды, ол қосалқы тасымалдаушы ретінде жұмыс істеді. Рейстер 1995 жылдың 3 шілдесінде басталды. Басқару мәселелерінен өзге, Transbrasil халықаралық бағыттарынан түсетін пайданың азаюы немесе тоқтауы, ішкі рейстердегі басқа компаниялардың күшті бәсекесі (әсіресе, бұрынғы әуе такси компаниясы TAM) және шығындардың өсуі сияқты қиындықтарға да тап болды. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін, бірнеше мемлекеттік қарызға қарамастан, Transbrasil көптеген жеткізушілерге үлкен қарыз жинады. Shell компаниясы төлемсіз отын жеткізуден бас тартқаннан кейін, Transbrasil-дің ескірген және азайтылған паркі 2001 жылдың 3 желтоқсанында тоқтатылды. Ол қайта әуеге көтерілген жоқ және 2003 жылы ірі қарызкорларының бірі – GE Capital Aviation Services талабы бойынша банкрот деп жарияланды.

In 1990 Transbrasil fleet consisted of three 767 200, three Boeing 707 for cargo and passenger service (operated by its affiliated company, Aerobrasil) and 15 leased Boeing 737 300 and 400. In addition to domestic flights to most of the larger Brazilian cities, Transbrasil offered regular and charter service to Miami, Orlando, New York, Washington, Buenos Aires, Vienna, Amsterdam, London and even Beijing. During some time, due to discounted ticket prices and an aggressive commercial strategy Transbrasil surpassed VASP as the second largest Brazilian airline. Despite its growing market share, Transbrasil was already experiencing financial problems. In 1987 after a formal request of its chairman Omar Fontana, Brazilian government took over Transbrasil management. However, soon Fontana started to disagree with the Brazilian Air Force officers nominated to run the company and in 1989 the intervention was cancelled. After Fontana stepped out from Transbrasil management due to health issues, the company was run by his son in law Celso Cipriani a former police officer with no previous experience on airline management. Cipriani tenure on Transbrasil was controversial, and he has been formally charged with fraud, embezzlement of funds and property and mismanagement since then. On January 14, 1994, Transbrasil created its regional subsidiary Interbrasil STAR to operate as feeder carrier. Services started on July 3, 1995. In addition to the management problems, Transbrasil was also facing other difficulties, specially the reduced or no profit from its international routes, severe competition from other companies in the domestic front (specially TAM, a former air taxi company with a growing fleet) and growing expenses. Following the September 11 attacks, despite several government loans, Transbrasil was amassing huge debts with several suppliers. When Shell refused to further supply fuel without payment, Transbrasil's then aging and reduced fleet was grounded on 3 December 2001. It never returned to the air, and was declared bankrupt in 2003 at the request of one of its major debtors GE Capital Aviation Services.

Банкроттан кейін (2003-2010 жж.)

2009 жылғы 16 қыркүйекте Бразилияның Федералды Жоғарғы Соты Transbrasil банкроттығының заңдылығын қарауды бастады. Банкроттық 2009 жылғы 2 қазанда расталды. Сол жылы Бас прокуратура компанияның жоғары басшылығына қарсы қудалау шараларын дайындады. Басты айыпталушы – Цельсо Сиприани, ол компанияның құлауына себеп болған қылмыстар жасады деген күдік бар. 2010 жылы Сан-Паулу Әділет соты Transbrasil банкроттығына әкеп соққан борыштың күшін жойды. 2023 жылғы 15 ақпанда PT TAA және PT TAB ұшақтарының құрылыстары 21 жыл бойы Бразилия әуежайында тасталып қалғаннан кейін олардың жылжытылатыны туралы хабарланды. Бұл 2023 жылғы 17 ақпанда іске асырылды.

Баратын жерлері

Transbrasil төмендегі бағыттарға жоспарлы рейстерді жүргізді. Бұл тізімге Interbrasil STAR, Aerobrasil еншілес компанияларымен қызмет көрсететін бағыттар, сондай-ақ әуе компаниясының бастапқы атауы Sadia арқылы қызмет көрсететін бағыттар кіреді. Ел Қала Әуежай Ескертулер АралАргентина Буэнос-Айрес Езеиза халықаралық әуежайы Кордова Пахас-Бланкас халықаралық әуежайы Австрия Вена Швечат әуежайы Бразилия Аракажу Санта-Мария әуежайы Бауру Бауру әуежайы Белем Вал-де-Канс халықаралық әуежайы Бельмонте Бельмонте әуежайы Бело-Горизонт Конфинс–Танкредо Невес халықаралық әуежайы Пампульха әуежайы Бразилия Прес. Juscelino Kubitschek халықаралық әуежайы Касадор Касадор әуежайы Какуле Какуле әуежайы Каэтите Каэтите әуежайы Капина-Гранди Прес. João Suassuna әуежайы Кампинас Виракопос халықаралық әуежайы Каравелас Каравелас әуежайы Каскавел Каскавел әуежайы Шапеко Шапеко әуежайы Конкордия Конкордия әуежайы Крисиума/Форкилинья Форкилинья/Крисиума әуежайы Куяба/Варзеа Гранди Мал. Рондон халықаралық әуежайы Куритиба Афонсо Пена халықаралық әуежайы Эрехим Эрехим әуежайы Фернандо де Норонья Фернандо де Норонья әуежайы Флорианополис Герсильо Луз халықаралық әуежайы Форталеза Пинто Мартинс халықаралық әуежайы Фоз-ду-Игуасу Катаратас халықаралық әуежайы Гояния Санта-Женева әуежайы Ильхес Ильхес әуежайы Жоасаба Жоасаба әуежайы Жоа Пессоа Прес. Castro Pinto халықаралық әуежайы Жойнвилл Жойнвилл әуежайы Лондрина Лондрина әуежайы Масейо Зумби дос Палмарес халықаралық әуежайы Манаус Эдуардо Гомес халықаралық әуежайы Понта Пелада әуежайы әуежай жабық Маринг д-р. Гастао Видигал әуежайы әуежай жабық Сильвио Жуниор Аймақтық әуежайы Нануке Нануке әуежайы Натал Аугусто Северо халықаралық әуежайы Навегантес Навегантес әуежайы Посос де Кальдас Посос де Кальдас әуежайы Порту-Алегри Салгадо Фильо халықаралық әуежайы Прадо Прадо әуежайы Квиксада Квиксада әуежайы Ресифи Гуарапес халықаралық әуежайы Рибейрао Прето Лейте Лопес әуежайы Рио-де-Жанейро Галеао–Антонио Карлос Жобим халықаралық әуежайы Сантос Думонт әуежайы Салинас Салинас әуежайы Сальвадор да Баия Деп. Луис Эдуардо Магалхаес халықаралық әуежайы Сан-Жозе-ду-Рио-Прето Сан-Жозе-ду-Рио-Прето әуежайы Сан-Луис Мал. Cunha Machado халықаралық әуежайы Сан-Паулу Конгонас әуежайы Гуарульюс–Гув. André Franco Montoro халықаралық әуежайы Терезина Сен. Petrônio Portella әуежайы Уберландия Уберландия әуежайы Умуарама Умуарама әуежайы Видейра Видейра әуежайы Витория Эурико де Агиар Сальес әуежайы Канада Монреаль Мирабель халықаралық әуежайы Чили Сантьяго Артуро Мерино Бенитес халықаралық әуежайы Нидерланды Амстердам Шипхол әуежайы Португалия Лиссабон Портела әуежайы Порту Педрас Рубрас әуежайы Ұлыбритания Лондон Гатвик әуежайы АҚШ Майами Майами халықаралық әуежайы Нью-Йорк қаласы Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайы Орландо Орландо халықаралық әуежайы Вашингтон, округ Колумбия Дульс халықаралық әуежайы

Transbrasil operated scheduled services to the destinations below. The list includes destinations served by subsidiaries Interbrasil STAR, Aerobrasil and also destinations operated under the airline original name Sadia. CountryCityAirportNotesRefsArgentinaBuenos AiresEzeiza International AirportCórdobaPajas Blancas International AirportAustriaViennaSchwechat AirportBrazilAracajuSanta Maria AirportBauruBauru AirportBelémVal de Cans International AirportBelmonteBelmonte AirportBelo HorizonteConfins–Tancredo Neves International AirportPampulha AirportBrasíliaPres. Juscelino Kubitschek International AirportCaçadorCaçador AirportCaculéCaculé AirportCaetitéCaetité AirportCampina GrandePres. João Suassuna AirportCampinasViracopos International AirportCaravelasCaravelas AirportCascavelCascavel AirportChapecóChapecó AirportConcórdiaConcórdia AirportCriciúma/ForquilhinhaForquilhinha/Criciúma AirportCuiabá/Várzea GrandeMal. Rondon International AirportCuritibaAfonso Pena International AirportErechimErechim AirportFernando de NoronhaFernando de Noronha AirportFlorianópolisHercílio Luz International AirportFortalezaPinto Martins International AirportFoz do IguaçuCataratas International AirportGoiâniaSanta Genoveva AirportIlhéusIlhéus AirportJoaçabaJoaçaba AirportJoão PessoaPres. Castro Pinto International Airport JoinvilleJoinville Airport LondrinaLondrina Airport MaceióZumbi dos Palmares International AirportManausEduardo Gomes International AirportPonta Pelada Airportairport closedMaringáDr. Gastão Vidigal Airportairport closedSílvio Name Júnior Regional AirportNanuqueNanuque Airport NatalAugusto Severo International AirportNavegantesNavegantes AirportPoços de CaldasPoços de Caldas AirportPorto AlegreSalgado Filho International AirportPradoPrado AirportQuixadáQuixadá AirportRecifeGuararapes International AirportRibeirão PretoLeite Lopes AirportRio de JaneiroGaleão–Antonio Carlos Jobim International AirportSantos Dumont AirportSalinasSalinas AirportSalvador da BahiaDep. Luís Eduardo Magalhães International AirportSão José do Rio PretoSão José do Rio Preto AirportSão LuísMal. Cunha Machado International AirportSão PauloCongonhas AirportGuarulhos–Gov. André Franco Montoro International AirportTeresinaSen. Petrônio Portella AirportUberlândiaUberlândia AirportUmuaramaUmuarama AirportVideiraVideira AirportVitóriaEurico de Aguiar Salles AirportCanadaMontrealMirabel International AirportChileSantiagoArturo Merino Benítez International AirportNetherlandsAmsterdamSchiphol AirportPortugalLisbonPortela Airport PortoPedras Rubras AirportUnited KingdomLondonGatwick AirportUnited StatesMiamiMiami International AirportNew York CityJohn F. Kennedy International AirportOrlandoOrlando International AirportWashington, D. C. Dulles International Airport

Авиакомпаниялардың өзара қарым-қатынас бағдарламасы

TransPass – Transbrasil әуекомпаниясының жиі ұшатын жолаушылар бағдарламасы болды. Ұпайларды Transbrasil және Interbrasil STAR қызметтерінде қолдануға болады. Әуекомпания банкротқа түскен кезде жинаған ұпайлардың құны жоғалды, себебі ешбір басқа әуекомпания бұл бағдарламаны өз мойнына алмады.

Садия рөлінде

4 тамыз 1963: Жоасабадан Видейраға бағытталған, PP SLL тіркелген Дуглас C-49E ұшағы нашар көріну жағдайында Видейраға жақындағанда төбеге соқтығып құлады. Барлық 10 адам қаза тапты. 3 қараша 1967: Сан-Паулу Конгонхасынан Куритибаға ұшып бара жатқан, PP SDJ тіркелген Handley Page Dart Herald 214 ұшағы Куритибаға қонуға дайындалып келе жатқанда төбеге соқтығысты. Ұшқыштар мен экипаждың барлығы, сондай-ақ 21 жолаушы қаза тапты, 4 жолаушы аман қалды. 16 наурыз 1968: Майамиден Чилидің Арика қаласына бағытталған, PP AST тіркелген Douglas C-47A 35 DL (DC-3) ұшағы Тачнаның жанында апатқа ұшырады. Барлық 4 адам қаза тапты.

Трансбразил ретінде

22 қаңтар 1976 жылы: Embraer EMB 110C Bandeirante ұшағы, тіркеу нөмірі PT TBD, Chapecó қаласынан Erechim қаласына 107 рейсімен ұшып бара жатқанда, Chapecó қаласынан ұшып шыққан сәтте апатқа ұшырады. Борттағы тоғыз жолаушы мен экипаж мүшесінің жетісі қаза тапты. 12 сәуір 1980 жылы: Сан-Паулу Конгонхас қаласынан Флорианполис қаласына 303 рейсімен ұшып бара жатқан Boeing 727 27C ұшағы, тіркеу нөмірі PT TYS, қатты дауыл болған кезде Флорианполис әуежайына түнгі құралдық жақындау кезінде болды. Ұшақ бағытынан ауысып, төбеге соғылып, жарылды. Апаттың ықтимал себептері: жылдамдық пен қашықтықты дұрыс бағаламау, ұшуды тиісті деңгейде бақыламау, айналып ұшуды бастамау және қозғалтқыштардың дұрыс жұмыс істемеуі. Борттағы 58 жолаушы мен экипаж мүшесінің арасында 3 жолаушы аман қалды. 21 наурыз 1989 жылы: 801 рейсі, Манаус қаласынан Сан-Паулу-Гуарульос қаласына жүк тасыған Boeing 707 349C ұшағы, тіркеу нөмірі PT TCS, 09R ұшу-қону жолағына қонуға дайындалып келе жатқанда, Гуарульос қаласының Вила-Баррос ауданында апатқа ұшырады. Сол күні сағат 12:00-де ұшу-қону жолағы күтімге жабылуы тиіс болғандықтан, экипаж жабылудан бұрын қону процедураларын жеделдетуге шешім қабылдады (сол кезде сағат 11:54 болған). Асығысқандықтан, экипаж мүшелерінің бірі қателікпен әуе динамикалық тежегіштерін іске қосып, ұшақ аэродинамикалық қолдауды жеткілікті деңгейде сақтап тұру үшін жеткілікті жылдамдықты жоғалтты (ауада тоқтау). Соның салдарынан ұшақ әуежайдан шамамен 2 км қашықтықта апатқа ұшырады. Апатта 25 адам қаза тапты, оның ішінде үш экипаж мүшесі және 22 азамат. 22 адам қаза тапқаннан бөлек, жерде 200-ден астам адам жарақат алды. Бұл ұшақ "Аэропорт" фильмін түсіру кезінде пайдаланылған.