Кіріспе

Опералық труппадағы жетекші әйел әнші, әйел опера әншісі. Операда немесе комедия дель артеде (итальян комедиясы), примадонна (prima donna; итальян тілінде "бірінші ханым"; көпше түрі: prime donne) – труппадағы жетекші әйел әнші, басты рөлдер берілетін адам. Примадонналар көбінесе сахнадан тыс өте жарқын тұлғалар болды және өз әріптестеріне жоғары талаптар қойғандықтарымен белгілі болды. Осы себепті, бұл термин қазіргі қолданыста операдағы бастапқы мағынасынан шығып, талапшыл немесе шаршаңқы мінез-құлық танытатын, немесе өзін жоғары бағалайтын кез келген адамды сипаттау үшін қолданылады. Операдағы примадонна әдетте, бірақ міндетті түрде сопрано болған жоқ. Ал ер адамдарға сәйкес келетін термин (әдетте 17 және 18 ғасырларда кастрато, кейін тенор) – primo uomo.

Опера

XIX ғасырдағы Италияда опера немесе комедия делла-арте труппасының жетекші әйелі прима-донна, яғни сөзбе-сөз "бірінші ханым" деп аталған. Әдетте компанияның басты сопраносы болған бұл әйел, көбінесе басты рөлдерді орындап, компаниядағы басқа әйелдерге қарағанда көбірек ән айтқан. Ерекше қабілетімен көзге түскен прима-доннаға prima donna assoluta (абсолютті бірінші ханым) деген атақ берілген. Сондай-ақ, XIX ғасырдың бірінші жартысында батырлық колоратура рөлдерін жасаған әртістерді сипаттау үшін де қолданылған. Операдағы екінші маңызды рөлді орындайтын әйелге сәйкесінше seconda donna деп атаған, ал XVIII ғасырдың соңында бұл рөлді кейде altra prima donna деп те атаған.

Тұлға

Кейде осы "примадонналар" сахнадан тыс жерде зор тұлғаларға ие болып, труппа мүшелеріне, музыканттарға, декораторлар мен костюм дизайнерлеріне, продюсерлерге және басқа да қызметкерлерге қатаң талаптар қоятын. Дегенмен, олардың шеберлігі мен кассадағы сұранысы үшін оларға құрметпен қарайтын. Осы тәжірибеден кейін "примадонна" термині кез келген салаға еніп, талапкерлік танытып, көбінесе шаршағыш мінез-құлық көрсететін, өзіне, өзінің қабілетіне және маңыздылығына артық баға беретін адамды білдіретін болды. Осы себепті сөздің қазіргі мағынасы, тәртіпсіз, өзімшіл, жаман мінезді, шаршағыш немесе басшылыққа бағынуға және командалық жұмыс істеуге қиналатын, бірақ оның еңбегі команданың сәттілігі үшін аса маңызды адамды сипаттау үшін теріс мағынаға ие болды.