Кіріспе
Британдық жазушы
Эдит Кэролайн Риветт (6 мамыр 1894 – 2 шілде 1958) – британдық қылмыс романдарының авторы, детективтік әдебиеттің алтын ғасырында Э. К. Р. Лорак, Кэрол Карнак және Мэри Ле Борн аттарымен жазған.
Балалық шақ
Гарридің (1861–1900) және Беатрис Риветттің (қызметтік аты Фут; 1868–1943) кіші қызы Эдит 1894 жылғы 6 мамырда Хендон, Миддлсекс (қазіргі Лондон) қаласында дүниеге келді. Оның Глэдис және Мод есімді екі әпкесі болған. 1898 жылы Гарри Риветттің туберкулезін емдеу үшін отбасы Австралияға көшті. Емдеу нәтиже бермеді, ал 1900 жылы отбасы SS Illawarra кемесімен қайтып оралды. Гарри Риветт сапар жолында қайтыс болып, теңізге жерленді. Отбасы Лондонға келгенде, олар мүлдем ақшасыз қалды, бірақ Беатрис Риветттің әкесі Эдвард Футтың жылы да, тығыз да болған үйіне жайғасты, ал жесір әйел салық жинаушының көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Эдит Оңтүстік Хэмпстед жоғары мектебінде және Лондондағы Орталық өнер және қолөнер мектебінде білім алды. Ол өмірі бойы қолөнермен шұғылданды, оның жұмыстарына Вестминстер аббаттығында көрсетілген кестелеу және каллиграфия кірді.
Әдеби мансап
Ол өзінің алғашқы детективтік романын 1931 жылы жариялады; бұл «Бурроудағы кісі өлтіру» болды, жақсы жазылған дебют, ол оның детективі Макдональдты ширек ғасырдан астам созылған мансабына бастады. «Сампсон Лоу» баспасы тоғыз «Лорак» романын жариялады, олар 1936 жылы, жалпы сайлау кезінде жарық көрген «Crime Counter Crime» романымен, одан да беделді «Коллинз Крийм Клуб» баспасына ауысқанға дейін, жағымды пікірлер алды. Ол өмірінің соңына дейін «Қылмыстық клубтың» адал мүшесі болды. «Қылмыстық клубтың» тарихшысы Джон Курран оның кітаптарының мұқабаларын жасаған дизайнерлер оған тиімді қызмет еткенін, және оның еңбектерін ерекше жинауға ынталандыратын факторлардың бірі осы екенін айтады. Сол кезеңнің тартымды шаңдық мұқабаларындағы алғашқы басылымдар қазір сирек нарыққа шыққанда мыңдаған фунт стерлингке сатылуы мүмкін. Ол қалалық және ауылдық ортада да өзін жайлы сезінді. Оның алғашқы кітаптарының ішінде «Сент-Джонс Вудтағы кісі өлтіру» және «Челсидегі кісі өлтіру» кіретін болса, ал Лондонды оқиға орны еткен «Белфридегі жарғақтар» және соғыс жылдарындағы құпия «Мачлайтпен кісі өлтіру» кітаптары да бар. Оның «Шахматтан өлтіруге» романының кейіпкері Розанна Манатон сияқты, ол өнерге бейім және шаңғы спортына қызығушылық танытты; осы қысқы спорт түрі оның «Кэрол Карнак» романы «Кесілген шаңғылар» маңызды орын алады, бұл роман да «Британ кітапханасы» баспасынан шықты. 1940 жылдың қараша айында Девонға эвакуацияланғаннан кейін ол досына соғыс кезінде өмір сүрудің қорқыныштары туралы хат жазды. Өзінің ең жақын достарының бірі өрт сөндіру кезінде қаза тапқандығын еске алып, ол былай деді: «Менің көптеген достарым бомбадан зардап шекті немесе үйлерінен шығарылды. Бұл қандай азаптық!»
Жеке өмір және өлім
Үйленбеген ол соңғы жылдарын Ланкаширдің Лонсдейл қаласында үлкен әпкесі Глэдис Риветтпен (1891–1966) бірге өткізді. Детектив романдарының авторы ретінде жемісті еңбек етуді жалғастыра отырып, ол ауыл тұрғындары арасында кең танылды. Бүгінгі күнге дейін жергілікті қоғам оны күшті жігерлі, бекем мінезді және жоғары әлеуметтік жауапкершілікке ие әйел ретінде еске алады. Эдит Риветт Ланкастер қаласының жанындағы Литтлдейлмен бірге Катон Грин зейнеткерлер үйінде дүние салды. Оның өсиеті бойынша қалдырылған мүлік құны 10 602 фунт стерлинг, 16 шиллингті құрады (2020 жылы шамамен 250 000 фунт стерлинг). Риветт Аугтон қаласындағы Сент-Сэвиор шіркеуінің қорымда жерленген. Вестминстер аббаттығында Шеффилдте білім алған күміс шебері Омар Рамсденнің көптеген туындылары сақталады. Олардың бірін оның немересі Кэрол Риветтің әкесі Эдвард Смит Футтың естелігіне арнап сыйлаған. Бұл – балғамен және репуссе әдісімен жасалған күміс қайырымдылық ыдысы. Ол сонымен қатар аббаттыққа туника (субдиакон киетін киім) сыйлады.
Мұра
2021 жылға дейін Британдық кітапхана Е. К. Р. Лорактың "Қылмыстық классика" сериясына сегіз романын қосты: "Шатырдағы өрт", "Қоңыраудағы жартастар", "Оттықпен жасалған кісі өлтіру", "Тордағы кісі өлтіру", "Қыраттағы кісі өлтіру", "Кісі өлтіруге шахмат", және "Қайырылған шаңғылар". 2021 жылы бұрын жарияланбаған "Екі жолды кісі өлтіру" атты соңғы туындысы қосылды; түпнұсқа қолжазба "Мэри ле Борн" деген жаңа псевдониммен жазылған, бірақ Британ кітапханасы оны Е. К. Р. Лорактың туындысы ретінде жариялады. Жаңартылған "Шатырдағы өрт: Девон жұмбағы" (алғаш рет 1946 жылы жарияланған) кітабының артқы мұқабасында былай делінген: "Оның кітаптары оның өлімінен кейін көбінесе назардан тыс қалды, бірақ британдық қылмыстық әдебиетінің алтын ғасырындағы көрнекті үлгілер ретінде қайта ашылуға лайық."
Жарияланбаған романдар
Қырқ жыл өткен соң. [Атауы жоқ]. Аяқталмаған детективтік оқиға.
Қысқа әңгімелері
"Мүмкіндік – ұлы нәрсе". (Лондон) "Evening Standard" газеті, 8 тамыз 1950 жыл. "Екі рет қоңырау шалуды есіңізде сақтаңыз". "Маккиллдің құпиялар журналы", қыркүйек 1952 жыл. "Бридж үстеліндегі өлім". "Маккиллдің құпиялар журналы", қазан 1952 жыл. "Тұрақты полицей". "Маккиллдің құпиялар журналы", наурыз 1953 жыл. "Біраз байланыс жасау". "Сент детектив" журналы, қазан 1955 жыл. "Жартылай демалыста тоқтату".
Радио ойнату
"Бабл, Бабл, Қайнап, Көпір!" BBC Light Programme (Mystery Playhouse "Детекциялық клубты" ұсынады), 17 ақпан 1948 ж.
Сахналық пьесалар мен скетчтер
"Парк-Лейндегі өлім". "Дорчестер" қонақ үйі, Парк-Лейн, Лондон, 1951 жылдың 13 шілдесі. "Сент-Джеймс" театр компаниясы "Коллинз Крийм Клуб" баспасының 21 жылдығын тойлауға арналған түскі ас кезінде көрсетілген жалғыз қойылым.