Кіріспе

Агата Кристи жасаған көркем детектив кейіпкері Геркуль Пуаро (/UK/'/ɛər//k//juː//l// /'/p//w//ɑːr//oʊ/, /US//h//ɜːr/'/k//juː//l// //p//w//ɑː/'/r//oʊ/) – британ жазушысы Агата Кристи жасаған бельгиялық детектив. Пуаро Кристидің ең танымал және ұзақ жылдар бойы қолданылып келген кейіпкерлерінің бірі, ол 33 роман, екі пьеса («Қара кофе» және «Алиби») және 1920-1975 жылдар аралығында жарық көрген 51 әңгімеде кездеседі. Пуаро радиода, кинода және телевидениеде әртүрлі актерлермен сомдалды, олардың ішінде Остин Тревор, Джон Моффатт, Альберт Финни, Питер Устинов, Ян Холм, Тони Рэндалл, Альфред Молина, Орсон Уэллс, Дэвид Сучет, Кеннет Бранаг және Джон Малкович бар.

Әсерлер

Пуароның есімі сол кездегі тағы екі ойдан туған детективтен шыққан: Мари Беллок Лоундестің Геркуле Попеосы және Франк Хоуэл Эванстың Лондонда тұратын зейнеткер француз полиция қызметкері Мсье Пуаре. Эванстың Жюль Пуаре "кішкентай, бірақ денелі, бойы бес футтан да аспайтын, бірақ басын тік ұстап жүретін. Басының ең ерекше белгісі – қатаң әскери мұрты. Оның киімдері тап-таза, сәл ескірген, тіпті сәнділеніп киінген". Оған Колумбиядағы бизнес сапарынан, азаматтық соғыс салдарынан Лондонға оралған капитан Гарри Хевен де ілесіп жүрді. Поаро туралы алғашқы әңгімелерге Артур Конан Дойлдің әсері анық байқалады. Кристи "Автобиографиясында" былай деп жазады: "Мен әлі де Шерлок Холмс дәстүрінде жазып тұрдым – ерекше детектив, жардамшысы, Лестрейд сияқты Скотланд-Ярд инспекторы Жапп". Конан Дойл өзінің детективтік әңгімелерін Эдгар Аллан Поның C. Огюст Дюпенің және оның анонимді баяндаушысының үлгісінде құрғанын, ал Шерлок Холмс кейіпкерін Джозеф Беллға негіздегенін мойындады, ол "ой-қиялымен" Пуароның "кішкентай сұр жасушаларына" сенуін болжаған. Пуаро А. Э. В. Мейсонның француз Sûreté-нің детектив инспекторы Ханоға да өте ұқсайды, ол алғаш рет 1910 жылғы "Вилла Розада" романында пайда болды және алғашқы Пуаро романынан 10 жыл бұрын жарық көрді. Кристидің Пуаросы – оның 1916 жылы жазылып, 1920 жылы жарық көрген алғашқы кітабындағы детективтің дамуының нәтижесі еді. 1914 жылдың тамыз-қараша айларында неміс басқынынан Бельгиядан қашқан көптеген босқындардың болуы, осындай білікті детективтің ағылшын үйіндегі құпияларды шешуге қалай қолжетімді болғанын түсіндіруге мүмкіндік берді. Кристи жазған кезде бельгиялықтарға көңіл жарыққысы патриоттық борыш саналды, себебі олардың елін басып алу Ұлыбританияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуының себебі болды, ал британдық соғыс үгіті "Бельгияның зорлануын" баса көрсетті.

Танымалдық

Пуаро алғаш рет 1920 жылы жарық көрген «Стайлдегі құпия іс» романында пайда болды және 1975 жылы жарық көрген «Көзілдірік» романында көріністен шықты. Осы соңғы шығармадан кейін Пуаро «The New York Times» газетінің бірінші бетінде некролог жарияланған жалғыз көркем кейіпкер болды. 1930 жылға қарай Агата Кристи Пуароны «шыдамсыз» деп санады, ал 1960 жылға қарай оны «жағымсыз, мақтанға мас, жалықтыратын, өзіне ғана ойлайтын кішкентай адам» деп сипаттады. Бұл тұрғысынан қарағанда, Пуаро халық арасында өте танымал кейіпкер болып қала берді. Кристи кейінірек оны өлтіруден бас тартқанын, себебі оның міндеті – көпшілікке ұнайтын туындыларды жасау екенін мәлімдеді.

Әдістер

"Стайлдағы құпия оқиға" романында Пуаро әдеттегідей, іздерге негізделген және логикалық детектив ретінде әрекет етеді; оның сөздік қорында екі жиі кездесетін тіркес бар: "кіші сұр жасушалар" мен "тәртіп және әдіс". Гастингс Пуароның кейде жоспарларының маңызды бөлшектерін жасыратынына ренжіді, мысалы, "Үлкен төртеу" романында. Осы романның кульминациялық бөлімінде Гастингс толығымен хабарсыз қалды. Пуароның осы ерекшелігі кейінгі романдарда аз байқалады, себебі баяндаушыны жаңылыстыру мүмкіндігі сирек болады. "Шығыс экспресіндегі қастандық" романында, әлі де көп жағдайда іздерге тәуелді Пуаро, детективтік әдебиетте қалыптасқан дәстүрлі іздерге ден қоятын бәсекелес "қан иті" детективін сынап қояды (мысалы, Шерлок Холмс іздерге, саусақ іздеріне және темекі шүйгісіне сүйенетін). Осы сәттен бастап Пуаро өз психологиялық біліктілігін көрсетеді. Қылмыс орнын мұқият тексерудің орнына ол құрбанның мінезін немесе қылмыскердің психологиясын зерттейді. Кейінгі романдардағы әрекеттерін белгілі бір қылмыстарды белгілі бір типтегі адамдар жасайды деген негізгі болжамға сүйейді. Пуаро адамдарды сөйлетіп алуға тырысады. Алғашқы романдарда ол өзін, әсіресе жас әйелдерге кеңес беретін "Папа Пуаро" рөлінде көрсетеді. Кейінгі туындыларында Кристи Пуароның өзі туралы немесе өмірбаяны туралы жалған немесе жаңылыстыратын ақпарат беруін қалайды, бұл оған ақпарат алуға көмектеседі. "Роджер Экройдты өлтіру" романында Пуаро, психикалық мүкіяттігі бұзылған жүрегі ауыр туысы туралы айтады, бұл психикалық кемістігі бар адамдарға арналған үйлер туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді. "Сүйкімді куәгер" романында Пуаро жергілікті медбикелерді тексеру үшін қарт, мүгедек анасын ойлап табады. "Үлкен төртеу" романында Пуаро Ахилл есімді өзіне ұқсас егіз ағасы бар екенін айтады (және оны кейіпке енгізеді): алайда бұл ағасы "Геркулестің еңбегі" романында қайтадан еске алынады. "Егер жақсы есте сақтасам – бірақ есте сақтауым бұрынғыдай емес – сенің де Ахилл есімді ағаң болған еді, солай емес пе?" Пуароның ойы Ахилл Пуароның өміріне қатысты егжей-тегжейлі оқиғаларға оралды. Бұл оқиғалар шынымен болды ма? Ол: "Қысқа ғана уақытқа", – деп жауап берді. Пуаро адамдардың өзін кемсіткені үшін өзін шетелдік немесе мақтанжаны көрінетін етіп көрсетуге дайын. Ол былай деп мойындайды: "Мен дәл, идиомалық ағылшын тілінде сөйлей аламын. Бірақ, досым, бұзық ағылшын тілінде сөйлеу – үлкен артықшылық. Ол адамдарды сізді жек көруге итермелейді. Олар: "Шетелдік" деп, тіпті ағылшын тілінде дұрыс сөйлей алмайды. Мен де мақтанамын! Ағылшын адамдар көбінесе: "Өзін-өзіне соншалықты жоғары бағалайтын адам көп нәрсеге лайық емес" дейді. Сондықтан мен адамдарды күдіктен шығарамын". Ол өзін үшінші тұлғада атауға да бейім. Кейінгі романдарда Кристи кейіпкерлер Пуароны сипаттағанда, ол өзін шарлатан немесе алаяқ ретінде табысты көрсеткенін көрсете отырып, жиі "тау-теңіз" сөзін қолданады. Пуароның тергеу әдістері оған істі шешуге көмектеседі; "Себебі соңында, өтірік арқылы немесе шындық арқылы, адамдар өздерін ашатын болады". Соңында Пуаро әдетте оқиғалардың тізбегін және оның қорытындыларын күдіктілердің алдында ашады, бұл көбінесе кінәліні ұстауға әкеледі.

Шығу тегі

Кристи Пуароның тегі туралы уәдейі түсініксіздік сақтады, өйткені ол алғашқы романдарда да қарт адам ретінде бейнеленеді. "Өзімнің өмірім" атты автобиографиясында ол 1920 жылы оны қарт адам ретінде елестететінін мойындады. Алайда, ол оны басты кейіпкер етіп келесі ондаған жылдар бойы шығармалар жазатынын білмеді. "Үлкен Төрттік" кітабындағы қысқаша үзінді Пуароның тууы немесе кем дегенде балалық шағы Бельгияның Спа қаласында немесе оның жанында өткені туралы алғашқы мәліметтерді береді: "Бірақ біз Спаның өзіне бармадық. Біз басты жолды тастап, жапырақты төбелерге қарай иіліп, кішкентай ауылға және төбедегі оқшауланған ақ виллаға жеттік". Кристи бұл "Ардендердегі тыныш мекен" Спа маңындағы Пуаро отбасы үйінің орналасқан жері екенін күшті түрде білдіреді. Басқа бір дерек Пуароның Ельзель ауылында (Бельгияның Эно провинциясы) дүниеге келгенін айтады. Осы ауылдың орталығында Геркуль Пуароға арналған бірнеше ескерткіштер орнатылған. Кристидің жазбаларында бұл туралы тікелей сілтеме жоқ, бірақ Эльзель қаласы Пуароның тууы туралы куәліктің көшірмесін сақтап, оның әкесі мен анасын Жюль Луи Пуаро және Годелив Пуаро деп көрсетеді. Кристи Пуароның католик дінінде туғанын жазды, бірақ оның кейінгі діни сенімдері туралы көп мәлімет берілмеген, тек оның "шіркеуге баруы" және кейде "le bon Dieu" деп тілек тілеуі айтылады. Кристи Пуароның балалық шағы туралы аз ғана мәлімет береді, тек "Үш актілік трагедия" романында ол үлкен, кедей отбасынан шыққан және кем дегенде бір кіші қарындасы бар екенін айтады. Француз және ағылшын тілдерінен басқа, Пуаро неміс тілінде де еркін сөйлейді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Пуаро карьерасының соңында болатын істерде оның белсенділігі азаяды. «Үш актідегі трагедиядан» (1934) бастап, Кристи соғыс аралық жылдары Пуаро романының бір жанрын қалыптастырды, онда детектив романының бірінші үштен бір бөлігінде өзі оқиғалардың шетінде болады. «Жұмыстан алынғанда», «Жерлеуден кейін» және «Хиккори Диккори Док» сияқты романдарда ол тіпті аз көзге түседі, көбінесе негізгі сұрақ-жауаптарды жүргізуші детективтің міндеттерін қосалқы кейіпкерге жүктейді. «Мысық пен көгершіннің арасында» романында Пуароның пайда болуы соншалықты кеш болады ki, ол кейіннен ойластырылғандай көрінеді. Бұл оның жасына байланысты ма, әлде Кристидің оған деген наразылығына байланысты ма, оны анықтау мүмкін емес. «Бұрышқан үй» (1949) және «Күнәсіздікке сот» (1957) романдары, бұл романдар оңай Пуаро романдары болуы мүмкін, осындай туындыларда оның беделінің жалпы төмендеуінің логикалық соңғы нүктесін көрсетеді. Карьерасының соңына қарай, Пуароның зейнетке шығуы енді ыңғайлы ойдан шығарылған нәрсе емес екені анық болады. Ол шынымен белсенді емес өмір салтын қабылдайды, онда ол өткендегі шешілмеген атақты істерді зерттеумен және детективтік романдарды оқумен айналысады. Ол тіпті құпия әдебиет туралы кітап жазады, онда ол Эдгар Аллан По мен Уилки Коллинзді қатаң сынап, бағалайды. Одан да маңызды жұмбақ болмағандықтан, ол өзінің қолшатырында үш апельсин қабығының болуы сияқты ұсақ-түйек тұрмыстық жұмбақтарды шешеді. Пуаро, және оның авторы да, жас ұрпақтың тілінің өрескелдігіне қызығады. «Хиккори Диккори Док» романында ол студенттер жатақханасындағы ерекше оқиғаларды зерттейді, ал «Үшінші қыз» (1966) романында ол Челси жастарының элиталық тобымен қарым-қатынас жасауға мәжбүр болады. Алпысыншы жылдардың есірткі және поп-мәдениетінің өркендеуімен ол өзін тағы да дәлелдейді, бірақ басқа тергеушілерге, әсіресе жеке тергеуші мырза Гобиге, ол өзі жинамайтын ақпараттарды ұсынады. Ескерту керек, осы кезеңде оның физикалық ерекшеліктері де күрт өзгереді, және Артур Гастингс Пуаромен қайта кездескенде, ол бұрынғыдан мүлдем өзгеше көрінеді, жасы ұлғайып, жұқарып, шашы анық түрде боялған.

Өлім

ITV телесериалда Пуаро 1949 жылы қазанда «Кертеңге» романының соңында жүрек ауруының асқынуынан қайтыс болды. Бұл оқиға 1916 жылы оның алғашқы ағылшын ісі болған Стайлс сотында болды. Кристи романдары бойынша, ол 1970-ші жылдардың басына дейін, тіпті «Кертеңге» 1975 жылы жарық көргенге дейін өмір сүрді. «Кертеңге» романында Пуаро өзі кісі өлтіруге мәжбүр болады, себебі ол басқаларды өз орнына кісі өлтіруге итермелеген адамның әрекеттерін тоқтату қажеттігін сезінеді. Ол адамдардың кісі өлтіруге құштар болатын сәттерін психологиялық тұрғыдан пайдаланып, оларды қылмыс жасауға итермелейді, ал олар бұл ойларын уақытша ғана құштарлық деп есептеуі мүмкін еді. Пуаро сол адамды өлімге жіберді, әйтпесе ол өз ісін жалғастырып, жазаланбай қалуы мүмкін еді. Пуаро кісі өлтіргеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Ол амиль нитрит таблеткаларын өзіне қол жетпейтін жерге жылжытты, мүмкін өкініш сезінгендіктен. Пуаро өзінің соңғы сәттерінде, ол құрбанын өлтіруге асыққан себебін айтты – ол кісі өлтірушінің мақтаныш сезіміне берілмеуді қалады, себебі ол өзін қажетсіз адамдарды өлтіруге құқылы деп ойлауы мүмкін еді. «Кертеңге» романының соңында, ол артритке шалдыққандай көріну үшін коляскаға отыру қажеттігін жалғандады, осылайша өзінен әлсіз көрінуге тырысты. Оның соңғы сөздері: «Cher ami! (Қымбатты досым!)» – деді ол Гастингске, капитан бөлмесінен шығар алдында. Телевизиялық бейімдеуде, Пуаро жалғыз өліп бара жатқанда, Құдайға соңғы дұғасын бысылдап айтқандығы көрсетіледі: «Кешір мені… Кешір…». Пуаро Стайлсте жерленді, ал оның жаназасын оның жақын досы Гастингс және Гастингстің қызы Джудит ұйымдастырды. Гастингс былай деді: «Осы елге алғаш келгенде ол осы жерде тұрған. Ол соңғы демалысын осы жерде тапты». Пуароның нақты өлімі мен жаназасы «Кертеңге» романында, белсенді тергеуден зейнетке шыққаннан кейін жылдар өткен соң болды, бірақ Гастингс ең жақын досының жаназасына бірінші рет қатысқан жоқ. «Үлкен төртеу» (1927) романында Пуаро өзінің өлімін және одан кейінгі жаназасын жалғандады, содан кейін «Үлкен төртеуге» күтпеген шабуыл жасады.

Капитан Артур Гастингс

Гастингс, бұрынғы британдық армия офицері, Пуаро Бельгияда полиция қызметкері болып жұмыс істеген жылдары және екеуі Англияға келгеннен кейін бірден танысады. Ол Пуароның өмір бойы досы болып, көптеген істерде қатысады. Пуаро Гастингсті нашар жеке детектив деп санайды, ол аса зерек емес, бірақ қылмыскердің алдауына түсуі немесе қарапайым адамның көзқарасымен нәрсені қабылдауы және білмей тұрып, шындыққа «соқтығып» келуі арқылы көмектеседі. Гастингс үйленеді және төрт баласы болады – екі ұл және екі қыз. Адал, бірақ біршама наив дос ретінде, Гастингс Пуаро үшін Шерлок Холмс үшін Уотсон болғандай. Гастингс зор батырлық пен қайрат көрсетуге қабілетті, «Үлкен Төрттікпен» кездескенде өлімге бетбұрудан тайсалмайды және Пуароға деген берік адалдығын көрсетеді. Алайда, сол романда Пуаро мен әйелі арасынан таңдау жасауға мәжбүр болғанда, ол әйелін қорғау үшін бастапқыда Пуароға құрлық сатуды таңдайды. Бірақ кейін Пуароға қашып кетуге кеңес береді. Екеуі тығыз команда болып жұмыс істей береді, бірақ Гастингс «Линктідегі қырғын» ісін тергегеннен кейін өзінен жасқа жартылай келген, музыкалық залдың әртісі Дулси Дювенге үйленеді. Кейін олар Аргентинаға көшіп кетеді, Пуароны «өте қайғылы қарт кісі» ретінде қалдырып кетеді. Поаро мен Гастингс «Үлкен Төрттік», «Енд-Хаустағы қауіп», «АВС кісі өлтірулері», «Лорд Эджвардың өлімі» және «Думбл куәгер» романдары кезінде қайта табысады. Гастингс Англияға іссапармен келгенде, Поаро «АВС кісі өлтірулерінде» Гастингспен бірге болуды ұнататынын айтады, себебі ол Гастингспен ең қызықты істерді өткізетінін сезінеді. Екеуі соңғы рет «Кертейнде» бірлесіп жұмыс істейді, онда денсаулығы нашарлаған Пуаро Гастингстен соңғы ісіне көмектесуін сұрайды. Олар іздеп жүрген кісі өлтіруші Гастингсті өлтіруге итермелегенде, Пуаро бұл оқиғаны Гастингске жазған соңғы хатында оны жоюға себеп болған жағдай ретінде сипаттайды, өйткені Пуаро досы кісі өлтіруші емес екенін білген және Гастингсті осындай жағдайға түсіруге қабілетті адамды бос жібермейді.

Арияна Оливер

Детектив романшы Ариадне Оливер – Агата Кристидің өзін-өзі әзілмен бейнелеуі. Кристи сияқты, ол өзінің ең танымал кейіпкері – фин детективі Свен Йерсонды аса ұнатпайды. Оның күйеуі туралы біз ештеңе білмейміз, бірақ ол алкоголь мен көпшілік алдында сөйлеуді жек көреді және алмаға деген үлкен құмарлығы бар, бірақ "Хэллоуин кеші" оқиғаларынан кейін олардан бас тартады. Оның шашын үнемі өзгертіп отыру әдеті бар. Оның киімдері мен шляпалары туралы әр пайда болуында көп айтылады. Оның қызметшісі Мария жұмыс берушісіне көпшіліктің құрметінен туындайтын ауыртпалықты азайтуға тырысады, бірақ оның басқаларға қиындық тудыруына кедері келтірмейді. Ол 56-дан астам романның авторы және кейіпкерлерін өзгертуге тырысқандарды ұнатпайды. Пуароның әлемінде "Бес-алты адамның Б-ны өлтірген кезде бір орында болуы және олардың барлығының Б-ны өлтіруге себебі болуы табиғи емес" дегенді айтқан жалғыз адам ол. Ол Пуаромен "Үстелдегі карталар" әңгімесінде танысып, содан бері оны мазалап келеді.

Фелсисити Лемон әжей

Пуароның хатшысы Фелисити Лемонның адамдық кемшіліктері шамалы. Ол серия бойында тек «Hickory Dickory Dock» оқиғалары кезінде теру қатесі жасады және электр энергиясы есебін қате жіберді, бірақ сол кезде студенттер үйінің қызметкері болған әпкесі төңірегіндегі күдіс әрекеттерге алаңдады. Пуаро оны «ұсынылмайтын келеңсіз және керемет тиімді» деп сипаттады. Ол қандай да бір нәрсені қарастыруға тұрарлық деп айтса, оны міндетті түрде қарастыру керек еді. Ол дерлік барлық саланың сарапшысы және мінсіз файлдық жүйені құруды жоспарлап отыр. «The Agatha Christie Hour» телесериалында оны Анжела Истерлинг, ал «Agatha Christie's Poirot» сериалында Паулин Моран сомдады (онда ол тиімді, әдемі және қарапайым, бірақ «ұсынылмайтын келеңсіз» емес болып көрсетілді). Ол бірнеше рет Пуароның тергеулеріне қатысып, немесе оның сұрауымен жауаптарды жеке іздейді.

Бас инспектор Джеймс Харольд Япп

Жапп - Скотланд-Ярд инспекторы және Поаро айналысып жатқан істерді шешуге тырысатын көптеген оқиғаларда кездеседі. Жапп көңілді, дауыс күшті, кейде бейсабыр мінезді, ал оның мәдениетті бельгиялықпен арақатынасы Поаро әлемінің ерекше жақтарының бірі. Ол Поаромен алғаш рет 1904 жылы Бельгияда, Аберкромби жасаған жалғандық ісі кезінде танысты. Сол жылы олар тағы да бірігіп, Барон Алтара деген қылмыскерді іздеуге шықты. Олар Англияда да кездеседі, онда Поаро көбінесе Жаппқа көмектеседі және оған арнайы қызметтер үшін құрметтің құқығын береді. Мұндай қызметтер көбінесе Поароға басқа қызықты істерді ұсынуды талап етеді. Агата Кристидің "Пуаро" сериалында Жапп рөлін Филипп Джексон сомдады. "Тринадцать кешке" (1985) фильмінде, "Лорд Эджуэрдің өлімі" романынан бейімделген, Жапп рөлін актер Дэвид Суше ойнады, ол кейін ITV нұсқаларында Поаро рөлінде танымал болды.

Үлкен романдар

Пуаро кітаптары оқырмандарды Англиядағы оның өмірінің барлық кезеңдерімен алып өтеді, алғашқы кітабынан («Стайлздағы құпия оқиға»), онда ол Стайлзда тұратын босқын, соңғы Пуаро кітабына («Керне») дейін, ол өлім алдында Стайлзға келеді. Осы аралықта Пуаро Англиядан тыс жерлерде де істерді шешеді, соның ішінде оның ең танымал ісі – «Ориент экспресстегі кісі өлтіру» (1934). Геркуле Пуаро 1926 жылы «Роджер Акройды өлтіру» кітабы жарық көргеннен кейін әйгілі болды, оның күтпеген шешімі көп дау тудырды. Бұл роман әлі күнге дейін барлық детективтік романдардың ішіндегі ең танымал романдардың бірі болып саналады: Эдмунд Уилсон детективтік әдебиетке жасаған шабуылында осы романға сілтеме жасайды, атасы – «Кім Роджер Акройды өлтірді?». «Роджер Акройдтан» басқа, Пуароның ең жоғары бағаланған романдары 1932 жылдан 1942 жылға дейін жарық көрді, олардың ішінде «Ориент экспресстегі кісі өлтіру» (1934); «ABC кісі өлтірулері» (1935); «Столдағы карталар» (1936); және «Нілдегі өлім» (1937) – Нил өзеніндегі бірнеше кісі өлтіру туралы повесть. Атақты детектив романдарының авторы Джон Диксон Карр «Нілдегі өлім» романын барлық уақыттағы он ең ұлы құпия романның бірі деп бағалаған. 1942 жылы жарық көрген «Бес кішкентай шошқа» (Murder in Retrospect) романында Пуаро он алты жыл бұрын жасалған кісі өлтіруді тергеп, трагедияның әртүрлі есептерін талдайды, ал сыншы және құпия роман жазушысы Роберт Барнард оны «барлық Кристи романдарының ең жақсысы» деп атады. 2014 жылы Кристи мұрагерлері Софи Ханнаны Пуаро туралы жаңа әңгіме жазуға шақырды, ол осымен алғаш рет жасалды. Роман «Монограммалық кісі өлтірулер» деп аталды және оқиға 1920 жылдардың соңында өтеді, бұл оны хронологиялық тұрғыдан «Көк пойыздың құпиясы» мен «Ең соңғы үйдегі қауіп» аралығына орналастырады. Ханнаның екінші Пуаро романы 2016 жылы «Жабық сандық» деген атпен жарық көрді, ал үшіншісі – «Үш тоқсанның құпиясы» 2018 жылы жарық көрді.

Сахна

Пуаро рөлін алғаш рет Чарльз Лоттон сомдаған. Ол 1928 жылы Вест-Эндте Майкл Мортонның «Роджер Экройдтың өлтірілуі» романы негізінде жазылған «Алиби» пьесасында ойнады. 1932 жылы бұл пьеса Бродвейде «Қатаң алиби» деген атпен қойылды. Пуаро туралы тағы бір пьеса, «Қара кофе» 1930 жылдың 8 желтоқсанында Лондондағы «Embassy Theatre» театрында сахнаға шықты, онда басты рөлді Фрэнсис Л. Салливан сомдады. «Қара кофе» пьесасының тағы бір қойылымы 1931 жылдың 23-28 маусымында Ирландияның Дублин қаласында өтті, онда Роберт Пауэлл басты рөлде ойнады. Американдық драматург Кен Людвиг «Ориент экспресіндегі кісі өлтіру» романын пьесаға бейімдеді, оның тұңғыш көрсетілімі 2017 жылдың 14 наурызында Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы МакКартер театрында болды. Бұл пьесада Геркуле Пуаро рөлін Алан Кордунер сомдады.

Остин Тревор

Остин Тревор 1931 жылы британдық «Алиби» фильмінде Пуаро рөлін алғаш рет сомдады. Фильм сахналық пьеса негізінде түсірілген. Тревор «Қара кофе» және «Лорд Эджвар қайтыс болды» фильмдерінде Пуаро рөлін тағы екі рет ойнады. Тревор бірде, оны Пуаро рөліне француз акцентін жасай алу қабілеті үшін таңдаған болуы мүмкін екенін айтқан. Ерекшелігі, Тревордың Пуаросы мұртты болмаған. Лесли С. Хискотт алғашқы екі фильмді режиссерлік етті, ал үшінші фильмді Генри Эдвардс түсірді.

Тони Рэндалл

Тони Рэндалл Поаро рөлін "Әліппелік кісі өлтірулер" фильмінде сомдады, бұл 1965 жылғы "АВС кісі өлтірулері" деген атпен де танымал. Бұл шығарма түпнұсқаға адаптацияланғаннан гөрі Поароның пародиасы болды және бастапқы нұсқасынан көп жағынан өзгешеленді. Оқиғаның көп бөлігі заманауи стильде комедиялық түрде бейнеленді, онда Поаро кісі өлтірулерді тергей отырып, Гастингс (Роберт Морли) пен полицияның оны Англиядан Бельгияға қайтаруға тырысуынан қашып жүрді.

Альберт Финни

Альберт Финни 1974 жылы "Ориент экспресіндегі қаңғыру" фильмінің кино нұсқасында Пуаро рөлін ойнады. Бүгінгі күнге дейін Финни Пуаро рөлін ойнағаны үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылған жалғыз актер, бірақ ол жеңіске жетпеді.

Кеннет Брана

Кеннет Брана 2017 жылы «Ориент экспресіндегі қаңғыру» фильмінің, 2022 жылы «Нилдегі өлім» фильмінің және 2023 жылы Эгата Кристидің «Хэллоуин кешіндегі той» романы негізінде түсірілген «Венециядағы қорқыныш» фильмінің киноадаптацияларында Пуаро рөлін ойнады. Брана барлық үш фильмінің режиссері және Ридли Скоттпен бірге олардың продюсері болды. Барлық сценарийді Майкл Грин жазды.