Кіріспе

Рестигуш өзені теңіз қаздары үшін, әсіресе қара қаздар мен серф скатерлер үшін маңызды тоқтау орны болып табылады, олар көшіп-қону кезінде мұнда демалады. Бұл сағаны Канаданың жабайы табиғат қызметі Маңызды құс аймағы деп жариялаған. Канада Корольдік теңіз күштері осы өзеннің атымен екі соғыс кемесін атады. Бұл құйылыс орналасқан: Кедгик ауылының батысында, Нью-Брансуик провинциясында; Квебек және Нью-Брансуик арасындағы шекарада орналасқан Патапедия өзенінің құйылысынан оңтүстікке қарай; Кемпбеллтонның оңтүстік-батысында, Нью-Брансуик, Рестигуш өзенін кесіп өтеді. Кіші Негізгі Рестигуш өзені мен Кедгуик өзенінің (Нью-Брансуикте) қосылған жерінен Рестигуш өзені төмендегідей сегменттерге бөлінеді:

Рестигуш өзенінің жоғары ағысы (Кедгуик өзенінің жоғары ағысы)

Солтүстік-шығысқа қарай, солтүстік-батысқа қарай қисықпен, Солдақтар сағасына дейін (шығыстан); солтүстікке қарай, шығысқа қарай қисықпен, Үстіңгі Даунс бұғазына дейін (оңтүстік-батыстан); солтүстік-шығысқа қарай, Трейси Брукке дейін (батыстан); оңтүстік-шығысқа қарай, Хаффордс Брукке дейін (оңтүстіктен); шығысқа қарай, оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған қисықпен, Стиллвотер Брукке дейін (шығыстан); солтүстікке қарай, Квебек пен Нью-Брансуик арасындағы шекараны құрайтын Патапедия өзенінің (батыстан) қосылған жеріне дейін.

Өзеннің орта ағысы (Патапедия өзенінің жоғары ағысы)

Патапедия өзенінің құйылысынан Рестигуш өзені ағып өтеді:

Солтүстік-шығысқа қарай, Вайлд Шалет ағысына дейін (солтүстіктен немесе Квебектен); шығысқа қарай, Эльдон еншісінің шегіне дейін солтүстікке қарай айналып өту; солтүстік-шығысқа қарай, солтүстікке қарай кең қисықпен, Маршалл Брукке дейін (солтүстік-батыстан немесе Квебектен); шығысқа қарай, содан кейін солтүстікке қарай, Фергунсон ағысына дейін (солтүстіктен немесе Квебектен); оңтүстік-шығысқа қарай, Руисо-ду-Пин-Ружға дейін (солтүстіктен немесе Квебектен); оңтүстік-шығысқа қарай, Матапедия (Квебек) қаласының шегіне дейін; шығысқа қарай, Чеутерс Брукке дейін (оңтүстік-шығыстан, Нью-Брансуиктен); солтүстікке қарай, Уэль-Крейнс Крикке дейін (солтүстіктен немесе Квебектен); оңтүстік-шығысқа қарай, Бранди Брукке дейін (Квебектен немесе Нью-Брансуиктен).

Өзеннің төменгі ағысы

Упсальквичтің құйылысынан Рестигуш өзені ағып өтеді:

Солтүстікке қарай, шығысқа қарай қисықпен, Рафтинг Грунд Брукке дейін (шығыстан немесе Нью-Брансуиктен); батысқа қарай, содан кейін солтүстікке қарай, Матапедия өзенінің құйылысына дейін (батыстан); солтүстік-шығысқа қарай, темір жол көпіріне дейін (Canadian National Railway); солтүстік-шығысқа қарай, Белл аралында (Нью-Брансуик) жүретін тас жол көпіріне дейін (11-жол); солтүстік-шығысқа қарай, Нью-Брансуиктің Элддон еншілігінің шегіне дейін; солтүстік-шығысқа қарай, Нью-Брансуиктің Аддингтон еншілігінің солтүстік шегіне дейін; шығысқа қарай, Рестигуш өзенінің архипелагының шығыс шегіне дейін (Нью-Брансуик); шығысқа қарай, Квебектің Пуант-а-ла-Круа мен Нью-Брансуиктің Кемпбеллтонды байланыстыратын көпірге дейін, немесе "Гаспе хайуэі" тас жолына дейін; солтүстік-шығысқа қарай, "Пуант-а-ла-Гард" (Квебек) және Далхаузи Джанкшн (Нью-Брансуик) биіктігіне дейін; солтүстік-шығысқа қарай, Эскуминак шығанасын кесіп, Пуант-Мигуаша (Квебек) және Далхаузи (Нью-Брансуик) биіктігіне дейін.

Тарих

Рестигуш атауы Рестигуш өзені маңында тұратын алғашқы халықтар тобының Мигмак тіліндегі Listuguj атауынан шыққан болуы мүмкін. Лүстагуч сөзі шамасы "жақсы өзен" дегенді білдіреді. Екі жазу түрі де ерте заманнан бері қолданылып келген: Рестигох (Иезуиттер хабарламалары, 1642); Ристигуш (Денис, 1672); Рестигуш (Де Барре, 1778). Мигмак ұлтының ғасырлар бойы мекендеген Рестигуш су алабы – көптеген таулар мен табиғи сұлулықтарға толы, сонымен қатар маңызды ағаш ресурстарына ие жер. Француз отарлаушылары 17 және 18 ғасырларда оның жағалауында бірнеше елді мекендер құрды, бірақ бұл аймақ француз және үнді соғысынан кейінгі онжылдықтарға дейін еуропалықтардың аз қоныстанған жері болып келді. Рестигуш шайқасы – 1760 жылы соғыстың соңғы кезеңінде өзенде болған британ және француз әскерлері арасындағы теңіз шайқасы. Бұл француз кемелері Ыбырайым жазығындағы шайқаста жеңілгеннен кейін Квебекке жабдықтар мен оқ-дәрі жеткізуі керек еді, бірақ кемелер жетпегендіктен қаланы қайта басып алу мүмкін болмады. Америка революциялық соғысынан кейін Біріккен Империяның адалдары үшін Нью-Брансуик колониясы құрылды, нәтижесінде бірнеше отбасы аймаққа қоныстанды, бірақ ең маңызды әсер Шотландиядан келген қоныс аударушылардан болды. Көптеген шотланд отбасылары ағаш өңдеу өнеркәсібінің бастапқы кезеңдерінде жұмыс тауып, 19 және 20 ғасырдың басында орманды индустрияландырудың алғашқы қадамдарында болды. Рестигуш өзені мен оның салалары ағаш тасымалы үшін магистраль болып саналды, ағаштарды Кампбеллтон және Далхаузидегі ондаған ағаш кесетін фабрикаларға жеткізді. Келешектегі индустрияландыру кезінде 1930 жылдары осы елді мекендерде Рестигуш су алабының ағаш ресурстарын пайдалану үшін қағаз және целлюлоза фабрикалары салынды.

Сальмон аулау

Өзен Атлант мұхитының лосось балық аулау орны болып табылады. Ұш балық аулау/қара құбыр балық аулау аймақтағы көптеген жабдық иелері үшін маңызды табыс көзіне айналды, ал Рестигуш Канаданың мұралық өзендер жүйесінің бір бөлігі деп жарияланды. Рестигуш лоджының мәліметінше, жыл сайын 15 000-ден 25 000-ға дейін лосось Рестигушқа келеді, бұл бүкіл әлемнен балық аулаушыларды қызықтырады. Көптеген Атлант лососьтары шабуыл жасауға құлықсыз болса, Рестигуш түрлері агрессивті, ал ілінгеннен кейін күшті қарсылық көрсетеді және өте акробатикалық. Рестигуш өзені эксклюзивтілігімен, мөлдір суымен және ірі Атлант лососьтарымен танымал. Жыл сайын Рестигуштің бір жерінде фунттан асатын балықтар ұсталады; жоғары салмақтағы лососьтардың көптеп кездесуі қалыпты жағдай. Көктемнің басынан маусымның соңына дейін осы лососьтарды аулауға ең қолайлы уақыт. 100 жылдан астам уақыттан бері әлемдегі ең бай адамдар өзеннің тыныш сұлулығын және каноэмен жүзуге қолайлы жағдайын пайдаланып, лосось аулауға келеді. Өзендегі балық аулау үйлеріне қонақ ретінде келген VIP-ке Виндзор герцогы мен Уоллис Симпсон, Хьюберт Хамфри, Тед Уильямс, Лорд Бивербрук, Бинг Кросби, Луи Сен-Лоран, Морис Ришар, Норман Шварцкопф, Джордж Г. Буш және Брайан Малруни кіреді. Жаңа Брансуик және Квебек өзендерінде лосось балық аулауға қызығушылықтың себебі – эксклюзивтілігі, өйткені провинциялық үкіметтің Табиғи ресурстар департаменті өзеннің және өзен төсегінің физикалық бөліктеріне балық аулау құқығын ең жоғары баға бергендерге сатады. Рестигуште көптеген жеке балық аулау үйлері құрылды, олардың көпшілігі ірі корпорациялар мен байларға тиесілі және басқарылады. Мұндай жалға алу мерзімі шектеулі, ал ең жақсы балық аулау орындары үшін балық аулау құқығына бірнеше жылға ғана жалға берілгені үшін миллиондаған доллар жұмсалуы мүмкін. Жалға алушылар провинциялық қорғау заңдарының барлығын сақтауға міндетті, олар өз балық сақшыларын жалға алып, өзеннің әрбір жалға алынған бөлігін күзетуге және жалға алушы санкциялаған барлық адамдар провинциялық балық аулау лицензиясына ие болуы керек. Канаданың Кеме қатынасын қорғау туралы заңына сәйкес, жалпы жұртшылыққа өзенде жүзуге рұқсат етіледі; алайда оларға зәкір тастауға немесе өзен төселін бұзуға рұқсат етілмейді және белгілі бір жалға берілген аймақта балық аулауға рұқсат жоқ. Жаңа Брансуиктің бай Ирвинг отбасы өзендегі ең жақсы балық аулау орындарының бірінде – Кедгвик пен Рестигуш қосылатын жерде – көп жылдар бойы қонақ үйге иелік етеді. Сондай-ақ, Жаңа Брансуик үкіметі жақын маңдағы Ларридің шатқалында "ауылдық" қонақ үйді ұстап тұрады, ол саясаткерлер мен үкіметтің достары үшін эксклюзивті демалыс орны ретінде қызмет етеді. Уильям Киссам Вандербильтке өзенде балық аулау өте ұнады, сондықтан ол жеке балық аулау үйін салдырып, Нью-Йорк қаласының әйгілі сәулетшісі Стэнфорд Уайтты үйдің жобасын жасауға және құрылысын қадағалауға шақырды, осылайша Кедгвик лоджы деп аталатын үй салынды және корпоративтік Американың Рестигушқа деген махаббатын күшейтті. Канадалық бизнес элитасы Маритимнен тыс жерде американдықтар сияқты өзенге құмар болған жоқ, бірақ Торонтоның бірнеше танымал отбасылары, соның ішінде Итон отбасы да өзенде болды. Бұл негізінен өзеннің Бостон, Нью-Йорк және Филадельфия қалаларына жақын орналасуына байланысты, бұл аймақты шағын жазғы курортқа айналдыруға көмектесті. 1998 жылы Жоғарғы Рестигуш өзенінің бір бөлігін мұралық өзен деп жариялау – бұл аймақты сақтауға жасалған алғашқы әрекет емес. Аймаққа жаңадан келгендердің балық аулауды асыра пайдалануына байланысты туындаған мәселелер 1824 жылы Солтүстік Америкадағы ең алғашқы қорғау заңдарының біріне әкелді. Бұл 1858 жылы Балық шаруашылығы заңының қабылдануымен аяқталды және "жеке аң аулау және балық аулау клубтарына балық аулау құқығын жалға беру арқылы есік ашты". Бұл топ Рестигуш суайдынының тек 1 пайызы ғана дамудан қорғалғанын мәлімдейді.

Ристигуш

«Ристигуш және оның шабға балық аулауы, Англия әдебиетіне арналған тараумен» – Диан Сейдж жазған және Дэвид Дуглас 1888 жылы Эдинбургте басып шығарған, Ристигуш өзені туралы шектеулі таралымды кітап. Кітапта 16 түрлі гравюра мен суреттерден тұратын жинақ, сонымен қатар сол кездегі көрнекті суретшілер – Стивен Парриш, Генри Сэндхэм, Чарльз А. Платт, Анна Леа Мерритт, Чарльз Оливер Мюррей және Джордж В. Эйкман салған өзеннің әртүрлі көріністерін бейнелейтін көптеген беттік әшекейлер бар. Алғашқы басылымда бар болғаны 105 нөмірленген дана шығарылған «Ристигуш» кітабы, Бонхамс аукцион үйінің мәліметінше, «шабға балық аулау туралы ең сирек және әдемі кітап» деп есептеледі. 2007 жылы Бонхамс осы кітаптың бір данасын 18 000 АҚШ долларына сатқан.