Кіріспе
Index on Censorship – сөз бостандығы үшін күресіп, Лондоннан осы аттас тоқсандық журнал шығаратын ұйым. Оны Writers and Scholars International, Ltd (WSI) коммерциялық емес ұйымы мен Ұлыбританияда тіркелген Index on Censorship қайырымдылық қоры (бұрынғы Writers and Scholars Educational Trust) бірлесіп басқарады, олардың екеуіне де британдық телеарна жүргізушісі, жазушы және бұрынғы саясаткер Тревор Филлипс төрағалық етеді. Index Лондонның орталық бөлігіндегі 1 Rivington Place мекенжайында орналасқан. WSI-ді ақын Стивен Спендер, Оксфорд философы Стюарт Хэмпшир, The Observer газетінің баспагері және редакторы Дэвид Астор, сондай-ақ жазушы және Кеңес Одағы бойынша сарапшы Эдвард Краншоу құрған. Index on Censorship журналының алғашқы редакторы сыншы және аудармашы Майкл Скаммелл (1972–1981) болды, ол қазірге дейін ұйымның демеушісі болып табылады.
Index on Censorship is an organisation campaigning for freedom of expression, which produces a quarterly magazine of the same name from London. It is directed by the non profit making Writers and Scholars International, Ltd (WSI) in association with the UK registered charity Index on Censorship (founded as the Writers and Scholars Educational Trust), which are both chaired by the British television broadcaster, writer and former politician Trevor Phillips. Index is based at 1 Rivington Place in central London. WSI was created by poet Stephen Spender, Oxford philosopher Stuart Hampshire, the publisher and editor of The Observer David Astor, and the writer and expert on the Soviet Union Edward Crankshaw. The founding editor of Index on Censorship was the critic and translator Michael Scammell (1972–1981), who still serves as a patron of the organisation.
Үгіт-насихат
"Сөз бостандығы сатылмайды" атты Index on Censorship және English PEN бірлесіп дайындаған науқан есебінде, "жала жабу туризмі" деп аталатын мәселе және ағылшын қорғау құқығының сөз бостандығына тигізетін тежеуші әсері жарияланды. Есептегі он маңызды ұсыныс бойынша кең талқылардан кейін, Ұлыбританияның Әділет министрі Джек Стро ағылшын қорғау заңдарын әділ етуге уәде берді. "Еркін баспасөз оқырмандарға жаңалықтармен қатар пікірлер де ұсына алмаса, тиімді жұмыс істей алмайды. Мені алаңдататыны – қазіргі жағдайды ірі корпорациялар әділ пікірді шектеу үшін пайдалануда, журналистер ғана емес, сонымен қатар ғалымдар да", – деді ол. Одан әрі: "Британиядағы қорғау саласындағы заңгерлердің өте жоғары еңбекақысы жала жабу туризмін ынталандырып отырған сияқты". Бұл және басқа да науқандар сол кездегі бас директор Джон Кампфнердің стратегиясын көрсетеді, бұл стратегия 2008 жылдан бастап Ұлыбританияда және шетелде Index-тің қоғамдық қорғау беделін арттыруға бағытталған, және бұрынғы төрағасы Джонатан Димблби қолдады. Осыған дейін ұйым өзін "Article 19 немесе Amnesty International сияқты үгітші ұйым" деп санамаған, 2001 жылы бұрынғы жаңалықтар редакторы Сара Смит атап өткендей, "жаңалықтарға лайықты және саяси маңызы бар нәрсені түсіну арқылы, кең ауқымды жариялау жолымен қанаушылық режимдерге қысым жасауды" қалайтын".
Өнер және халықаралық бағдарламалар
Сонымен қатар, "Цензура туралы индекс" Ұлыбританияда және халықаралық жобалар бағдарламасын іске асырады, осы ұйымның философиясын іс жүзіне асырады. 2009 және 2010 жылдары "Цензура туралы индекс" Ауғанстан, Бірма, Ирак, Тунис және тағы да көптеген елдерде журналистерді, телехабаршыларды, суретшілер мен жазушыларды қорқыту, қуғын-сүргін және цензура жағдайында жұмыс істеуге қолдау көрсетті. Ұйымның өнер бағдарламалары қазіргі және соңғы әлеуметтік және саяси өзгерістердің өнер саласындағы мамандарға тигізетін әсерін зерттейді, сондай-ақ өзін-өзі цензуралаудың деңгейі мен тереңдігін бағалайды. Ұйым өнерді пайдаланып, жастарды сөз бостандығы тақырыбына тікелей тартады. Ұлыбританиядағы маргиналданған қауымдармен жұмыс істейді, шығармашылық өрнек беру үшін жаңа онлайн және нақты платформалар құрайды. Сондай-ақ, Ұлыбританиядағы босқындар мен көшіп-қонғандар қауымдастығының суретшілерін және олардың туған елдерінің суретшілерін байланыстыратын бағдарламаны жүзеге асырды, "Арттан кейін өнерді елестету" (Imagine art after) 2007 жылы Tate Britain галереясында көрмеге қойылды. "Цензура туралы индекс" Бірмадағы эмигрант суретшілер мен баспагерлермен Бірманың шығармашылық қауымдастығының бірлескен күш-жігерін қолдау үшін бағдарлама жасау бойынша да жұмыс істеді. "Цензура туралы индекс" сонымен қатар "Адам құқығы үшін актерлер" (Actors for Human Rights) ұйымы үшін "Жеті жыл қатаң еңбекпен" (Seven Years With Hard Labour) атты жаңа пьесаға тапсырыс берді, ол қазір Ұлыбританияда тұратын бұрынғы Бірма саяси тұтқындарының төртінші ескертуін біріктіреді. Сондай-ақ, "Цензура туралы индекс" Лондон мен Санкт-Петербургтегі үйсіз адамдардың өлеңдер жинағын бірлесіп басып шығарды.
Бас директор
2014 жылдың мамыр айынан бастап «Индекс пен цензура» ұйымының бас атқарушы директоры Джоди Гинзберг болды. 2019 жылдың желтоқсанында «Индекс пен цензура» Гинзбергтің 2020 жылдың басында лауазымынан кететінін хабарлады. 2020 жылдың маусым айында оның орнына Рут Смитт келді.
Сөз бостандығы сыйлығы
"Цензура туралы индекс" жыл сайын бүкіл әлемдегі журналистерге, суретшілерге, белсенділерге және цифрлық белсенділерге үлкен үлес қосқандары үшін сыйлықтар тартады. Демеушілер қатарында The Guardian, Google, SAGE Publications және лондондық Doughty Street Chambers заң фирмасы бар. 2020 жылғы марапаттау рәсімі 2020 жылдың сәуір айында COVID-19 пандемиясы кезінде онлайн форматта өтті. 2021 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Самира Сабу; Белсенділік: Абдельрахман "Мока" Тарек; Өнер: Татьяна Зеленская; Сенімділік сыйлығы: Ариф Ахмед. 2018 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Венди Фунес; Белсенділік: Египеттік құқықтар мен бостандықтар жөніндегі комиссия; Цифрлық: Habari RDC; Өнер: Диссиденттер мұражайы. 2017 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Мальдив аралдарының тәуелсіз басылымы; Белсенділік: Илдар Дадин; Цифрлық: Turkey Blocks; Өнер: Rebel Pepper. 2016 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Зайна Ерхаим; Белсенділік: Bolo Bhi; Цифрлық: GreatFire; Өнер: Мурад Субай. 2015 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Рафаэль Маркес де Морайс және Сафа Аль Ахмад; Белсенділік: Амран Абдунди; Цифрлық: Тамас Бодоки; Өнер: Муад "Эль Хакед" Белгуат. 2014 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Azadliq; Әділеттік қорғаушы: Шахзад Ахмад; Цифрлық: Шу Чоудхари; Өнер: Маям Махмуд және Бірма монахтары. 2007 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Карим Амер; Фильм: Йоав Шамир, "Жамандау"; Ақпарат беруші: Чэнь Гуанченг; Кітаптар: Самир Кассир; Заң: Сифиве Хлофе. 2006 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Сихем Бенседрин; Фильм: Бахман Гобади, "Құбыршықтар ұша алады"; Ақпарат беруші: Хуан Цзингао; Кітаптар: Жан Хатцфельд, "Жедел өмірге: Руанда геноциді – аман қалғандардың әңгімесі" және "Мачете уақыты: Қылмыскерлердің әңгімесі"; Заң: Беатрис Мтетва. 2005 жылғы жеңімпаздар: Журналистика: Суми Хан; Кітаптар: Дэниел Бергнердің "Жарық" әскерилері; Фильм: Ракеш Шарманың "Соңғы шешімі"; Белсенділік: Конституциялық құқықтар орталығы; Ақпарат беруші: Григорис Лазос; Ақпарат беруші: Цзян Вэйпин; Жылдың цензурасы: Сильвио Берлускони. Блогта Ван Гог "сөз бостандығының жақтаушысы" ретінде, "мұсылман сыншыларын қорқытып, шейіт ету" мақсатымен "сөз бостандығын теріс пайдаланғаны" жазылған. Ван Гогтың "Бағыну" фильмін "аса қоздыратын" деп сипаттаған Джаясекера оның өлімі туралы былай деді: "Өмір бойына жалғасқан қоғамдық өнер көрсетілімінің сенсациялық мәресі, сақалды фундаменталисттің қолынан қаза тапқан, өлтірушінің пышақпен кеудесіне қадаған хабарламасы, Тео Ван Гог сөз бостандығының шейітіне айналды. Оның қазасы Амстердамның көшелеріне шығып, оны осылай құттықтаған керемет дауыспен белгіленді. Қандай уақыт! Оның Пим Фортуиннің өмірі туралы көптен күткен фильмдері де көрсетілімге дайын. Браво, Тео! Браво!". "Цензура туралы индекс" ұйымының бас директоры Урсула Оуэн блогтағы жазбаның "тона дұрыс емес" екенімен келіссе де, Коэннің "Обсерверге" жолдаған хатында Джаясекерамен болған әңгімесін жоққа шығарды.
"A sensational climax to a lifetime's public performance, stabbed and shot by a bearded fundamentalist, a message from the killer pinned by a dagger to his chest, Theo Van Gogh became a martyr to free expression. His passing was marked by a magnificent barrage of noise as Amsterdam hit the streets to celebrate him in the way the man himself would have truly appreciated. And what timing! Just as his long awaited biographical film of Pim Fortuyn's life is ready to screen. Bravo, Theo! Bravo!" Ursula Owen, the chief executive of Index on Censorship, while agreeing that the blog post's "tone was not right" contradicted Cohen's account of his conversation with Jayasekera in a letter to The Observer.
Даниялық мультфильмдер
2009 жылдың желтоқсан айында журнал Ютте Клаусенмен, оның «Дүниеді дүр сілкіндірген карикатуралар» кітабына Йель университеті баспасының Мұхаммед карикатураларын қосудан бас тартуы туралы сұхбат жариялады. Журнал сұхбаттың қасында карикатураларды жариялаудан бас тартты.