Кіріспе

Лагуна провинциясындағы, Филиппин муниципалитеті

Пангиль, ресми түрде Пангиль муниципалитеті, Филиппиннің Лагуна провинциясындағы 4-ші сыныптағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 25 026 адамды құрайды. Бұл елді мекен Лагуна-де-Бэй көлімен бөлінген. Пангил Санта-Круз қаласынан және Манила қаласынан шалқары орналасқан.

Этимология

Сантьяго Т. Адре жазған "Аламат нг Пангиль, Лагуна" атты мақаласына сәйкес, "Пангиль" атауының тегі туралы үш кең таралған және танымал теория бар. Бір теория бойынша, қала өзінің атын қала аумағының ерекше пішінінен алған, әсіресе жоғарыдан қарағанда. Қаланың пішіні жабайы шошқаның тісіне ұқсайды. Екінші теория көрсеткендей, қаланың аты осы аймақты алғашқы қоныстандырған "Пангиулаган" деген тайпаның атынан шыққан. Кейін қалаға "Пангиль" деген ат берілді (бұл атау испандық кезеңдегі көптеген құжаттарда кездеседі), себебі испандықтардың көпшілігі "Пангиулаган" деген түпнұсқа атауды айтуда қиындықтарға тап болды. Соңғы теорияда қаланың испандықтарға дейінгі алғашқы басшысы "Гат Пагуил" есімді адам болған. Испандықтар бұл жерге келгенде, осы басшыны танып, онымен әңгімелесті. 1898 жылы американдықтар Филиппинге басып кіргеннен кейін, бұрынғы "Пангиль" атауы қазіргі "Пангиль" атауына өзгерді.

Тарих

Қала Лагунадағы ең көне елді мекендердің бірі, испан, американдық және жапон тарихымен бай. 12 ғасырдағы Мин және Сун әулеттеріне жататын археологиялық жәдігерлер сол кезде осы жерге қоныс аударған қытай иммигранттары мен саудагерлеріне тиесілі деп есептеледі. Ауызша хабарларға сәйкес, қазіргі кезде төрт жеке қаланы қамтитын аймақтың алғашқы басшысы Гат Пангиль болған, ол төрт ежелгі елді мекенді біріктіріп, аймақта тагалог мемлекетін құрған. Испан кезеңінде Пангиль 1578 жылы Ризал, Лагуна және Тайабас провинцияларында христиан дінін таратуға атсалысқан испан миссионерлерінің тірек пунктіне айналды, ал 1579 жылы францискан монахтарының арқасында қала мәртебесін алды. Пангиль қоршаған ортаны қорғау ісіне белсенді түрде қолдау көрсетіп, экотуризм орталығына айналуда. Табиғи сыбайласқандықтарымен, оның ішінде таза суы, табиғи сарқырамалары, өзендері, табиғат жолдары, орман, көл жағасындағы елді мекендер, көлден соққан салқын жел, жотасында Багио сияқты микроклиматпен, жазықтар мен таулы жерлердің, көлдік экожүйелердің алуан түрлілігін ұсынады. Бұл қаланың кішкентай және қарапайым болса да, мақтан тұтатын мол табиғи ресурстары бар, және оларды тұрақты дамыту арқылы өзіне қажеттінің бәрін қамтамасыз ете алады. Осылайша, прогрессивті демекші, сонымен қатар экологиялық таза муниципалитет ретінде дамуына үлкен үлес қосады. Муниципалитет Сиерра-Мадре тау тізбегінің оңтүстік ұшында (алты барангай) және Жалахала түбегінің шығыс жиегі бойында, Лагуна-де-Бэйдің (екі барангай) шығыс бөлігінің солтүстік-батыс жағалауына жақын орналасқан. Оның тар аумағы Пангиль өзенімен (ұзындығы 12,5 км) бойлап өтеді, бұл өзен таза және мол суымен бағалы, ол тұрмыстық қажеттіліктерге, ауыл шаруашылығына, экотуризмге және су электр станциясы сияқты басқа да экономикалық мақсаттарға пайдалы. Жер бедері көбінесе дөңгелек және тік төбелердің арасында тегіс. Қазіргі уақытта Барангай ақпараттық жүйесінің (BIMS) деректеріне сәйкес, Пангиль муниципалитетінің жалпы халқы 27 711 адамды құрайды, оның ішінде 5 728 шаңырау бар, олардың орташа мөлшері 4,84 адамды құрайды. Пангильдің сегіз барангайының бесеуі қалалық болып саналады, олар қаланың негізгі бөлігін құрайтын елді мекендер, біреуі таулы аймақтағы ауылдық барангай, ал қалған екеуі көлдің ар жағындағы ауылдық барангайлар.

Патша Карл III Пангильде

Пангиль қаласындағы қастерлі аңыздың бірі – 1724 жылы Испания королі Филипп V-нің ұлы, принц Карлос өз елінен қуылған және Филиппинге жіберілген деген сенім. Жас ханзада қалада үш жыл тұрып, Лагунадағы ең үлкені саналатын Нуэстра Сеньора де ла Нативидад шіркеуіне жапсарлас Францискан монастырында тұрды. Принц аң аулауды ұнататын, Сиерра-Мадре тауларында жабайы аң мен құстарға толы аң аулау алаңы ретінде танымал болған. Ол сондай-ақ Пангил өзенінен тарайтын, қазір Бамбанг-Хари немесе Король каналы деп аталатын бұлаққа да әуес болған. 1728 жылы король принцке қатысты тыйымды алып тастап, оны өз патшалығына қайта оралуға бұйырды. Испания тағына Карл III король ретінде көтерілген соң, ол өзінің елшілеріне Нуэстра Сеньора де ла О (Күткен Анамыз) және Санто Ниньо де ла О (Күткен Киелі Бала) мүсіндерін, Пангил тұрғындарына көрсеткен қонақжайлық пен мейірімділіктері үшін алғыс ретінде жіберуге бұйрық берді. Бұл оқиға пангиленолардың мақтанышы болғанымен, Филиппиндегі Францискан провинциясының, Манила архиепископтығының немесе Мадридтегі Ministerio del Ultramar мұрағаттарындағы тарихи жазбаларда осы халықтық тарихты растайтын ештеңе жоқ.

Демография

2020 жылғы санақта Пангилдің халқы 25 026 адамды құрады, халық тығыздығы .