Кіріспе

Оңтүстік мұхиттағы климаттық цикл

Антарктика тербелісі (ААО, Арктика тербелісінен немесе АО-дан ажырату үшін), сондай-ақ Оңтүстік жылдық режимі (SAM) деп аталады, – бұл оңтүстік жарты шар атмосферасының төмен жиілікті өзгеру режимі. Ол Антарктиканы айнала қоршаған күшті батыс желдерінің немесе төмен қысымның белдеуі ретінде сипатталады, және өзгергіштікке байланысты солтүстікке немесе оңтүстікке қарай жылжиды. Бұл Австралияның климатын анықтайтын маңызды фактор, елдің ауа райы жағдайларына әсер етеді. Ол батыстан шығысқа қарай жылжып өтетін дауылдар мен суық фронттармен байланысты, олар оңтүстік Австралияға жауын-шашын алып келеді.

Фазалар мен әсерлер

Оң және теріс SAM құбылыстары шамамен он күннен екі аптаға дейін созылады, бірақ оң және теріс құбылыстар арасындағы уақыт аралығы кездейсоқ болады. Әдетте, бұл бір аптадан бірнеше айға дейінге созылады, салқын айларда теріс SAM жиірек кездеседі, ал жылы айларда оң SAM ұзаққа созылады. Оңтүстік айналма ағымымен байланысты желдер Антарктика құрлықтық шельфі бойындағы жылы полярлық терең судың мұхитқа көтерілуіне себеп болады, бұл мұздық шельфтердің төменгі жағынан еруімен байланысты және Антарктика мұз қабатының үлкен бөліктерін тұрақсыздандыруға мүмкіндік беретін желмен туындаған механизмді көрсетеді.

Оң

Оң фазада Антарктика айналасындағы полярлық ағымды қозғайтын батыс жел белдеуі күшейіп, Антарктикаға қарай тартылады. Қыста оң фаза Тынық мұхитынан күштірек құрлыққа қарайтын ағын нәтижесінде оңтүстік-шығыс Австралияда (Викториядан жоғары) жауын-шашын мөлшерін (соның ішінде шығыс жағалаудағы төмен қысымдық аймандарда) арттырады, оңтүстік-батыста жаңбыр азаяды, ал альпілік аймақтарда қар жаууы кемиді. Көктем мен жазда оң фаза ең жоғары температураның болу ықтималдығын азайтады және ылғалды құрлыққа қарайтын ағынды күшейтеді, осылайша көктем мен жазды қалыптыдан ылғалды етеді. Ла-Нинья құбылысы кезінде оң фаза көбірек кездеседі.

Теріс

Оның теріс фазасы белдеудің экваторға қарай жылжуымен сипатталады, бұл Австралияның оңтүстік-шығысында жаз айларында жауын-шашын азайтуға және көктемде ыстық толқындардың пайда болу ықтималдығын арттыруға әкеледі. Сонымен қатар, оңтүстік және оңтүстік-батыста қыстар әдеттегіден ылғалды болады, альпілік аймақтарда қар жауу мүмкіндігі артады, ал шығыс жағалауында ылғалды ауа ағындарының азаюы және Ұлы бөлініс жотасының суық фронттарды тоқтатуы салдарынан құрғақтық жағдайлар байқалады, бұл аймақ жаңбыр көлеңкесі ретінде әрекет етеді. Бұл фаза Эль-Ниньо құбылысымен бірге жиірек кездеседі.