Кіріспе

Қазіргі Квебектің алғашқы француз отаршылары, Канаданың мұз хоккей командасы.

Habitants (abitɑ̃) – бұл Франциядан келген отаршылар және француз тегіндес тұрғындар, олар қазіргі Канаданың Квебек провинциясындағы Сент-Лоуренс өзені мен шығанағының екі жағалауындағы жерді өңдеген. Бұл терминді тұрғындардың өздері және 17 ғасырдан бастап 20 ғасырдың басына дейін француз-канадтық қоғамының басқа топтары қолданған, содан кейін оның қолданылуы азайды да, оның орнына заманауи agriculteur (фермер) немесе producteur agricole (ауыл шаруашылығы өндірушісі) қолданыла бастады. Жаңа Франциядағы Habitants негізінен жерге қатысты талаптармен анықталды: белгілі бір мерзім ішінде өңделмеген жерлер иесінен алынып тасталатын болды. Бұл талап жерді сеньордың сатуына мүмкіндік бермей, оның орнына шаруаларға, Habitants-қа беруге әкелді. Habitants өздерінің жерлерін қалағандай өңдеуге еркін болды, бірақ сеньорларына бірнеше міндеттемелері болды. Сол сияқты, сеньордың Habitants-қа қатысты көп жауапкершілігі болған жоқ. Сеньор өз жалгерлері үшін диірмен салуға міндетті болды, ал олар өз кезегінде астықтарын сонда ұнтақтап, әрбір 14 диірменнен бір қап ұн беретін. Сондай-ақ, сеньор Habitants-тан белгілі бір күндік еңбекке құқық алып, балық аулау, орман және жалпы жайылымдарға да құқық талғамын айтуға болатын. Француз үкіметінің соңында сеньорлардың талаптары артса да, олар Habitants-тан алынатын жалдау ақысы мен төлемдердің есебінен толық байып, жалгерлерін кедейлікке түсіре алмады. Habitants еркін адамдар болды; сеньорлар тек "осы аумақтағы өндірістік қызметке қатысты нақты және шектеулі құқықтар жиынтығына" ие болды. Сеньор мен Habitants арасындағы қатынас – екі тараптың да жер иелері болуы, меншік атрибуттарын бөлісуі болды.

Экономика және салықтар

Тұрғындардың көпшілігі базарда сату емес, өздерінің тамақ және киімге қажеттігін қамтамасыз ететін егін өсірді. Квебектегі шағын нарық болғандықтан, сеньорлық шаруалар осы күнкөріс шаруашылық жолын таңдады. Жаңа Францияда, тіпті Квебектің алғашқы тарихында да, шаруалардың саны әрқашан өте көп болды. 1851 жылы Квебек тұрғындарының шамамен 70% шаруалар болды. АҚШ-тың шығысындағы көрсеткіштер мүлдем басқаша болды: 1870 жылғы алғашқы санақ деректері Массачусетс тұрғындарының 13%-ы және Нью-Йорк штатының 25%-ы ғана шаруалар екенін көрсетті. Осы кезде Квебектегі еңбекке қабілетті халықтың жартысынан астамы ауыл шаруашылығымен айналысты. Бұл көрсеткіштер квебек шаруасы Нью-Йорк шаруасының нарығының үштен біріне ғана қызмет ететінін білдірді. Жаңа Францияның шағын нарығы тұрғындардың көп байлығы болмағанын көрсетті. Аз табысқа қарамастан, тұрғындар сеньордан алған жері үшін жыл сайынғы түрлі алымдарды төлеуге міндетті болды. Сеньордан тегін жер алғанда, тұрғындарға белгілі бір жауапкершіліктер мен "міндеттер" жүктелді. Біріншіден, тұрғындар жерді өңдеп, сол жерде тұруы керек еді. Егер жер бір жыл ішінде өңделмесе, сеньордың "droit de réunion", яғни қайтарып алу құқығы болды. Екіншіден, тұрғындар сеньорға бірнеше алым төлеуге міндетті болды. Олардың бірі – 2-ден 6 сольге дейінгі "ценс", бұл көбінесе символдық төлем болды, өте аз соманы құрады. Жер жалға алу ақысы әдетте әр "арпен" үшін жылына 20 соль ретінде белгіленді, сонымен қатар тұрғындар жыл сайын сеньорға мал жаю, орманнан ағаш жинау сияқты ауылдық ортақ жерлерді пайдалану үшін қосымша төлемдер жасады. Егер тұрғындар жерлерін сатса, сеньорлар "lods et ventes" алатын, бұл сату бағасының оннан бір бөлігіне тең болатын. Сондай-ақ, тұрғындардың міндеттеріне сеньорлық диірменде бидай ұнтақтату және ұнтақталған бидайдың он төртінші бөлігін төлеу кірді. Кей тұрғындар сеньорға аулаған балықтарының жалпы салмағының оннан бір бөлігін беруге міндетті болды. Сонымен қатар, кей тұрғындар егін егу, жинау немесе шөп жинау маусымында 1-ден 4 күнге дейін міндетті жұмыс істеуге міндетті болды, бұл жұмыс "корве" деп аталды. Тұрғындар осы міндеттемелердің бәрін орындау арқылы жер бергені үшін сеньорға өтемақы төлеуге тиіс болды.

Отбасылық өмір

Тұрғындар Жаңа Францияға жақсырақ өмір сүру үшін және егіншілікке қолайлы жағдай табу үшін барды. Олар Жаңа Францияға көшіп, болашақта балаларына беретін үлкен жерлерге ие болуды көздеді. Әйелдердің көп бөлігі ересек өмірін күйеу болумен және бала тәрбиелеумен өткізді. Жаңа Франция әйелдері үшін неке аса маңызды болды, ал жесірлер көбінесе қайтадан тұрмысқа шықты. Ерлер санының көп болуына байланысты әйелдер өздеріне ұнайтын серікті таңдау мүмкіндігіне ие болды, ал үйленулер көбінесе өз еріктерімен жасалмайтын. Кейбір әйелдер Франция королінің тапсыруымен халықты көбейту үшін ақы алып келді. Олар "Патшаның қыздары" деп аталды. Шіркеу тұрғындардың өмірінде маңызды рөл атқарды; колониядағы барлық туу, неке және қайтыс жағдайларын тіркеу приходтың міндеті болды. Бұл маңызды оқиғалар тұрғындар үшін діни дәстүрлер саналды және оларға арналған рәсімдер болды. Алайда, приходтар тек халық саны көп жерлерде ғана құрылды. Тұрғындар жергілікті шіркеуге және пасторлық үйге көмектесті, ол әдетте жиналатын орын және қоғамдық зал ретінде пайдаланылды, ал шұғыл жағдайда қолданылатын азық-түлік шіркеудің шатырында сақталды. Тұрғындар үшін жексенбілік құлшылық тек ғибадат ету уақыты ғана емес, сонымен қатар қауымдық жиналыс және әлеуметтесу уақыты болды.