Кіріспе
1968 жылы студенттік наразылықтарда атқан оқиға
Орангебург қырғыны – 1968 жылдың 8 ақпанында Орангебург қаласында (Оңтүстік Каролина штаты, АҚШ) Оңтүстік Каролина мемлекеттік колледжінің кампусында болған студенттік наразылықтарды ату оқиғасы. Тоғыз жол патрульдік полицейі мен бір қалалық полицей афроамерикандық студенттерге оқ атып, үш адам қаза тауып, жиырма сегіз адам жарақаттанды. Ату оқиғасы – жергілікті боулинг аллеясындағы нәсілдік сегрегацияға қарсы наразылықтардың нәтижесі болды. Бұл американдық университетте полицейдің наразылық білдірген студенттерді өлтірген алғашқы оқиғасы еді. Атудан екі күн бұрын студент-белсенділер сегрегацияланған All Star Bowling Lane боулинг аллеясында отырып наразылық көрсеткені үшін қамауға алынған. Бірнеше жүз Клафлин және Оңтүстік Каролина мемлекеттік колледжінің (Мемлекеттік колледж) студенттері боулинг аллеясының сыртында жиналып, қамауға алуға наразылық білдірген кезде, полицейлер толғанды тарату үшін дулығаларын қолданды. Студенттер қала орталығында шеру өткізуге рұқсат сұрап, қалалық билікке талаптар тізімін ұсынды. Шеру өткізуге рұқсат берілмеді, бірақ қалалық билік талаптарды қарауға келісті. Орангебургтегі жағдай бірнеше күн бойы шиеленіскен кезде, губернатор Роберт МакНейр қалаға тәртіп сақтау үшін жүздеген Ұлттық гвардияшылар мен жол патрульдік полицейлерін жіберді. 8 ақпан күні кешке екі колледждің де және Уилкинсон орта мектебінің студенттері Мемлекеттік колледж кампусының алдында от жақты. Полиция өртті сөндіруге келгенде, студенттер оларға заттар лақтырды, соның ішінде ағаш қоршаудың бөлігі тиіп, бір полицей жарақат алды. Бірнеше минуттан кейін кемінде тоғыз патрульдік полицей мен бір қалалық полицей студенттерге оқ ашты. Оннан астам қашқан студенттер жарақат алды; Сэм Хаммонд, Генри Смит және Делано Миддлтон кейін Орангебург аймақтық ауруханасында қайтыс болды. Оқиғадан кейін боулинг аллеясы және Орангебургтегі көптеген нәсілдік бөлінген мекемелер біріктірілді. Федералды прокурорлар тоғыз патрульдік полицейді наразылық көтерілісшілерге оқ ату арқылы заңмен қорғалған құқықтарын бұзды деп айыптады, бірақ олар келесі сотта ақталды. Оңтүстік Каролина штаты наразылық білдіргендердің бірі Кливленд Селлерсті бірнеше тәртіпсіздік жасады деп айыптады. Ол қырғыннан екі күн бұрынғы оқиғаларға қатысты айыптаулар бойынша сотталды. Селлерс 1993 жылы толық кешірім алды. 2001 жылы Джим Ходжес қырғын үшін ресми түрде кешірім сұраған алғашқы губернатор болды.
Өмірбаян
Оңтүстік Каролина мемлекеттік колледжі (Мемлекеттік колледж) 1968–1969 оқу жылына әкімшілік құрамындағы маңызды өзгерістерден кейін кірді. Он жыл бойы студенттер колледж президенті Бреннер Тернерге үнемі наразылық білдіріп келді. Тернер азаматтық құқықтар мәселесінде консервативті көзқарас ұстанды және азаматтық құқықтар қозғалысына студенттердің қатысуына қатысты қатаң позициясы арқасында ақ нәсілді мемлекеттік билікпен жақсы қарым-қатынас орнатқан еді. Алайда, сабақтарды ұзаққа созылған бойкоттап тастау губернатордың араласуына себеп болды, нәтижесінде Тернер 1968 жылдың көктемінде отставкаға кетті. Мемлекеттік колледж уақытша президенттің басқаруына берілді, ол студенттік белсенділікке қатысты көптеген шектеулерді алып тастады, соның ішінде саяси клубтарға кампуста жұмыс істеуге рұқсат берді. Осы клубтардың ең маңыздысы – NAACP бөлімшесі және Black Awareness Coordinating Committee (BACC) болды. NAACP бөлімшесі орташа көзқарас ұстанды және 300-ден астам мүшесі болды. BACC мүшелерінің саны жиырмаға жуық студентті құрады, олар қара нәсілдің мақтанышын қабылдап, қара күшке қызығушылық танытты. Ақ нәсілді қоғам мен қара нәсілді орта тап үшін BACC-тің құрылуы алаңдатушылық тудырды. Олар қара күшті жаңа Student Nonviolent Coordinating Committee (SNCC) басшылары Стокли Кармайкл және Х. Рап Браунның радикалдық сөздерімен байланыстырды. Бұл көзқарас қазан айында SNCC ұйымдастырушысы Кливленд Селлерс Орангебургке келген кезде күшейді. Селлерс өзінің автобиографиясында туған штатына оралғанын, себебі «Оңтүстік Каролинадағы кедей қара нәсілділердің проблемаларына назар аудару арқылы қозғалысты дамыта алатынына сендім» деп жазды. Орангебург элитасы Селлерсті сырттан келген арандатушы деп қарады. Мемлекеттік колледжде және оны қоршаған қалада нәсілдік шиеленістің бірнеше себебі болды. Тернердің отставкаға кеткеннен кейін колледж жағдайын жақсарту жолдарын зерттеу үшін тәуелсіз комиссия құрылды, бірақ сенімгерлер кеңесі олардың қорытындыларын әлі ресми түрде қабылдаған жоқ. Оңтүстік Каролинадағы мемлекеттік колледждер мен ақ нәсілді колледждердің арасындағы қаржыландырудағы үлкен айырмашылыққа қарамастан, қаңтар айында губернатор Макнейр мемлекеттік колледждің бюджетін ұлғайту туралы өтінішін қабылдамады. Орангебургте оңтүстіктегі көптеген аймақтардағыдай азаматтық құқықтар реформалары әлі жүзеге асырылмаған еді. Көптеген мекемелер, соның ішінде дәрігерлердің кеңселерi, ойын-сауық орындары және Орангебург аймақтық ауруханасы бөлек болды. Саяси лауазымдар қара нәсілді азаматтар үшін қол жеткілікті болмады, өйткені қала шекаралары қара нәсілді адамдарды қалыптастыру үшін өзгертілді.
"Жұлдыздар" боулинг алаңында интеграциялық науқан
1967 жылдың жазы мен күзінде кампусқа жақын орналасқан, тек ақ нәсілділерге арналған "All Star Bowling Lane" боулинг аллеясы студенттік наразылықтардың ортасына айналды. Иесі Гарри К. Флойд студенттердің сегрегацияны жою туралы өтініштерін қайта-қайта қабылдамады. Оның орнына, ол "Ақтар ғана" деген жазуды "Жеке меншік" деген жазумен ауыстырды (мұнда тек "клуб мүшелеріне" кіруге рұқсат етіледі). Қазан айында колледждің NAACP бөлімшесі заңгерді шақырып, заңдық шағымдану жолдарын талқылады. Заңгер бөлінген боулинг аллеяларының заңдық мәртебесінің нақты еместігін түсіндірді, бірақ "All Star" аллеяда асхана болғандықтан, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға сәйкес, оны сегрегациядан бас тартуға міндетті екенін айтты. Ақырында, студент-белсенді Джон Строман Флойдтың клуб мүшелеріне ғана рұқсат беру стратегиясының қара нәсілді клиенттерден бас тарту үшін жасалған әрекет екенін дәлелдеуді шешті. Ол клуб мүшесі емес ақ студентті боулинг ойнауға жіберді. 1968 жылдың 5 ақпанында ақ студент келіп, ешқандай қиындықсыз боулинг ойнай бастады. Біраз уақыттан кейін Строман және қара нәсілді студенттердің тобы келіп, боулинг ойнауға рұқсат сұрады. Қызметкерлер рұқсат бермеген соң, студенттер асханада отыруға тырысты, бірақ оларға да қызмет көрсетуден бас тартты. Қызметкерлер олар тиген нәрсенің бәрін лақтырып тастады. Строман Флойдқа ақ студенттің мүше екенін дәлелдемей-ақ боулинг ойнауына рұқсат етілгенін айтты, бірақ Флойд полицияны шақырды. Қалалық полиция бастығы Роджер Постон келді және аллеяны түнге жабуға бұйырды. Содан кейін полиция бастығы Постон Строманмен кездесіп, ол аллеяға қайта келсе, оны заңсыз кіргені үшін тұтқындайтынын айтты. Строман тұтқындалуды жоспарлап отырғанын және содан кейін сотта саясатқа шағымдануға тырысатынын жауап берді. Строман 40 студентпен бірге сейсенбі күні кешке боулинг аллеясына оралды. Оларды бас полиция бастығы Постон және Оңтүстік Каролинаның құқық қорғау бөлімінің бастығы Дж. П. Стром бастаған 20 офицер қарсы алды. Басшы Постон Строманға сот ісін бастау үшін 40 адам тым көп болуы мүмкін екенін айтты, сондықтан Строман әйелдер мен тұтқындалғысы келмейтін еркектерді кетуді сұрады. Қалған он бес адам қысқа уақытқа отырып, заңсыз кіргені үшін тұтқындалды. Осы уақытқа дейін бәрі жоспарланғандай болды. Бірақ полиция тұтқындалғандарды сыртқа шығарып жатқанда, тағы бір студент полиция қызметкеріне тіл тигізгені үшін тұтқындалды. Бір студент кейін бұл оқиғаның шешімді нүктесі болғанын еске алып, былай деді: "Барлығы жақсы болып тұрғанда, полиция қызметкерлері сырттағы тұраққа шапқыншылықпен кіріп, бір жігітті тұтқындады". Тұтқындалғандарды қала орталығына апарып бара жатқанда, бір студент университетке оралып, кинотеатрдағы көпшілікке қамау туралы хабарлады. Қамаудың жоспарланғанын білмейтін көпшілік боулинг аллеясына келді, тұтқындалғандарға жамандық жасалмайтынына көз жеткізді. Полиция жаңа топтың жиналып жатқанын көргенде, Строман мен оның сыныптастарын босатуды ұсынды, егер олар боулинг аллеясындағы жағдайды реттеуге көмектессе. Бұл бастапқыда жұмыс істеді; Строман және басқалар қайтып келді және тұтқындаулардың алдын ала жоспарланғанын түсіндіре алды. Студенттер университетке оралуға кірісті. Өрт сөндіру машинасы келгенде, халықтың көңіл-күйі өзгерді. Өрт сөндіру шлангісі Орангебургте көпшілікті бақылау үшін қолданылған және қатыгездікпен танымал болды. Басшы Постон бұл туралы білмеді және көмек ретінде жүк машинасын шақырды. Студенттер бұл әрекетті шабуыл деп түсіндіріп, өрт сөндірушілерді қорлай бастады. Полиция өрт сөндіру машинасын студенттерден қорғау үшін аллеядан алыстап кетті. Одан кейін бір студент аллеяның бір терезесін сындырып жіберді. Полиция күдіктіні тұтқындады, бірақ көпшілік оларды кетуден тыйып қалды. Полиция мен студенттер бір-біріне тіл тигізе бастады. Қайсысы бірінші болып қаза тапқаны белгісіз, бірақ полиция студенттерді таяқтармен ұра бастады, ал бір студент офицердің көзіне бір нәрсе бүркіп тастады. Олар бірнеше минут бойы ұрып-соғып жатты. Куәгерлер полиция қызметкерінің бір студентті ұстап алып, ұстап тұрғанын, ал екіншісінің оны таяғымен ұрғанын көргенін айтады. Басқалары "бір жас әйелдің тағы да соққы алмауын жалбарына сұрап, тіпті бір полицейдің таяғын сілтеп тұрғанын" көргенін айтады. Сесил Уильямс екі полиция қызметкерінің қашып бара жатқанда құлап қалған студентті ұрып-соққанын көрді. Сегіз студент және бір офицер ауруханаға жеткізілді. Қалған студенттер университетке қайтып, жолдарында көліктер мен дүкендердің терезелерін сындырды. Associated Press ертесіне күндіз көліктер аударылғанын хабарлады, бірақ студенттер ешқандай көлікті аудармады және 5000 доллардан кем шығын келтірді. Студенттер университетке келгеннен кейін, олар дереу жиналыс өткізді. Селлерс жиналыста болды және оған кеңес сұрағанда, студенттерге кампус алдындағы қиылыстарды дереу басып алып, боулинг аллеясы мәселесі бойынша сауда палатасымен сөйлесуді талап етуді ұсынды. Бұл ұсыныс қабылданбады. Ақырында, студенттер ертесіне наразылық шеру өткізуге рұқсат сұрауға келісті және он талаптың тізімін жасады. Талаптардың ішінде боулинг аллеясын, аурухананы және дәрігерлердің кеңселерiн сегрегациядан бас тарту, сондай-ақ полицияның қатыгездігін тоқтату кірді.
Керісінше шиеленісу
Келесі бірнеше күн ішінде жағдай күрт шиеленісті. Сәрсенбі күні таңертең студенттік лидерлер шеру өткізу туралы өтінішін ұсынды, бірақ одан бас тартылды. Оның орнына, қала әкімі Э.О. Пандарвис, қалалық менеджер Боб Стивенсон және Орангебургтің бірнеше бизнес лидерлері студенттерді жұмылдыру үшін Штат колледжіне келді. Қала лидерлері студенттердің сұрақтарына дайын болмады және студенттер оқыған талаптарға жауап бере алмады. Сауда палатасының төрағасы біршама келісімге дайын болды және палатаның келесі отырысында талаптарды оқып беруге уәде берді. Студенттердің наразылықтары туралы жергілікті БАҚ-та ешқандай хабарлама болған жоқ: «Таймс» және «Демократ» (Орангебургтің жергілікті газеті) студенттердің талаптар тізімін бірнеше күннен кейін ғана жариялады (қалалық кеңес оларды қабылдамағанын хабарлаған кезде). Оқтар атқаннан кейін бірнеше ай өткен соң жарияланған мақалада «Вашингтон Пост» тілшісі Джим Хогланд бұл БАҚ-тың үнсіздігі студенттердің ашу-ызасын күшейткен болуы мүмкін деп мәлімдеді. Сәрсенбі күні бірнеше зорлық-зомбылық оқиғалары болды. Наразылық жоспарланбағандықтан, ашуланған студенттер бейресми топтарға жиналып, полицияның «біздің қыздарымызды қамшымен ұрғаны» туралы талқылады. Ашулы студенттер АҚШ 601 тас жолында ақ нәсілді жолаушылары бар көліктерге тас және кірпіш лақтырды. Полиция жолдарда кедергілер қойып, қозғалысты тоқтатты. Кампастан екі блок қашықтықта үй иесі үш Клэфлин колледжінің студентін атып жарақаттады, олар оның жеріне заңсыз кіргендерін айтты. Кейінірек сол түні екі ақ нәсілді ер адам кампусқа көлікпен кіріп, студенттерге оқ атқан, содан кейін тас және бөтелкелермен қуылды. Сәрсенбі кешкісінде губернатор Макнейр Ұлттық гвардияны шақыруға шешім қабылдады. Оның басты алаңы, полиция басшыларымен ортақ, «қара күштің жоспары» коммунальдық желілерге шабуыл жасап, қаланы өртеп жіберу туралы негізсіз қауесетке негізделген. Сондықтан Орангебург аймағынан 250 Ұлттық гвардияшы қаланың барлық коммунальдық желілерін қорғауға кірісті, оларға жүздеген тас жол патрульдік қызметкерлері қосылды. Бес сенбі күні Макнейр Орангебургке қосымша 110 Ұлттық гвардияшыны жіберді. Оларға ФБР агенттері, SLED офицерлері және губернатор Макнейрдің өкілдері қосылды. Журналист Джек Шулер осы сыртқы шенеуніктердің келуі «ақ лидерлер, колледждер және афроамерикандық қауымдастық арасындағы кез келген коммуникацияны бұзды» деп мәлімдеді. Шулер Селлерстің сөзін келтіре отырып, штаттық шенеуніктер келгенге дейін келіссөздер баяу болса, кейін тоқтатылғанын айтты.
Атыс
Кешке қарай, 8 ақпан сейсенбі күні, жағдай шиеленісіп, полиция Рассел көшесі мен 601 тас жолының қиылысында (халық арасында "Чарли бақылау бекеті" деп аталған) командалық пункт құрды. Сағат 19:00 шамасында колледж алдында 50-ге жуық студент жиналып, от жағуға кірісті. Полиция оларды тоқтатуға тырысып, "Чарли бақылау бекетіне", сондай-ақ Клэфлин колледжінің қарсысындағы қойма мен жүк терминалына қосымша жол патрульдерін шақырды (суретті қараңыз). Студенттер полицияға сөз тигізе бастады. Қойма мен жүк терминалының жанындағы полиция қызметкерлерінің үстінен 22 калибрлі тапаншадан оқ атылды. Сағат 21:30 шамасында студент Генри Смит бастаған үлкен топ тағы бір рет от жағуға тырысты. Бұл жолы олар жақын маңдағы қараусыз қалған үйден әкелген ағаштарды пайдаланып, сәтті болды. Келесі сағатты Мемлекеттік колледж, Клэфлин және Уилкинсон орта мектебінің 200-ге жуық студенті оттың айналасында көңілді күйде өткізді. Олар журналистерге полиция тарап кеткенше қалатындарын айтты. Мемлекеттік колледждің алдына кем дегенде бес мекеменің 130-дан астам полицейі орналастырылды. Олар SLED басшысы Стромның басшылығында болды және губернатор Макнейрдің студенттерді кампустан шығармау туралы бұйрығын орындады. Стром журналистер арқылы студенттерді кампустың алдынан жылжытуға тырысты, бірақ олар полиция алдымен тарап кетсе ғана келіседіні айтты. Сағат 22:30 шамасында Стром және басқа да жетекші офицерлер өртті сөндіру үшін өрт сөндіру машинасы шақыруға шешім қабылдады. Машина 601 тас жолымен полиция эскортымен баяу жылжыды. Машинаның сол жағында, тас жол мен теміржолдың арасында Ұлттық гвардия орналасқан. Машинаның оң жағында, лейтенант Джесси Спелл басқаратын жол патрульдері Уотсон көшесімен жоғалап келе жатты. Студенттер Лоуман Холлға қарай шегінді, тастар мен бөтелкелер лақтырып жіберді. Өрт тез сөндірілді, бірақ әлі де дымқылдап тұрды. Спеллдің тобы Уотсон көшесінің соңындағы жартасты көтерілмек болғанда, біреу патрульдік полиция офицерлері Дональд Кросби мен Дэвид Шилиге екі ақ бағананы лақтырып жіберді. Кросби қашқан, бірақ Шилиге аузына тиіп, жарақат алды. Басқа патрульдік полиция офицерлері Шилиді атқан деп ойлады және бірнешеуі оған көмекке жүгірді. Шамамен бес минуттан кейін (сағат 22:38 шамасында), көптеген студенттер Шилиді атқан деп ойлаған патрульдік полиция офицерлерінің білмейтінін біліп, жартасқа қарай қайта бастады. Олардың алдындағы 66 патрульдік полиция офицерінің көпшілігі жартастың артына немесе айналасындағы өсімдіктерге жасырынып, студенттерге көрінбеді. Алғашқы студенттер офицерлерге 30 метрдей жақындағанда, кейбір куәгерлер патрульдік полиция офицерінің ескерту ретінде ауаға оқ атқанын естігенін айтты. Басқа куәгерлер кейіннен от ашуға сигнал бергендей, сыбызғы естігенін еске алды. Қай жағдайда болса да, бұл шу студенттерді бұрылып қашуға мәжбүр етті, кейбіреулері қолдарын көтеріп немесе жерге жатып қалды. Содан кейін лейтенант Спелл "қазір!" деп айғайлады; ол және кем дегенде сегіз басқа патрульдік полиция офицері студенттерге оқ ашты. Қалалық полиция офицері Джон Кук та оқ атуға қосылды, ал төрт қосымша патрульдік полиция офицері студенттердің үстінен оқ атты. Оқ ату сегіз секундқа созылды. Патрульдік полиция офицерлерінің көпшілігі Remington Model 870 мылтықтарынан оқ атты, ал бірнешеуі карабин қолданды, ал біреуі тапаншадан оқ атты. Бірнеше оқ атқаннан кейін лейтенант Спелл оқ атуды тоқтатуға бұйрық берді.
Құрбандар
Полиция атынан 31 адам зардап шекті. Жәбірленушілердің жасы 15-тен 23-ке дейін болды. Олардың арасында Клафлиннен жеті студент, Штат колледжінен он тоғыз және Уилкинсон орта мектебінен үш оқушы бар еді. Тағы екеуі студент емес: Джозеф Хэмптон, жақында Штат колледжін бітірген және Кливленд Селлерс, SNCC қауымдастық ұйымдастырушысы. Көптеген жәбірленушілер қашып бара жатқанда арқасынан немесе жерде жатқанда табандарынан жарақат алды. Ең ауыр емес жарақаттар Боби Бертонға тиген, оның сол қолы қозғалмай қалды, және Эрнест Реймонд Карсон сегіз оқпен жарақаттанды. Жарақат алғандардың үшеуі кейін Оранжбург аймақтық ауруханасында жараларынан қайтыс болды: Сэмюэл Эфес Хаммонд, Делано Герман Миддлтон және Генри Езекиал Смит. Смит пен Хаммонд екеуі де Штат колледжінің студенттері болса, Миддлтон Уилкинсон орта мектебінің соңғы курсында оқыды. Хаммонд арқасынан атылған оқтан қаза тапты. Миддлтон жеті оқтан жарақаттанды: үш оқ қолына, ал біреуі жамбасына, біреуі тізесіне және біреуі жүрегіне тиді. Смит екі жақтан да атылып, бес оқтан жарақат алды. Көптеген куәгерлер полиция қызметкерлері Смитті Селлерс деп жаңылысып, оған оқ атқан деп ойлады. Патрульдік полиция қызметкерлері ешқандай нақты нысанаға бағытталмағанын мәлімдеді.
Тез арада
Жарақат алған студенттер Орангебург облыстық ауруханасының бөлек күту бөлмесіне жеткізілді. Журналистер полиция қызметкерлерінің біреуінің полиция радиосында: "Келіп көргенің жақсы еді, дос, бүгін екеуін ұстадық", - деп мақтанғанын естіді. Келесі бірнеше сағат ішінде полиция тағы бірнеше адамды тұтқындап, ауыр түрде ұрып-соқты. Луиза Келли Кроули студенттерді жарақаттарымен ауруханаға апарып бара жатқанда тұтқындалды және ұрылғаннан кейін түсік тартты. Джон Карсон күту бөлмесіндегі бірнеше офицерге жақындап, неліктен оның кіші інісі Эрнест Реймондты сегіз рет атқандарын білуді талап етті. Патрульдік полицейлер жауап беруден бас тартты, ал Карсон сұрағын қайталағанда, оны тұтқындап, мылтық саптайларымен басына ұрды. Кливленд Селлерс ауруханада емделуді күтіп тұрғанда тұтқындалды; кейіннен ол бүлік шығаруға, өрт сөндіруге қарсы әрекет етуге, кісі өлтіру ниетімен шабуыл жасауға және ұрып-соғуға, мүліктің бұзылуына, үйге заңсыз кіруге және ірі ұрлық жасауға айыпталды. Аурухана қызметкерлерінің кейбіреулері студенттерді қорлап, қадір-қасиетін төмендетті. Оскар Батлер бір қызметкердің "өздері сұрады" дегенін естігенін айтты. Оқ атылғаннан жарты сағат өткен соң студенттер тобы ROTC ғимаратына кіріп, бірнеше оқу мылтығын ұрлап кетті. Мылтықтарда оқ ату механизмі болмады, және мылтықтарды ұрлаған топпен басқа студенттер сөйлескеннен кейін, олар жиырма минут ішінде қайтарылды.
Қоғамның реакциясы және БАҚ-тың жариялауы
Бас бұқаралық ақпарат құралдарының реакциясы көбінесе полиция әрекеттеріне бейжайлық немесе қолдау болды. Азаматтық құқықтар жөніндегі демонстрациялар өткен жазда Детройт пен Ньюарктағы ірі тәртіпсіздіктерден кейін зорлық-зомбылық көрінісі ретінде қабылдана бастады. Журналист, кейін тарихшы болған Дейв Ноланның айтуынша, "көптеген ақтар оларды мүмкіндігінше қатыгездікпен басуды дұрыс деп ойлады". Бұл көзқарас жергілікті жағдай туралы дәл емес хабарлармен күшейді. Associated Press "қатты атыс болды" деп хабарлады және түзету жасамады. Елдің газеттерінде AP агенттігінің "Төрт адам наразылықта қаза тапты", "Трио полицияға оқ атып, қаза тапты" немесе "Үш адам – негрлер, полиция оқ алмастырды" сияқты мақалалары жарияланды. Губернатор Макнейр келесі күні оқиға туралы мәлімдеме жасады. Ол оны "Оңтүстік Каролина тарихындағы ең қайғылы күндердің бірі" деп атады, бірақ атыс кампустан тыс жерде болғанын, полицейлер өзіне оқ аталғаннан кейін әрекет еткенін және атыс "жан мен мүлікті қорғау үшін" қажет болғанын айтты. Ол "қара күшті жақтаушыларын" оқиғаны "қоздырды" деп айыптады және ROTC мылтықтарының ұрлануы жағдайды ушықтырғанын мәлімдеді. Губернатордың кеңсесі Кливленд Селлерсті айыптады. Макнейрдің өкілі журналистерге Селлерс "басты адам" екенін, "көрермендердің арасындағы ең ірі қара нәсілді" екенін және офицер Шилиге қоршауды лақтырған адам екенін айтты. Губернатордың оқиға туралы баяндамасы оқиғадан кейінгі апталарда бас бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен тарады. Орангебургтегі ақ тілшілердің көпшілігі ресми мәлімдемелерді тергеуге, басты куәгерлермен сұхбаттасуға немесе полициядан терең сұрақтар қоюға тырыспады. Washington Post тілшісі Джим Хогландтың айтуынша, олар "оқиғаны көбінесе Holiday Inn-нен жариялады". Мартин Лютер Кинг кіші SLED басшысы J. P. Стромды қырғынға кінәлады және АҚШ Бас прокурорының тергеу жүргізуін сұрады. NAACP атқарушы директоры Рой Уилкинс Кингтің тергеуді талап етуімен келісті. Джон Льюис ақ баспасөзді оқиғаның шынайы мәнін жасыру үшін сөз байласты деп айыптады. SNCC төрағасы Рэп Браун ең радикалды мәлімдеме жасап, қара нәсілділерді өзін-өзі қорғау үшін қару алуға және "ерлердей өлуге" шақырды. Мемлекеттік колледждің "The Collegian" газетінде студенттер баспасөздің дәл емес хабарларын айыптап, сегрегацияға қарсы наразылықтардың неліктен орынды екенін түсіндірді. Қара студенттер ел бойынша демонстрациялар ұйымдастырды. Гринвилл қаласында (Оңтүстік Каролина) қара және ақ студенттер (көбінесе Фурманнан) кісі өлтіруге қарсы бірлесіп наразылық білдірді. Орангебург қырғыны АҚШ университет кампусында полиция студенттерді атып өлтірген алғашқы оқиға болғанына қарамастан, Кент штаты мен Джексон штатындағы полиция атуларына қарағанда бұқаралық ақпарат құралдарында аз жарияланды. Мысалы, "Time" журналының сол апталық санында оқиға туралы ештеңе айтылмады. Дейв Нолан наразылықтардың тақырыбы рөл атқарған болуы мүмкін деп санайды: 1968 жылға қарай ақ жұртшылық сегрегацияға қарсы демонстрацияларды қолдамады, ал Кент және Джексон штаттарындағы студенттер өлтірілген кезде Вьетнам соғысы өте маңызды ұлттық мәселе болды. Басс сондай-ақ Орангебургтің түнде болғаны, яғни видео және фотосуреттердің аз болуы, халықтың реакциясына әсер еткенін айтады. Күшін жоғалтқан Томас Кеннерли назардың жетіспеуін мемлекеттік шенеуніктердің реакциясына байланыстырады. Ол сондай-ақ Орангебург қырғынынан кейін Мартин Лютер Кинг кіші мен Роберт Кеннедидің қазасы туралы еске алды, бұл оқиғалар жаңалықтар ағынында тез арада басып алды. Керісінше, Кент штаты мен Джексон штатындағы оқиғалар бірінен соң бірі болды, бұл құқық қорғау органдары мен университет әкімшіліктерінің кампустағы тәртіпсіздікті қалай басқарғаны туралы мәселені жұртшылықтың назарында ұстады.
Кейінгі наразылық
Оранжбург оқ атылғаннан кейінгі апталарда жоғары керілісте қалды. Екі колледж де жабылып, студенттер үйлеріне қайтарылды. МакНейр Оранжбург қаласына комендант сағаты енгізді. 800 қара нәсілді тұрғын оларды алып кету туралы петиция бергеніне қарамастан, қалада жүздеген Ұлттық гвардия және жол полициясы қалды. NAACP 11 ақпаннан бастап Оранжбургтегі барлық ақтарға тиесілі бизнесті бойкоттауды жариялады. 7 наурызда BACC 200 Оранжбург студентінің Оңтүстік Каролина штатының ғимараты алдында наразылық акциясын ұйымдастырды. Стив Мур басқаратын топ галереядан Оңтүстік Каролина Сенатына петиция оқып беруге тырысты, бірақ олар тоқтатылып, алты студент қамауға алынды. 13 наурызда BACC 1000 студенттен тұратын екінші наразылықты Колумбияға басқарып әкелді, онда олар тәртіпсіздікке қарсы жабдықталған полициямен кездесті. Біраз қарсылықтан кейін МакНейр студенттер делегациясымен кездесуге келісті.
Сот істері
10 ақпанда Әділет министрлігі Гарри Флойдқа қарсы сотқа шағым түсірді (ол қара нәсілді клиенттерге қызмет көрсетуден бас тартуға құқылы екенін мәлімдеді). Министрлік сондай-ақ 1965 жылы интеграцияға уәде бергеніне қарамастан, бөлініп қалған Оранжбург аймақтық ауруханасына қарсы да шағымданып, сотқа берді. 22 ақпанда федералды судья Роберт Мартин All Star Bowling Lane-ге нәсілдік сегрегацияны жоюға бұйрық берді. Джон Строман 26 ақпанда сабақтар қайта басталған күні онда боулинг ойнаған қара нәсілді студенттердің алғашқы тобының бірі болды. Оранжбургтегі көптеген кәсіпорындар осы үлгіні ұстанды және сегрегацияны жойды. Федералды прокурорлар, олардың ішінде лейтенант Спелл бар, наразылық көшбасшысына оқ атқандарын мойындаған тоғыз штаттық патрульдік полицейге қарсы айыптама қойды. Оларға студенттердің азаматтық құқықтарын бұзып, тез арада сот ісін жүргізу тақып тағылды. Бұл кампустағы наразылық акциясы кезінде полиция қызметкерлеріне шамадан тыс күш қолданғаны үшін алғашқы федералдық сот процесі болды. Штаттық патрульдік полицейлердің қорғанысы олардың өміріне қауіп төнді деп сезінгендері және наразылық білдірушілер алдымен полицейлерге оқ атқандары болды. Тоғыз айыпталушының барлығы да ақталды, бірақ 36 куәгер оқ ату алдында наразылық білдірушілерден оқ атылғанын естімегендерін және студенттердің қолында қару болмағанын мәлімдеді. 2007 жылы ФБР азаматтық құқықтар дәуіріндегі қылмыстарды қайта қарау аясында істі қайта ашты, бірақ тоғыз офицердің ақталғанына байланысты айыптаудан бас тартты. 2008 жылы Эммет Тилл атындағы Шешілмеген азаматтық құқықтар қылмысы туралы заң 1970 жылға дейінгі ескі істерді қайта ашуға мүмкіндік берді. 2010 жылдан бастап Смит, Миддлтон және Хаммондтың өлімі Әділет министрлігінің шешілмеген азаматтық құқықтар істерінің тізіміне енгізілді. 1970 жылы Оңтүстік Каролина штаты Кливленд Селлерсті 8 ақпан күні түнгі тәртіпсіздіктерге қатысқандығы үшін айыптады. Алайда, прокуратура Селлерстің сол күні болған оқиғаларға қатысы бар екенін дәлелдей алмағандықтан, судья оны кінәсіз деп таныды. Одан кейін судья қазылар алдында Селлерстің 6 ақпандағы тәртіпсіздікке қатысқан-қатыспағанын қарастыруды сұрады. Қазылар алды оны кінәлі деп тапты және ол айыппұл төлеп, бір жылға бас бостандығынан айырылды. Ол жеті ай түрмеде отырды, жақсы мінез-құлқы үшін мерзімі қысқартылды. 1993 жылы Селлерс Оңтүстік Каролинаның Шартты түрде босату және Кешірім Кеңесінен толық кешірім сұрап, оған рұқсат берілді. The Citadel-де өткен қырғынның 35 жылдығына арналған конференцияда Селлерс сот процесіне және оның маңыздылығына қатысты өз пікірін бөлісті:
Мұра
Көп ұзамай студенттер мен белсенділер оны "Оранжбург қырғыны" деп атады. Кливленд Селлерстің айтуынша, атау Шарпвилл қырғынын еске түсіру үшін таңдалған. Шарпвиллде Оңтүстік Африка полициясы қарусыз апартеидке қарсы белсенділердің ондаған адамға атыс жасап, өлтірді. Роберт Макнейр бұл атауды ұнатпады, себебі ол атыстың алдын ала жоспарланғанын көрсетеді деп ойлады. Дегенмен, "Оранжбург қырғыны" оқиғадан кейінгі онжылдықтарда біртіндеп қабылданған атауға айналды. Оңтүстік Каролина мемлекеттік колледжі (қазіргі Оңтүстік Каролина мемлекеттік университеті) құрбандарға арналған бірнеше ескерткіштерге ие. Олардың құрметіне қырғын болған жылы ашылған спорт залы Смит–Хаммонд–Миддлтон ескерткіш орталығы деп аталды. 1969 жылы колледж кампустың ортасына құрбандардың есімдері жазылған граниттен ескерткіш орнатты. 2000 жылы университет кампустың кіреберісіне жақын жерде қырғын тарихын түсіндіретін Оңтүстік Каролина тарихи белгісін қойды. 2022 жылы гранит ескерткіштің артына үш қаза болған адамның қола бюстері орнатылды. Еске алу шаралары жыл сайын өткізіледі. 1969 жылдан 1983 жылға дейін олар ШММ ескерткіш орталығында, ал содан бері ескерткіште өткізіледі. 2001 жылы, қаза болғандардың 33 жылдығында, губернатор Джим Ходжес жыл сайынғы еске алу шарасына қатысқан алғашқы губернатор болды. Ол қырғын үшін ресми түрде кешірім сұрады. Сол жылы ауызша тарих жобасы аман қалған сегіз адамнан сұхбат алды. 2003 жылы Оңтүстік Каролина штатының жалпы жиналысына бірлескен қаулы ұсынылып, 1968 жылғы 8 ақпандағы оқиғаларды ресми тергеуді және 8 ақпанды наразылықта қаза тапқан және жарақат алған студенттерді еске алу күні ретінде белгілеу үшін заң шығарушы органның келесі үш сессиясында қайтадан ұсынылды. Алайда, заң шығарушы орган бұл қаулыға ешқашан дауыс бермеді. Оқиға туралы бірнеше медиа туындылары да жасалды. Ол 2008 жылдың сәуірінде 40 жылдығынан кейін шыққан екі фильмнің тақырыбы болды: Бестор Крам мен Джуди Ричардсон түсірген құжаттық фильм "Scarred Justice: The Orangeburg Massacre, 1968" және Дэн Клорес түсірген "Black Magic". 2009 жылы SC State Henderson Players (SC State студенттерінің актерлік труппасы) "Қозғалысқа тұр" атты оқиғалар туралы пьеса қойды. 2019 жылы Клэфлиннің түлегі Сесил Уильямс оқиғалардың алдында және кейін түсірген фотосуреттер жинағын қамтитын азаматтық құқықтар мұражайын ашты. Бұл Оңтүстік Каролинаның алғашқы және 2022 жылдың тамызына дейін жалғыз азаматтық құқық мұражайы.