Кіріспе

Венгр-американдық оператор Ласло Ковач (14 мамыр 1933 – 22 шілде 2007) – 1970-ші жылдардағы американдық жаңа толқын фильмдерінің дамуына зор ықпал еткен, Питер Богданович, Ричард Раш, Денис Хоппер, Норман Джуисон және Мартин Скорсезе сияқты режиссерлермен бірлесіп жұмыс істеген көрнекті оператор. «Easy Rider» (1969) және «Five Easy Pieces» (1970) фильмдеріндегі жұмысымен танылған Ковач көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде үш өмірлік жетістіктері үшін сыйлықтар да бар. Ол Америка операторлар қоғамының белсенді мүшесі және ұйымның директорлар кеңесі құрамына кірді.

Ерте өмір

Венгрияның Сече қаласында Юлианна мен Имре Ковачтардың отбасында дүниеге келген Ковач 1952-1956 жылдары Будапешттегі драма және кино академиясында кино өнерін оқыды. Сол жылдың қараша айында олар 30000 фут (9144 метр) болатын пленканы Австрияға контрабанда арқылы өткізіп, оны дамыту үшін жіберді. Ал 1957 жылдың наурыз айында пленканы сату мақсатымен Америка Құрама Штаттарына келді. Сол кезде Ковач Лесли Ковакс, ал Зигмонд Уильям Зигмонд ретінде көрсетілді.

Кино мансабы

Ковачтың табысы 1969 жылы шыққан «Easy Rider» фильмімен келді, оны Деннис Хоппер түсірді және режиссерлік етті. Ковач бастапқыда осы фильмде жұмыс істеуге құлшынбады, себебі ол бұрын бірнеше төмен бюджетті байкер фильмдерінде жұмыс істеген, мысалы, «Hells Angels on Wheels». Хоппер Ковачты осы фильмнің ерекше болатынына көндірді және Ковач фильмнің операторы ретінде келісім шартқа отырды. 1970 жылы ол «Лаурел» сыйлығында «Алтын лавр» сыйлығының екінші орынын иеленді. 1970 жылы ол Хоппермен «Соңғы фильм» фильмінде тағы жұмыс істеді. Сол жылы Ковач «Бес оңай бөлім» фильмін түсірді, ол үшін «Алтын лавр» сыйлығының үшінші орынын алды. Ковач 70-тен астам көркем фильм түсірді. Олардың ішінде режиссер Питер Богдановичтің алты фильмі бар: «Targets», «What’s Up, Doc?», «Paper Moon», «At Long Last Love», «Nickelodeon» және «Mask». Богданович Ковачпен басқа операторларға қарағанда көбірек жұмыс істеді. Ковач түсірген тағы да бірнеше танымал фильмдер: «For Pete’s Sake», «Shampoo», «New York, New York», «Ghostbusters», «Ruby Cairo», «Say Anything», «Radio Flyer», «Менің ең жақсы досымның тойы» және «Мисс Конгениал». Ол сондай-ақ «Close Encounters of the Third Kind» және «The Last Waltz» фильмдеріне қосымша түсірімдер жасады. «Соңғы вальс» фильмінде жұмыс істеген кезде операторларға батареяны үнемдеу үшін камераларын әртүрлі уақыт аралықтарында өшіруді бұйрық берді. Мұндай жағдайлардың бірі Мэдди Уотерстің сахнасы кезінде болды, бірақ Уотерстің керемет өнері режиссер Мартин Скорсезеге ойын өзгертуге және барлық камераларды қосуға бұйрық беруге әкелді. Камералар толық қызуға бірнеше минут кеткендіктен, көпшілігі Уотерстің өнерінің соңғы бірнеше бөлігін ғана түсіре алды. Алайда Ковач камерасын өшіру бұйрығын естімеді немесе назарға алмады және Уотерстің өнерінің барлығын түсіре алған жалғыз оператор болды. Ковачтың соңғы жұмысы 1956 жылғы Венгрия революциясы туралы 2006 жылғы «Torn from the Flag» деректі фильмінде пайда болды, онда ол және Зигмонд АҚШ-қа қашудан бұрын студент кезінде түсірген түпнұсқа кадрлар бар.

Жеке өмір

2007 жылдың 22 шілдесінде Ковач 74 жасында Беверли-Хиллстегі (Калифорния) үйінде қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде әйелі Одримен 23 жыл бірге болған еді. Оның Джулианна мен Надя есімді екі қызы және Миа есімді немересі бар. Ковач Камеримаж (1998), WorldFest (1999) және Америка кинематографистер қоғамы (2002) сыйлықтарымен өмірлік жетістіктері үшін марапатталды. ASC-нің өмірлік жетістіктері үшін берілетін сыйлығы – бұл ұйымның ең жоғары наградасы. Бұдан өзге, Ковач 1999 жылғы Гавай халықаралық кинофестивалінен «Кинематографиядағы үздік жетістік» сыйлығын және 2001 жылғы Голливуд кинофестивалінде «Голливуд киносы» сыйлығын алды. Америка кинематографистер қоғамы 2008 жылғы «Мұра» сыйлығын жас режиссерлерге Ковачтың құрметіне арнады. 2008 жылғы «No Subtitles Necessary: Laszlo & Vilmos» деректі фильмі Ковач пен Зигмондтың 50 жылдық достығын және кино өнеріне олардың тигізген әсерін көрсетеді. Кино сыншысы Леонард Мальтин Ковач пен әріптесі Зсигмонд болмаса, "1960-шы жылдардың соңы мен 1970-шы жылдардың басындағы американдық жаңа толқыны осылай гүлденбес еді" деді.

Ұзақ метражды фильмдер

Жыл Атауы Режиссер Ескертулер
1964 «Тез мені сүй!» Питер Перри Лестер Ковакс ретінде
1965 «Қыздардың керемет әлемі» Арт Рэдфорд
1966 «Бір бөлмелі жиһаз» Мэтт Цимбер Лесли Ковакс ретінде
«Аң иісі, тұздықтың құйқасы» Байрон Мейб Арт Рэдфорд ретінде
«Фани Хиллдің әйгілі қызы» Питер Перри
1967 «Төршіге түскен періштелер» Ричард Раш
1968 «Dagger деп аталған адам» Ричард Раш
«Жайқы жеті»
«Психологиялық мақсаттар» Питер Богданович
«Мантис Лейсінде» Уильям Ротслер Лесли Ковакс ретінде
1969 «Тапанша белгісі» Уолли және Уолтер Кампос
«Дракула қамалының қанды исі» Ал Адамсон
«Easy Rider» Денис Хоппер «Үздік операторлық жұмысы үшін Алтын лавр» сыйлығы
«Суық күн саябақта» Роберт Альтман
1970 «Жанжалшылар» Мартин Б. Коэн
«Тұрманның рөлі» Ричард Раш
«Бес оңай бөлім» Боб Рафэлсон «Үздік операторлық жұмысы үшін Алтын лавр» сыйлығы
«Алекс ғажайып елде» Пол Мазурски
1971 «Жас брокердің үйленуі» Лоуренс Турман
«Соңғы фильм» Денис Хоппер
1972 «Не болып жатыр, Док?» Питер Богданович
«Марвин бағының королі» Боб Рафэлсон
«Қорқыныштың көрінісі» Уильям А. Фрейкер
1973 «Болаттық көпір» Алан Майерсон
«Стеван Ларнермен бірге»
«Жылан» Ховард Зифф
«Ай гөрініші» Питер Богданович
1974 «Гекльберри Финн» Дж. Ли Томпсон
«Питтің қалауы үшін» Питер Йейтс
«Еркін және Бин» Ричард Раш
1975 «Шампунь» Хал Эшби
«Соңғы ұзақ махаббат» Питер Богданович
1976 «Бала көк теңізші» Джон Д. Хэнкок
«Гарри мен Уолтер Нью-Йоркке барады» Марк Райделл
«Никелодеон» Питер Богданович
1977 «Нью-Йорк, Нью-Йорк» Мартин Скорсезе
1978 «F.I.S.T.» Норман Джуисон
«Paradise Alley» Сильвестр Сталлоне
1979 «Бутч және Санданс: Ерте күндер» Ричард Лестер
«Жүгіруші құлап кетеді» Стенли Крамер
1980 «Жүрек соғу» Джон Байрум
«Ішкі қозғалыстар» Ричард Доннер
1981 «Жеке қаздың аңызы» Уильям А. Фрейкер
1982 «Франсис» Грейм Клиффорд
«Ойыншық» Ричард Доннер
1984 «Краккерс» Луи Малле
«Ghostbusters» Иван Рейтман
1985 «Маска» Питер Богданович
1986 «Заңгерлер» Иван Рейтман
1988 «Литл Никита» Ричард Бенджамин
1989 «Кез келген нәрсе айт» Кэмерон Кроу
1991 «Синген» Вольф Петерсен
1992 «Радио Флайер» Ричард Доннер
«Руби Каир» Грейм Клиффорд
1994 «Келесі карате шебері» Кристофер Кейн
«Скаут» Майкл Ричи
1995 «Free Willy 2: Үйге оралу» Дуайт Х. Литтл
«Көшірме» Джон Амиель
1996 «Көбейту» Гарольд Рамис
1997 «Жақын досымның тойы» П. Дж. Хоган
1998 «Джек Фрост» Трой Миллер
2000 «Маған оралу» Бонни Хант
«Мисс Конгениальность» Дональд Петри
2002 «Екі апталық ескерту» Марк Лоуренс