1997 жылғы Рэйс қырғыны: Алжирдегі қанды оқиға

Кіріспе

1997 жылы Алжирдің қарулы ислам тобы жасаған жаппай өлтіру

1997 жылғы 28 тамыздағы Раис трагедиясы 1990-шы жылдардағы Алжирдегі ең қанды жаппай өлтірулердің бірі болды. Ол Сиди-Муссаға жақын, Алжирдің оңтүстігіндегі Раис ауылында болды. Алғашқы ресми мәлімет бойынша 98 адам қаза тауып, 120 адам жараланды; CNN арнасы аурухана қызметкерлері мен куәгерлердің мәліметінше, қаза болғандардың саны кем дегенде 200, ал ең көп дегенде 400 адамды құрады. Алжир үкіметі БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясына берген мәліметте 238 адам қаза тапқандығы айтылды. Кейін BBC 800-ге жуық адамның қаза болғанын хабарлады. 1997 жылы Алжирде 1992 жылғы сайлауды, Ислам құтқару фронтының (FIS) жеңіске жетуі мүмкін болған сайлауды әскери күштер тоқтатып, бастаған қатыгез азаматтық соғыстың ең қызып тұрған кезеңі болды. Раис ауылы, шаруалардың кедей ауылы, көбінесе FIS партиясына дауыс берген және аймақтағы исламист жасақтарын қолдаған, бірақ (PBS телеарнасынан алынған мәліметке сәйкес) соңғы кезде оларға азық-түлік пен қаржылық көмек көрсетуді тоқтатқан.

Қазалау

Жабық бас киімді шабуылдаушылар сағат 1-ге жуық жүк көліктері мен жеке көліктерімен келді, олардың қарулында оқ атар қарулар, пышақтар, балталар және бомбалар болды. Олар таңғы сағат 6-ға дейін ауылдың еркектерін, әйелдерін, балаларын және тіпті жануарларын өлтіруді жалғастырды, тамырларын кесіп, мәйіттерді өртеп жіберді. Бірақ жас әйелдер өлтірмей, құсырып әкетілді. Кейбір жағдайларда, олар есік алдына кесілген бас сүйектерін тастап кетті. Олар өлгендерден ұрлық жасап, мүшелерін кесіп, жүкті әйелдерге қатыгездік жасады. Кейбір үйлерді өртеп, бомбалады. Ауыл тұрғындары қашуға немесе жасырынуға тырысты. Әскери бөлімдер ауылдың сыртында тұрып, қашып бара жатқан ауыл тұрғындарына оқ атты, бірақ шабуылдаушылар 20-ға жуық жас әйелді алып кеткеннен кейін ғана ауылға кірді. Оның ішінде 100 метр қашықтықтағы әскери казарма да болды. Аман қалғандардың бірі: «Әскер мен қауіпсіздік күштері сол жерде болды, олар бәрін естіп, көріп, ештеңе істемеді, террористерді жіберді» деді. AI тағы бір аман қалғанмен сұхбаттасып, «ауылдың сыртында қауіпсіздік күштерінің бөлімшелері орналасқан екенін және шабуылдың басында қашып құтылуға мүмкіндігі болғандардың көмек іздеп, жақын жердегі қауіпсіздік күштеріне жүгінгенін» айтты. Премьер-министр Ахмет Уяхия ITN телеарнасына: «Армия, ұлттық гвардия мүмкіндігінше тез араласты» деді. Билік миналар мен тұзақтардың болуы мүмкін екендігіне алаңдады, бірақ Human Rights Watch сұхбаттасқан құтқарушы: «Бірінші жандармдар келгенде, ықтимал миналарға қарсы ешқандай сақтық шараларын қолданбады» деді. Алжир үкіметі БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комиссиясына (E/CN.4/2000/3/Add.1) «Ларбаа соты сот тергеуін бастады және қырғынға төрт кінәлі анықталды. Тексеруші судья 1998 жылғы 30 мамырда іздестіру ордерлерін шығарды» деді. Төрт шабуылдаушының 238 адамды қалай өлтіргені белгісіз. Ауылдың халқы қақтығыс басталғанға дейін 1000-нан, қырғыннан кейін 200-ге дейін азайды; қалғандарының көп бөлігі осы қырғыннан кейін кетіп қалды. La Tribune газетінің хабарлауынша, кейбір қалғандарына үкімет болашақта өзін-өзі қорғау үшін қару берді. Газеттегі жергілікті тұрғындар Абделазиз Бутефликаның қарулы топтардың кейбір мүшелеріне (Ұлттық татуласу заңы) рақымшылық жасауына қарсы екендіктерін айтты, олар бұл заңға көршілерін өлтірген кісі өлтірушілер кіретінінен қорқады.

The hooded attackers arrived about 1 am in trucks and cars, armed with shotguns, knives, axes, and bombs. They continued killing the village's men, women, children, and even animals until dawn (about 6 am), cutting throats and taking the time to burn corpses; young women, however, were abducted instead of being killed. In some cases, they left severed heads on doorsteps. They mutilated and stole from the dead, and committed atrocities against pregnant women. They burned and bombed some houses. The villagers tried to flee or hide. Army units stayed outside the village, shooting at fleeing villagers, but not attempting to enter the village until after the attackers, carrying away some 20 young women, left at dawn. including an army barracks 100 metres away, and quoting a survivor as saying "The army and the security forces were right there; they heard and saw everything and did nothing, and they let the terrorists leave." AI interviewed another survivor and they mentioned how " in addition to the security forces barracks nearby, security forces’ units were also stationed just outside the village, and were aware that the massacre was being committed because those who were able to flee at the
beginning of the attack had gone to seek help and refuge with the nearby security forces." The Prime Minister, Ahmed Ouyahia, retorted to ITN that "the army, the national guard intervened, intervened as quickly as it was possible." The authorities cited concern regarding the possible presence of mines and ambushes; however, a rescue worker interviewed by Human Rights Watch said that the first gendarmes there had not taken any precautions against possible mines as they drove in. The Algerian government told the UN Commission on Human Rights (E/CN.4/2000/3/Add.1) that "A judicial inquiry was opened by the Larbâa court and the four perpetrators of the massacre identified. Search warrants were issued by the examining magistrate on 30 May 1998." How four attackers killed 238 people is not made clear. The village's population had already dropped from 1000 before the conflict began to 200 after the massacre; many of the remainder left following this massacre. Some of those who remained were given arms by the government for future self defense, according to La Tribune, which quotes residents opposing Abdelaziz Bouteflika's amnesty to certain members of the armed groups (the Law of National Reconciliation), fearing that it would include murderers like those who killed their neighbors.