Кіріспе

Грэпплингтегі позиция

Күзетші – бұл жердегі күресу позициясы, онда бір жауынгер екінші жауынгерді аяқтарымен бақылауға тырысып, өзінің арқасын жерге тірейді. Таза күресу спортында күзетші үстемдік позициясы саналады, себебі төмендегі жауынгер әртүрлі буын бұраулармен және тұмсықтармен шабуылдай алады, ал жоғарғы жауынгердің басымдығы – күзеттің үстінен өту, яғни күзеттен шығу болып табылады. Аралас жекпе-жек спортында, сондай-ақ жалпы қолма-қол ұрыста да, төмендегі жауынгердің белгілі бір бақылауы болса да, күзетте жоғарыдан тиімді соққы беруге болады. Күзеттің түрлі нұсқалары бар, олардың әрқайсысының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Күзетші – бразилиялық джиу-джитсудың маңызды бөлігі, оны шабуылдық позиция ретінде қолдануға болады. Ол дзюдода да қолданылады, бірақ ресми атауы жоқ, алайда кейде жапон тілінде "денені ұстау" деген мағына беретін dō osae деп аталады. Ол техниканы бейнеде көрсетті.

Жабық күзет

Кейде толық күзет деп аталатын жабық күзет – бұл ең көп кездесетін қорғаныс позициясы. Осы позицияда қарсыластың аяқтары артына тірелгендей болып ұсталады, бұл оның тұрып қалуына немесе қашықтауға тырысуына кедергі келтіреді. Қарсылас позициясын жақсарту үшін аяқтарын ашуы қажет. Төмендегі күресші ашық және жабық күзет арасында ауысуы мүмкін, себебі ашық күзет жақсырақ қозғалуға мүмкіндік береді, бірақ қарсыластың күзетті бұзу қаупі де артады.

Жартылай күзет

Жарты қорғау – бұл қорғаушының екі аяғын қарсыласының бір аяғына орап алу арқылы қол жеткізілетін позиция. Жарты қорғау позициясы дене орналасуы және бағыттау сияқты көптеген ерекшеліктерге байланысты қарсыластың немесе қорғаушының қанатын біреуін ұстауына мүмкіндік береді. Бұл позиция қорғаушыға лақтыру және бағындыру әрекеттерін бастау үшін көптеген мүмкіндіктер ұсынады. Жарты қорғаудың түрлеріне терең жарты қорғау, Z қорғау және кері De La Riva қорғау жатады.

Ашық күзет

Ашық күзет әдетте әр түрлі буындық құлыптар мен тұтқаларды орындау үшін қолданылады. Аяқтар қарсыласты жылжытуға және тежеу құруға пайдаланылуы мүмкін. Ашық күзет қарсыласты тұруға немесе күзеттен өтуге мүмкіндік береді, сондықтан бұл позиция көбінесе уақытша түрде ғана қолданылады, сыпыру немесе басқа техникаларды дайындау үшін. Ашық күзет – бұл аяқтарды қарсыласты итеру, орау немесе ілмектеу үшін пайдаланатын, бірақ оның тобықтарын бір-біріне бекітпейтін көптеген күзет позицияларын қамтитын жалпы термин.

Көбелек қорғаушы

Көбелек қорғанысы қарсыластың екі аяғының арасына, қарсыластың ішкі жамбасқа тіреліп, тобықтармен ілмектеуді қамтиды. Қарсылас екі аяқ және қолдар арқылы бақыланады. Көбелек қорғанысындағы тетік күшті сыпыруларға мүмкіндік береді. Бұл қорғаныс қарсыласты көтеріп, немесе оның тепе-теңдігін бұзуға да мүмкіндік береді, сондықтан ол зақымдардан сақтану үшін және басқа басым позицияларға өту үшін өте пайдалы. Күрес және қабылдау күресіндегі осыған ұқсас техника "қос көтергіш" деп аталады.

X-Құтқарушы

X-қамау – бұл ашық қамау, онда бір жауынгер тұр, ал екіншісі арқасында жатады. Арқада жатқан жауынгер қарсыласының бір аяғын басып алу үшін аяқтарын пайдаланады, бұл күшті лақтыруларға мүмкіндік береді. X-қамау көбінесе көбелек және жартылай қамаумен бірге қолданылады. Грэпплинг кездесуінде бұл арқада жатқан жауынгерге тиімді позиция, бірақ жалпы қолға түйіскенде, үстіндегі жауынгер тебу немесе футболмен тебу арқылы шабуылдай алады. Сондай-ақ, X-қамауды тиімді пайдалану қарсыластың тебу әрекетіне кедергі келтіре алады немесе олар аяғын көтерген жағдайда тепе-теңдігін бұзуға мүмкіндік береді. X-қамауды Александр "Джиги" Пайва [1990-жылдары?] ойлап тапты және Марсело Гарсия оны танымал етті.

Араб қорғаушысы

Араб қорғанышы бірнеше позициядан тұрады, олардың бәрі қарсыластың қолдарын бақылауға және аяқ табандарымен қарсыластың бицепсінен, жамбасынан, сүйектерінен немесе олардың комбинациясынан бақылауға мүмкіндік береді. Бұл қорғаныс қарсыластың жеңін ұстағанда ең тиімді. Араб қорғанышын қарсыласты сыпыруға, буынды бұрауға немесе тұтқа салуға дайындау үшін қолдануға болады.

Де ла Рива гвардиясы

Де Ла Рива гвардиясы (кейде "жело гвардиясы" деп те аталады) – бразилиялық джиу-джитсу шебері Рикардо Де Ла Риваның жарыстарда табысқа жеткен ашық гвардиясы. Бұл гвардияда қарсыластың аяғының сыртынан бір аяқ оралып, білезігі бір қолмен ұсталады, ал екінші қол қарсыластың жеңінің бірін қысып тұрады. Де Ла Рива гвардиясы көптеген лақтыруларға, өтулерге және бағындыру тәсілдеріне мүмкіндік береді, соңғы кезде ол жәндік гвардиясымен бірге қолданылады.

Резеңкеден жасалған қорған

Резеңке қорғаныс – бұл қарсыласты сіздің қорғанысыңызда басып ұстайтын позиция. Бұл позицияны бразилиялық Дзю-Джитсу шебері Нино Шембри қолданған, ал Эдди Браво оны танымал етіп, жүйеге айналдырды. Осы позициядан көптеген техникалар жасалды, оның ішінде лақтырулар, бағындырулар және соққылардан қорғану. Қарсыласты басып ұстау үшін бір аяқты пайдалану арқасында бір қол бағындырулар, лақтырулар жасауға немесе қарсыластың шектеулі басын соғуға болады.

50-50 күзетші

50 50 (Fifty fifty) қорғанысы – Роберто “Гордо” Корреа танымал еткен және Атос джиу-джитсу командасынан Мендес ағайындылары Рафаэль мен Гильерме Мендес, Бруно Фразато, Райан Холл және Рамон Лемос кеңінен қолданған позиция. Күресу және самбо сияқты басқа күрес жүйелерінде бұл – "сыртқы тізе бұрышы" түріндегі аяқ бақылауының бір түрі. Осы позицияда төмендегі жауынгер қарсыласының аяғына үшбұрыш құрып, оны басып алады, соның арқасында аяққа үстемдік етуге мүмкіндік туса, қолдары бос қалып, қарсыласты құлатқанда және бағындырғанда қолдануға болады. Бұл позиция аяқ-қолдарды қолдану шектеулі жарыстарда сынға ұшырады, себебі жоғарыдағы жауынгер қорғанысты бұза алмай, ал төмендегі жауынгер құлатпаса, бұл жекпе-жекті тоқтата тұруға мүмкіндік береді.

Күзетшіден өту

Қарсыластың негізгі қорғанысын, яғни күзетін жеңіп, жақтағы ұстау, толық ұстау немесе тіземен басу сияқты үстемдік позицияға қол жеткізу үшін, жаттықтырушы күзеттен өтуі керек. Мұны жасаудың әртүрлі жолдары бар; олардың көпшілігі қарсыласты абразивті әрекет арқылы күзетін босатуға көндіретін ауырсынуға бағынуды қамтиды. Мұндай әрекеттердің мысалдары: қарсыластың ішкі жамбасына қолдың алдынан қазу, тұрып, «консерва ашқыш» мойын бұруын жасауға тырысу, немесе аралас жекпе-жек жағдайында күзет босатылғанша қарсыласты ұру. Дегенмен, күзеттен өтудің де өз қаупі бар, себебі ол жаттықтырушыны қарсы шабуылдарға, соның ішінде сыпырулар мен бағындыруларға осал қалдырады.

Қарапайым күзетші

Қарапайым күзетші пас, сонымен қатар қол/аяқ тарту деп те аталады, бұл Кюдзо Мифунэнің "Джудоның мәні" кітабында көрсетілген күзетші пасы және "Джудоның каноны" кітабында аты айтылмаған техника ретінде сипатталған. Бразилиялық джиу-джитсуда бұл пасқа көбінесе Тореандо/Бульфитер пасы деп аталады. Пастың негізгі ерекшелігі – қарсыластың аяқтарының маңынан бүйірлеп өту, сонымен бірге қарсыластың аяғын тартып немесе қарсыластың аяқтарын жерге бекіту.

Қамқоршыны үю

Қарауылдан өту әдісі Мифунедің "Дзюдоның мәні" кітабында да көрсетілген, сондай-ақ "Дзюдоның каноны" кітабында аты айтылмаған техника ретінде сипатталған. Бразилиялық джиу-джитсуда бұл қарауылдан өту көбінесе "Тізеден өту" деп аталады. Бұл әдістің ерекшелігі – қарсыластың ашық қараулында жатқанда орындаушының тізесін қарсыластың сол жақ жамбасынан өткізу.