Түркияның Еуроодаққа қатысу процесі

Кіріспе

Түркияның Еуроодаққа қосылу процесі, кіру келіссөздері

1949 жылы он негізгі мүшеден кейін Түркия 1950 жылы Еуропа Кеңесінің алғашқы жаңа мүшелерінің бірі (он үшінші мүше) болды. 1963 жылы ел Еуропалық экономикалық қауымдастығының (ЕЭҚ) серіктес мүшесі болды және 1992 жылдан 2011 жылы тарағанға дейін Батыс Еуропа Одағының серіктес мүшесі болды. Түркия 1995 жылы Еуроодақпен Кедендік одақ туралы келісімге қол қойды және 1999 жылдың 12 желтоқсанында Хельсинкиде өткен Еуропалық Кеңестің саммитінде толық мүшелікке үміткер ретінде ресми түрде танылды. Толық мүшелікке келіссөздер 2005 жылдың 3 қазанында басталды. Прогресс баяу болды: қосылу процесін аяқтау үшін қажетті 35 тараудың тек 16-сы ашылды және біреуі 2016 жылдың мамырына дейін жабылды. 2016 жылдың басында Түркия мен Еуроодақ арасындағы босқындар келісімі бұрынғы тоқыраудан кейін келіссөздерді жеделдетуге және түрік азаматтарына Еуропа арқылы визасыз саяхаттау мүмкіндігін беруге бағытталған болатын. 2016 жылдан бері қосылу келіссөздері тоқтап тұр. Еуроодақ Түркияны адам құқықтарын бұзу және құқықтық мемлекет принциптерінде кемшіліктерде айыптады және сынға алды. 2019 жылдың 20 ақпанында Еуропалық парламент комитеті Түркия үкіметінің қарсылығын тудырып, мүшелік келіссөздерін тоқтатуға дауыс берді. 2023 жылдың 30 қаңтарында Түркиядағы «Алтылық үстел» (сол кездегі бас оппозициялық одақ) ортақ саясат бойынша өзара түсіністік туралы меморандум жариялады. Ол оппозицияның егер сол жылы сайлауда жеңіске жетсе, Еуроодаққа қосылу келіссөздерін жалғастыруға ниетті екенін қайта растады. Қазіргі таңда Албания, Босния және Герцеговина, Грузия, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Сербия және Украинамен бірге Еуроодаққа үміткер елдердің бірі болып табылады.

Өмірбаян

[[Файл:Еуропа Кеңесі Еуропа сарайының әуе көрінісі. JPG|thumb|Страсбургтегі Еуропа сарайы, Еуропа Кеңесінің тұрақты орны, оған Түркия 1950 жылғы 13 сәуірде қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Түркия 1945 жылдың ақпанына дейін бейтараптық саясатын ұстанды, содан кейін Одақтастарға қосылды. Ел 1947 жылғы Маршалл жоспарында қатысты және 1950 жылы Еуропа Кеңесінің мүшесі атанды. Суық соғыс кезеңінде Түркия АҚШ және Батыс Еуропамен одақтас болды. Түркияның Еуропаға қатысты позициясы "Еуропа түрік ұлттық санасы үшін ұзақ және шиеленіскен тарих бойында құштарлық нысаны болғанмен, сонымен қатар көңіл көшірудің де себебі болды" деп сипатталады.

Негізгі оқиғалардың қысқаша тарихы

КүндерШаралар 14 желтоқсан 2015 ж. Экономикалық және ақша-кредит саясаты – 17-тарау бойынша келіссөздер ашылды. 30 маусым 2016 ж. Қаржылық және бюджеттік ережелер – 33-тарау бойынша келіссөздер ашылды. 24 қараша 2016 ж. Еуропарламент депутаттары Түркиямен адам құқықтары және заң үстемдігіне қатысты алаңдаушылықтарға байланысты келіссөздерді тоқтатуға үлкен көпшілік дауыспен келісті. 6 шілде 2017 ж. Еуропалық парламент Түркиямен қосылу келіссөздерін тоқтатуға шақырды. 20 ақпан 2019 ж. Еуропарламент комитеті Түркиямен келіссөздерді тоқтату туралы дауыс берді. 13 наурыз 2019 ж. Еуропалық парламент Еуропалық Одақ пен Түркия арасындағы толық мүшелік келіссөздерін тоқтату туралы ұсынысты бірауыздан қабылдады.

1950-1990 жылдар

Түркия алғаш рет 1959 жылы Еуропалық экономикалық қауымдастыққа серіктес мүшелікке үмітткерлік білдірді, ал 1963 жылдың 12 қыркүйегінде "Түркия Республикасы мен Еуропалық экономикалық қауымдастық арасында қауымдастық құру туралы келісімге" қол қойды, бұл келісім Анкара келісімі деп белгілі. Бұл келісім келесі жылы, 1964 жылдың 12 желтоқсанында күшіне енді. Анкара келісімі Түркияны ЕЭҚ-мен кедендік одаққа интеграциялауды көздеді, сонымен бірге толық мүшелікке қол жеткізуді мақсат еткенін мойындады. Бұл позиция 1997 жылы Люксембургте өткен Еуропалық кеңесте қайта расталды, онда Орталық және Шығыс Еуропа елдерімен және Кипрмен мүшелікке қатысты келіссөздер басталды, бірақ Түркия үшін емес. 1990 жылдары Түркия Еуропалық Одақпен тығыз интеграцияға көшті және 1995 жылы кедендік одақ құруға келісті. 1999 жылы грек-түрік жер сілкінісінен кейінгі дипломатиялық әрекеттер нәтижесінде Грекия Түркияның Еуропалық Одаққа қабылдануына қарсылығын жойды. Сонымен қатар, 1999 жылы Хельсинкиде өткен Еуропалық Кеңестің саммиті маңызды кезең болды, себебі Еуропалық Одақ Түркияны басқа да үміткер елдермен тең құқықта кандидат мемлекет деп мойындады.

2000 жылдар

Еуропалық Одақ пен Түркия арасындағы қарым-қатынастың келесі маңызды қадамы 2002 жылдың желтоқсан айында Копенгагенде өткен Еуропалық кеңеспен байланысты болды. Оған сәйкес, "Еуропалық Одақ Түркиямен келіссөздерді "кешіктірмей" бастайды, егер 2004 жылдың желтоқсанында Еуропалық кеңес Комиссияның есебі мен ұсынысы негізінде Түркия Копенгагеннің саяси талаптарын орындайтынына шешім қабылдаса". Еуропалық комиссия келіссөздерді 2005 жылы бастауды ұсынды, сонымен қатар, қажетті шаралар да қабылдады. 2004 жылғы 16 желтоқсанда Еуропалық Одақ басшылары Түркиямен қосылу келіссөздерін 2005 жылғы 3 қазаннан бастауға келісті. Австрия мен Германия бастапқыда Түркиямен келіссөздер толық мүшеліктен гөрі ерекше серіктестікке алып келуі мүмкін екенін қарастырды, бірақ қосылу келіссөздері ақырында мүшеліктің "ортақ мақсатымен" басталды. Түркияның қосылу келіссөздері бірқатар ішкі және сыртқы мәселелерге байланысты тоқтап қалды. Австрия мен Франция Түркияның Еуропалық Одаққа қосылуы жөнінде референдум өткізуге дайын екендерін мәлімдеді. Францияда мұндай референдумды өткізу үшін Конституцияға өзгеріс енгізілді, бірақ кейіннен конституциялық өзгеріс парламентке (егер оның көпшілік бөлігі келіссе) мұндай референдумды өткізбеуге мүмкіндік берді. Кипр мәселесі келіссөздерге үлкен тосқауыл болып қала береді. Еуропалық шенеуніктер Түркиядағы реформалардың баяулауын атап өтті, бұл Кипр мәселесімен бірге 2007 жылдың наурызында Еуропалық Одақтың кеңейту жөніндегі комиссары Олли Рен келіссөздерде "апатқа ұшырау" қаупі бар екенін ескертті. Осы қиындықтарға байланысты келіссөздер 2006 жылдың желтоқсанында қайтадан тоқтап, Еуропалық Одақ келіссөздер жүргізіліп жатқан 35 маңызды бағыттың 8-індегі келіссөздерді тоқтатты. 2007 жылы Түркия 2013 жылға дейін Еуропалық Одақтың заңдарына сәйкес келуді көздегенін мәлімдеді, бірақ Брюссель мүшелікке қатысты мерзім ретінде бұл ұсынысты қолдамады. 2006 жылы Еуропалық комиссияның президенті Жозе Мануэл Баррозу қосылу процесі кем дегенде 2021 жылға дейін созылатынын айтты. 2012 жылғы 31 қазанда Германияға жасаған сапарында Түркия Премьер-Министрі Режеп Таййып Ердоған Түркия Республикасының 100 жылдығына орай 2023 жылға дейін Одаққа мүше болуды күтетінін, әйтпесе келіссөздер нәтиже бермесе мүшелік келіссөздерін аяқтайтынын мәлімдеді. Түркия Президенті Абдулла Гүл Түркияның Еуропалық Одаққа мүше болуы үшін референдум өткізуге дайын екенін айтты. 2009 жылдың желтоқсанында Еуропалық Одақтың мүшесі Кипр Республикасы Түркияның кіру келіссөздерінің алты тарауын, оның ішінде сот жүйесі мен негізгі құқықтар, энергетика және білім беру мен мәдениет салаларын тоқтатты, Түркияның алдымен Кипрмен қарым-қатынасын жақсартуы керек екенін мәлімдеді. Нәтижесінде 2010 жылдың маусым айынан бері ешбір тарау ашылмады. Сондықтан Түркия үшін бәсекелестік саясаты, әлеуметтік саясат және жұмыспен қамту, мемлекеттік сатып алу сияқты қиын және экономикалық зиянды тараулардан басқа тарауларды ашу мүмкін емес болды, себебі қалған барлық тараулар тоқтатылған еді, және бұл тараулар көптеген кандидат елдер қосылу процесінің соңында ашылады. 2013 жылдың ақпан айында Түркияның Еуропалық Одақ істері жөніндегі министрлігінің орынбасары Бурак Эрденир Еуропалық Одақ 23 және 24 тараулар бойынша – Сот жүйесі мен негізгі құқықтар, Әділет, бостандық және қауіпсіздік – ашу үшін талаптарды әлі Түркияға жеткізбегенін мәлімдеді, бұл талаптар тарауларды тексеру аяқталғаннан кейін 2006 жылы берілуі керек еді, сондықтан оларды орындау мүмкін емес. Ол бұл олардың қосылу процесін баяулатуға бағытталған әрекет деп санайды.

The next significant step in EU–Turkey relations came with the December 2002 Copenhagen European Council. According to it, "the EU would open negotiations with Turkey 'without delay' if the European Council in December 2004, on the basis of a report and a recommendation from the Commission, decides that Turkey fulfills the Copenhagen political criteria." The European Commission recommended that the negotiations should begin in 2005, but also added various precautionary measures. The EU leaders agreed on 16 December 2004 to start accession negotiations with Turkey from 3 October 2005. While Austria and Germany initially wanted to leave open the possibility that negotiations with Turkey would lead to a privileged partnership, less than full membership, accession negotiations were ultimately launched with the "shared objective" of membership. Turkey's accession talks have since been stalled by a number of domestic and external problems. Both Austria and France have said they would hold a referendum on Turkey's accession. In the case of France, a change in its Constitution was made to impose such a referendum, but later another constitutional change has enabled the parliament (if a large majority of its members agrees) to prevent such a referendum. The issue of Cyprus continues to be a major obstacle to negotiations. European officials have commented on the slowdown in Turkish reforms which, combined with the Cyprus problem, led the EU's Enlargement Commissioner Olli Rehn in March 2007 to warn of an impending 'train crash' in the negotiations. Due to these setbacks, negotiations again came to a halt in December 2006, with the EU freezing talks in 8 of the 35 key areas under negotiation. In 2007, Turkey stated that they were aiming to comply with EU law by 2013, but Brussels refused to back that as a deadline for membership. In 2006 President of the European Commission José Manuel Barroso said that the accession process will take at least until 2021. In a visit to Germany on 31 October 2012, Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan made clear that Turkey was expecting membership in the Union to be realised by 2023, the 100th Anniversary of the Turkish Republic, implying that they could end membership negotiations if the talks had not yielded a positive result by then. Turkish President Abdullah Gül said that upon completing the accession process Turkey will hold a referendum for Turkish membership in the European Union. In December 2009, EU member the Republic of Cyprus blocked 6 chapters of Turkish accession negotiations, including those on Judiciary and Fundamental Rights, Energy and Education and Culture, arguing that Turkey needs to first normalise relations with Cyprus. As a result, no chapters have been opened since June 2010. Hence, there is no chapter Turkey could open other than the difficult and economically detrimental chapters Competition Policy, Social Policy and Employment, and Public Procurement that most candidate countries open at the end of accession as all other chapters were blocked. In February 2013, Turkish Deputy Undersecretary of the Ministry for EU Affairs, Burak Erdenir, claimed that the EU had yet to communicate to Turkey the benchmark criteria for opening chapters 23 and 24, Judiciary & Fundamental Rights and Justice, Freedom & Security, which was to be done after screening of the chapters was completed in 2006, thus making it impossible to comply with them. He also suggested this was a deliberate attempt to slow their accession process.

Оң күн тәртібі (2012-2013)

Екі жылдан астам уақыт бойы ешқандай тарау ашылмағаннан кейін, Еуропалық комиссия Еуропалық Одақ пен Түркияның ортақ мүдделеріне бағытталған "позитивті күн тәртібін" құрды. Еуропалық Одақтың кеңейту комиссары Стефан Фюле бұл мақсаттың "екі тарапқа да наразылық тудырған тоқыраудан кейін, қосылу процесін тірілту және оны дұрыс жолға қою" екенін айтты. ЕО Комиссиясы күн тәртібінің негізгі элементтері ретінде "саяси реформалар бойынша күшейтілген диалог пен ынтымақтастық", "виза", "қозғалыс және көші-қон", "энергетика", "терроризмге қарсы күрес", "Түркияның қауымдастық бағдарламаларына одан әрі қатысуы", "қалалардың бауырластығы", "сауда және кедендік одақ" және "әзірге қосылу келіссөздері ашылмаған тарауларды қоса, acquis-қа үйлесуді қолдауға бағытталған күш-жігерді қолдау" сияқты кең ауқымды салаларды атады. Бұл ұсыныс Еуропалық Одақпен келіссөздер процесін қолдау және толықтыру құралы ретінде қарастырылып, жақсы бағаланды. "Позитивті күн тәртібі" аясында 8 тарау бойынша жұмыс топтары құрылды ("3 Орналасу және қызмет көрсету еркіндігі", "6 Компаниялар құқығы", "10 Ақпараттық қоғам және БАҚ", "18 Статистика", "23 Әділет жүйесі және негізгі құқықтар", "24 Әділет, бостандық және қауіпсіздік", "28 Тұтынушылар және денсаулық сақтау", "32 Қаржылық бақылау"). "Позитивті күн тәртібі" аясындағы алғашқы отырыс 2012 жылдың 17 мамырында Анкарада, Еуропалық Одақтың кеңейту және Еуропалық көршілік саясаты жөніндегі комиссары Стефан Фюленің қатысуымен өтті. Жұмыс топтарының өткізген отырыстарының нәтижесінде Түркия үш тарауда (Компаниялар құқығы, Тұтынушылар және денсаулық сақтау, сондай-ақ Қаржылық бақылау) жалпы төрт жабылу критерийін орындағандығы расталды. 2013 жылдың 20 маусымында Анкараның Таксим алаңындағы жаппай наразылықтарды жаншуынан кейін Германия Түркиямен Еуропалық Одаққа қатысу бойынша жаңа келіссөздерді бастауға кедергі келтірді. Financial Times газетінің хабарлауынша, түркиялық бір шенеунік мұндай қадамның Еуропалық Одақпен саяси қарым-қатынасты тоқтатуы мүмкін екенін айтты. Германия бұл шешімінің техникалық мәселеге байланысты екенін мәлімдеді, бірақ Түркияның Еуропалық Одаққа кіруіне қарсы болған канцлер Ангела Меркель Анкараның көбінесе бейбіт наразылықтарға қарсы күш қолданғанынан кейін "оқшауланғанын" айтты.

After over two years of no chapter openings, the European Commission set up a "Positive Agenda" designed to focus on common EU Turkey interests. EU Commissioner for expansion Stefan Füle describes that the goal was "to keep the accession process alive and put it properly back on track after a period of stagnation which has been a source of frustration for both sides." The EU Commission mentioned a broad range of areas as the main elements of the Agenda such as "intensified dialogue and cooperation on political reforms", "visa", "mobility and migration", "energy", "fight against terrorism", "further participation of Turkey in Community programmes", "town twinning", "trade and the Customs Union" and "supporting efforts to align with the acquis, including on chapters where accession negotiations cannot be opened for the time being". The proposal was considered favorably on the condition that it serves as an instrument in support of and complementary to the negotiation process with the EU. In the framework of "Positive Agenda", Working Groups were established on 8 chapters ("3 Right of Establishment and Freedom to Provide Services", "6 Company Law", "10 Information Society and Media", "18 Statistics", "23 Judiciary and Fundamental Rights", "24 Justice, Freedom and Security", "28 Consumer and Health Protection", and "32 Financial Control"). The "Positive Agenda" kick off meeting was held on 17 May 2012 in Ankara with the participation of Stefan Füle, EU Commissioner for Enlargement and European Neighbourhood Policy. As a result of the Working Groups meetings held so far, a total of four closing benchmarks were confirmed to have been met by Turkey in three chapters (Company Law, Consumer and Health Protection as well as Financial Control chapters). On 20 June 2013, in the wake of Ankara's crackdown on mass demonstrations in Taksim Square, Germany blocked the start to new EU accession talks with Turkey. According to the Financial Times, one Turkish official said that such a move could potentially break off political relations with the bloc. Germany said that its reservation stems from a technical issue, but then Chancellor Angela Merkel, an opponent of Turkish entry into the EU, described herself as "shocked" after Ankara's use of overwhelming police force against mostly peaceful demonstrators.

Келіссөздер тоқтап тұр (2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2016 жылы Түркияда мемлекеттік төңкеріс жасауға талпыныс жасағандарды қолдағандарға қарсы президент Эрдоғанның қатаң шараларынан кейін, Еуроодақпен (ЕО) қарым-қатынас ушығып кетті. Эрдоған төңкеріске қатысқандарды жазалау үшін өлім жазасын қайта енгізуге келісім білдірді, ал ЕО мұның Түркияның ЕО-ға мүшелік талпынысын тоқтатуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2016 жылдың 26 шілдесінде Еуропалық комиссияның төрағасы Жан-Клод Юнкер Түркияда өлім жазасы қайта орнатылса, Түркияның Еуроодаққа мүшелік процесінің аяқталады деп хабарлады. Эрдоған 2016 жылдың қарашасында Түркияның Еуроодаққа мүшелігі жөніндегі келіссөздерді 2017 жылы референдумға салуды қарастырып жатқанын айтты. 2016 жылдың қарашасында Еуропалық парламент, үкіметтің төңкеріске қатысты «шамадан тыс қатал шараларына» байланысты мүшелік келіссөздерін уақытша тоқтатуды талап ететін, міндетті емес резолюцияны қабылдады. 13 желтоқсанда Еуропалық кеңес (мүше мемлекеттердің басшылары мен үкімет басшыларынан құралған) «қазіргі жағдай» кезінде Түркияның мүшелік келіссөздерінде жаңа салалар ашылмауына шешім берді; Түркияның автократиялық билікке бет бұруы Еуроодаққа қосылу жолындағы прогресті мүмкінсіз етеді. 2016 жылы Еуроодақ мүшесі Австрия Түркияның Еуроодаққа мүшелігіне қарсы болды. 2017 жылдың сәуірінде Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясы (ЕКҚА) Түркияға қатысты бақылау процедурасын қайта ашуға дауыс берді. Бұл дауыс Түркияның Еуроодаққа мүшелік перспективасына ауыр соққы болады деп түсінілді, өйткені 2004 жылы осы процестен шығу Еуроодаққа мүшелік келіссөздерінің шарты болған. 2017 жылдың маусым айында Еуропалық парламент мүшелері Түркияның 2017 жылғы конституциялық референдумның нәтижесінде құрылған күшті президенттік жүйесінің Еуроодаққа мүшелікке жарамдылықтың Копенгаген критерийлерін бұзатынын мәлімдеді. 2018 жылдың мамырында жарияланған 2021–2027 жылдарға арналған Еуропалық комиссияның ұзақ мерзімді бюджеттік ұсынысында Батыс Балқан стратегиясын одан әрі кеңейту үшін қосылуға дейінгі қаржыландыру көзделген, бірақ Түркия кірген жоқ. 2018 жылдың наурызында Австрия канцлері Себастьян Курц Түркияның Еуроодаққа мүшелік келіссөздеріне қарсы шығып, мүшелік келіссөздерін тоқтатуға шақырды. 2018 жылдың 26 маусымында Еуроодақтың Жалпы істер жөніндегі кеңесі «Кеңес Түркияның Еуроодақтан одан ары қашықтағанын атап өтті. Түркияның қосылу келіссөздері іс жүзінде тоқтап қалды және енді ешқандай тарауды ашу немесе жабу қарастырылмайды, сондай-ақ Еуроодақ-Түркия кедендік одағын жаңғырту бойынша ешқандай жұмыс жоспарланбаған» деді. Кеңес «құқықтық мемлекеттің және сөз бостандығын қоса алғанда, негізгі құқықтардағы керітартпаның жалғасуына ерекше алаңдаушылық білдіреді» деп қосты. 2019 жылдың 20 ақпанында Еуропалық парламент комитеті Түркия үкіметінен сыни пікірлерге ұшырап, мүшелік келіссөздерін тоқтатуға дауыс берді. 2019 жылдың 13 наурызында Еуропалық парламент бірауыздан Еуроодақ пен Түркия арасындағы толық мүшелік келіссөздерін тоқтатуға дауыс берді. 2023 жылдың шілдесінде Түркия президенті Режеп Таййып Эрдоған Вильнюсте өткен НАТО саммитінде Түркияның Еуроодаққа мүшелікке қатысты өтінішін көтеріп, оны Швецияның НАТО-ға қосылуымен байланыстырды. Dagens Nyheter мәліметтеріне сәйкес, 2023 жылдың қыркүйегінде шведтердің 60% Швецияның Түркияның Еуроодаққа мүшелігіне қарсы екенін және мүшелік процесін қолдамайтынын, ал 7% Швецияның Түркияның Еуроодаққа мүшелігіне қарсы емес екенін және мүшелік процесін қолдайтынын айтты.

Following President Erdoğan's crackdown on supporters of the 2016 Turkish coup d'état attempt, EU relations became damaged. Erdoğan has indicated his approval of reinstating the death penalty to punish those involved in the coup, with the EU suggesting that this would end its EU ambitions. On 26 July 2016, European Commission President Jean Claude Juncker announced that Turkey's EU membership process would come to an end if the death penalty was returned in Turkey. Erdoğan stated in November 2016 that he was considering putting Turkey's continued negotiations with the EU on membership to a referendum in 2017. In November 2016, the European Parliament voted in favour of a non binding resolution to request that the European Commission temporarily suspend membership negotiations due to the "disproportionate repressive measures" of the government to the coup. On 13 December, the European Council (comprising the heads of state or government of the member states) resolved that it would open no new areas in Turkey's membership talks in the "prevailing circumstances"; Turkey's path toward autocratic rule makes progress on EU accession impossible. In 2016, EU member Austria opposed Turkey's EU membership. In April 2017, the Parliamentary Assembly of the Council of Europe (PACE) voted to reopen its monitoring procedure against Turkey. This vote is widely understood to deal a major blow to Turkey's perspective of eventual EU membership, as exiting that process was made a precondition of EU accession negotiations back in 2004. In June 2017, members of the European Parliament expressed that the strong presidency created by the 2017 Turkish constitutional referendum violate the Copenhagen criteria of eligibility for an EU membership. The European Commission's long term budget proposal for the 2021–2027 period released in May 2018 included pre accession funding for a Western Balkan Strategy for further enlargement, but omitted Turkey. In March 2018, Austrian Chancellor Sebastian Kurz opposed Turkey's EU accession talks and urged it to halt membership talks. On 26 June 2018, the EU's General Affairs Council stated that "the Council notes that Turkey has been moving further away from the European Union. Turkey's accession negotiations have therefore effectively come to a standstill and no further chapters can be considered for opening or closing and no further work towards the modernisation of the EU Turkey Customs Union is foreseen." The Council added that it is "especially concerned about the continuing and deeply worrying backsliding on the rule of law and on fundamental rights including the freedom of expression." On 20 February 2019, a European parliament committee voted to suspend the accession talks, sparking criticism from the government of Turkey. On 13 March 2019, the European Parliament unanimously voted for a halt to the full membership negotiations between the EU and Turkey. In July 2023, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan brought up Turkey's EU membership application during a NATO summit in Vilnius, linking it to Sweden's accession to NATO. According to Dagens Nyheter's data, in September 2023, 60% of Swedes said that Sweden opposes Turkey's EU membership and will not support the membership process, while 7% said that Sweden does not oppose Turkey's EU membership and will support the membership process.

тараулар кестесі

+Скрининг, тарау, кластерлер және тоңазыту күндері Аквис тарауы Скрининг басталды Скрининг аяқталды Кластер ашылды Тарау ашылды Тарау тоңазытылды Тарау ашылды Кластер жабылды Тарау жабылды 1. Тауарлардың еркін қозғалысы 2006 жылғы 16 қаңтар 2006 жылғы 24 ақпан 2006 жылғы 11 желтоқсан – – 2006 жылғы 11 желтоқсан – – – 2. Жұмыс істеушілердің еркін қозғалысы 2006 жылғы 19 шілде 2006 жылғы 11 қыркүйек – – 2009 жылғы 8 желтоқсан – – – 3. Орналасу құқығы және қызмет көрсету еркіндігі 2005 жылғы 21 қараша 2005 жылғы 20 желтоқсан – – 2006 жылғы 11 желтоқсан 2015 жылғы 14 желтоқсан – – – 18. Статистика 2006 жылғы 19 маусым 2006 жылғы 18 шілде – 2007 жылғы 25 маусым – – – – 19. Әлеуметтік саясат және жұмыспен қамту 2006 жылғы 8 ақпан 2006 жылғы 22 наурыз – – – – – – 20. Кәсіпорын және өнеркәсіптік саясат 2006 жылғы 27 наурыз 2006 жылғы 5 мамыр – 2007 жылғы 29 наурыз – – – – 21. ТрансЕуропалық желілер 2006 жылғы 30 маусым 2006 жылғы 29 қыркүйек – 2007 жылғы 19 желтоқсан – – – – 22. Өңірлік саясат және құрылымдық құралдарды үйлестіру 2006 жылғы 11 қыркүйек 2006 жылғы 10 қазан – 2013 жылғы 5 қараша 2007 жылғы 25 маусым 2007 жылғы 25 маусым 2004 1. Тауарлардың еркін қозғалысы Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 2. Адамдардың еркін қозғалысы Маңызды күш-жігер қажет Бастапқы кезең 3. Қызмет көрсету еркіндігі Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 4. Капиталдың еркін қозғалысы Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 5. Компаниялар құқығы Бастапқы кезең Маңызды күш-жігер қажет 6. Бәсекелестік саясаты Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 7. Ауыл шаруашылығы Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 8. Балық шаруашылығы Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 9. Көлік саясаты Бастапқы кезең Маңызды күш-жігер қажет 10. Салық салу Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 11. Экономикалық және валюталық одақ Бастапқы кезең Маңызды күш-жігер қажет 12. Статистика Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 13. Әлеуметтік саясат және жұмыспен қамту Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 14. Энергетика Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 15. Өнеркәсіптік саясат Қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде 16. Шағын және орта бизнес Кәсіпорындар үшін қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде 17. Ғылым және зерттеулер Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 18. Білім беру және оқыту Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет 19. Телекоммуникация және ақпараттық технологиялар Маңызды күш-жігер қажет Орташа деңгейде 20. Мәдениет және аудиовизуалды саясат Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 21. Өңірлік саясат және құрылымдық құралдарды үйлестіру Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 22. Қоршаған орта Маңызды күш-жігер қажет Бастапқы кезең 23. Тұтынушылар мен денсаулықты қорғау Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет 24. Әділет және ішкі істер саласындағы ынтымақтастық Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 25. Кедендік одақ Орташа деңгейде Орташа деңгейде 26. Сыртқы қатынастар Орташа деңгейде Орташа деңгейде 27. Ортақ сыртқы және қауіпсіздік саясаты Орташа деңгейде Орташа деңгейде 28. Қаржылық бақылау Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет 29. Қаржылық және бюджеттік ережелер Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 30. Мемлекеттік институттар Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет 31. Басқалары Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет † Бұл кестеде уақытша жабылған тараулар және/немесе тоқтатылған тараулар көрсетілмеген. ‡ 2004 жылғы Еуропалық Одақ кеңейтуінен бұрын, "acquis communautaire" дегеннің отыз бір тарауы болды. Есептің тарихы 2005–2023 † Бұл кестеде уақытша жабылған тараулар мен/немесе тоқтатылған тараулар көрсетілмеген. ‡ 2004 жылы Еуропалық Одақ кеңейгеннен кейін тағы 4 тарау қосылды және/немесе қайта құрылды, осылайша, жалпы саны 35 тарау болды. Кластерлер Аквис тарауы 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2018 2019 2020 2021 2022 2023 1 кластер: Негіздер 23. Әділет және негізгі құқықтар Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Кейбір деңгейдегі дайындық Кейбір деңгейдегі дайындық Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең 24. Әділет, бостандық және қауіпсіздік Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Бастапқы кезең Бастапқы кезең Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде 5. Мемлекеттік сатып алу Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде 18. Статистика Маңызды күш-жігер қажет Кейбір деңгейдегі дайындық Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Дамыған Дамыған Жақсы деңгейдегі дайындық Дамыған Дамыған Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде 32. Қаржылық бақылау Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде Жақсы деңгейдегі дайындық Орташа деңгейде Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық 2 кластер: Ішкі нарық 1. Тауарлардың еркін қозғалысы Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Дамыған Дамыған Дамыған Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық 2. Жұмыс істеушілердің еркін қозғалысы Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең 3. Орналасу құқығы және қызмет көрсету еркіндігі Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең Бастапқы кезең 4. Капиталдың еркін қозғалысы Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Бастапқы кезең Бастапқы кезең Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде 6. Компаниялар құқығы Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Маңызды күш-жігер қажет Орташа деңгейде Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде Өте дамыған Өте дамыған Өте дамыған Өте дамыған Өте дамыған Өте дамыған Өте дамыған 7. Интеллектуалдық меншік құқығы Қосымша күш-жігер қажет Орташа деңгейде Бастапқы кезең Орташа деңгейде Орташа деңгейде Орташа деңгейде Қосымша күш-жігер қажет Қосымша күш-жігер қажет Дамыған Дамыған Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық Жақсы деңгейдегі дайындық

+Screening, chapter, clusters, & freezing dates Acquis chapterScreening startedScreening completedCluster OpenedChapter OpenedChapter frozenChapter unfrozenCluster ClosedChapter Closed 1. Free Movement of Goods 16 January 2006 24 February 2006 – – 11 December 2006 – – – 2. Freedom of Movement For Workers 19 July 2006 11 September 2006 – – 8 December 2009 – – – 3. Right of Establishment & Freedom To Provide Services21 November 2005 20 December 2005 – – 11 December 2006 14 December 2015 – – 18. Statistics 19 June 2006 18 July 2006 – 25 June 2007 – – – – 19. Social Policy & Employment 8 February 2006 22 March 2006 – – – – – – 20. Enterprise & Industrial Policy 27 March 2006 5 May 2006 – 29 March 2007 – – – – 21. Trans European Networks 30 June 2006 29 September 2006 – 19 December 2007 – – – – 22. Regional Policy & Coordination of Structural Instruments 11 September 2006 10 October 2006 – 5 November 2013 25 June 2007 25 June 20072004 1. Free Movement of Goods Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 2. Freedom Movement of Persons Considerable efforts neededEarly stage 3. Freedom to Provide Services Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 4. Free Movement of Capital Further efforts neededConsiderable efforts needed 5. Company Law Early stageConsiderable efforts needed 6. Competition Policy Further efforts neededFurther efforts needed 7. Agriculture Further efforts neededConsiderable efforts needed 8. Fisheries Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 9. Transport Policy Early stageConsiderable efforts needed 10. Taxation Further efforts neededConsiderable efforts needed 11. Economic and Monetary Union Early stageConsiderable efforts needed 12. Statistics Further efforts neededConsiderable efforts needed 13. Social Policy and Employment Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 14. Energy Further efforts neededFurther efforts needed 15. Industrial Policy Further efforts neededModerately advanced 16. Small and Medium sized Companies Further efforts neededModerately advanced 17. Science and Research Further efforts neededFurther efforts needed 18. Education and Training Moderately advancedFurther efforts needed 19. Telecommunication and Information Technologies Considerable efforts neededModerately advanced 20. Culture and Audio visual Policy Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 21. Regional Policy and Coordination of Structural Instruments Considerable efforts neededConsiderable efforts needed 22. Environment Considerable efforts neededEarly stage 23. Consumer and Health Protection Moderately advancedFurther efforts needed 24. Cooperation in the Field of Justice and Home Affairs Further efforts neededFurther efforts needed 25. Customs Union Moderately advancedModerately advanced 26. External Relations Moderately advancedModerately advanced 27. Common Foreign and Security Policy Moderately advancedModerately advanced 28. Financial Control Further efforts neededConsiderable efforts needed 29. Financial and Budgetary Provisions Further efforts neededFurther efforts needed 30. Institutions Further efforts neededFurther efforts needed 31. Others Further efforts neededFurther efforts needed† This chart does not indicate chapters which have been provisionally closed and/or chapters which have been frozen. ‡ Prior to the 2004 enlargement of the European Union there were thirty one chapters of the acquis communautaire. Report history 2005–2023† This chart does not indicate chapters which have been provisionally closed and/or chapters which have been frozen. ‡ After the 2004 enlargement of the European Union four more chapters were added and/or restructured, bringing the total number of acquis communautaire chapters to 35. ClustersAcquis chapter200520062007200820092010201120122013201420152016201820192020202120222023 Cluster 1: Fundamentals 23. Judiciary and Fundamental Rights Further efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededSome level of preparationSome level of preparationEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stage 24. Justice, Freedom, and Security Further efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededEarly stageEarly stageModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced 5. Public Procurement Further efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 18. Statistics Considerable efforts neededSome level of preparationModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededAdvancedAdvancedGood level of preparationAdvancedAdvancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced 32. Financial Control Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedGood level of preparationModerately advancedGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Cluster 2: Internal Market 1. Free Movement of Goods Considerable efforts neededConsiderable efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedAdvancedAdvancedAdvancedGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Good level of preparation 2. Freedom of Movement for Workers Early stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stage 3. Right of Establishment and Freedom to Provide Services Considerable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stage 4. Free Movement of Capital Further efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededEarly stageEarly stageModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 6. Company Law Further efforts neededFurther efforts neededConsiderable efforts neededModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advanced 7. Intellectual Property Law Further efforts neededModerately advancedEarly stageModerately advancedModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededAdvancedAdvancedGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Good level of preparation 8. Competition Policy Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 9. Financial Services Further efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededGood level of preparationAdvancedAdvancedGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Good level of preparation 28. Consumer and Health Protection Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedFurther efforts neededGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Good level of preparation Cluster 3: Competitiveness and inclusive growth 10. Information Society and Media Considerable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 16. Taxation Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 17. Economic and Monetary Policy Considerable efforts neededFurther efforts neededModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedAdvancedAdvancedAdvancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 19. Social Policy and Employment Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 20. Enterprise and Industrial Policy Further efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedAdvancedGood level of preparationModerately advancedAdvancedGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationModerately advancedModerately advancedModerately advanced 25. Science and Research Further efforts neededWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advanced Well advanced 26. Education and Culture Further efforts neededWell advancedFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededWell advancedModerately advancedFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 29. Customs Union Moderately advancedModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededAdvancedAdvancedAdvancedGood level of preparationSome level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparationGood level of preparation Good level of preparation Cluster 4: Green Agenda and Sustainable Connectivity 14. Transport Policy Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 15. Energy Further efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedAdvancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced Moderately advanced 21. Trans European Networks Early stageEarly stageFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededAdvancedFurther efforts neededAdvancedModerately advancedAdvancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advancedWell advanced 27. Environment and Climate Change Early stageEarly stageConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation Cluster 5: Resources, Agriculture and Cohesion 11. Agriculture and Rural Development Considerable efforts neededEarly stageEarly stageEarly stageConsiderable efforts neededFurther efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededModerately advancedEarly stageSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 12. Food Safety, Veterinary, and Phytosanitary Policy Considerable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageFurther efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageModerately advancedEarly stageSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation 13. Fisheries Early stageEarly stageConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageFurther efforts neededConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageSome level of preparationSome level of preparationModerately advanced Moderately advanced 22. Regional Policy and Coordination of Structural Instruments Considerable efforts neededModerately advancedConsiderable efforts neededConsiderable efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced 33. Financial and Budgetary Provisions Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageEarly stageSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation Cluster 6: External Relations 30. External Relations Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedFurther efforts neededModerately advancedGood level of preparationGood level of preparationAdvancedGood level of preparationGood level of preparationModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advanced 31. Foreign, Security, and Defence Policy Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedModerately advancedSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparationSome level of preparation Others 34. Institutions Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts needed 35. Other Issues Further efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts neededFurther efforts needed† This chart does not indicate chapters which have been provisionally closed and/or chapters which have been frozen. ‡ After the 2004 enlargement of the European Union, four more chapters were added and/or restructured, bringing the total number of acquis communautaire chapters to 35.

Түркияға қосылуға дейінгі қолдау

2018 жылдың мамыр айында жарияланған 2021-2027 жылдарға арналған Еуропалық комиссияның ұзақ мерзімді бюджет ұсынысы Батыс Балқан стратегиясын одан әрі кеңейтуге қатысты қосылуға дейінгі қаржыландыруды қамтыды, бірақ Түркияны кіргізбеді.

Түркияға пайда

Түркия Еуроодаққа қосылғаннан кейін экономикалық дамуға көмек алуды күтеді. Сондай-ақ, Түркия экономикасына еуропалық шетелдік инвестициялардың артуы күтілуде, бұл экономикалық өсімді одан әрі серпілтеді. Еуроодақта адамдардың еркін қозғалысы көптеген түрік азаматтарына жұмыс табу немесе жоғары тұрмыс деңгейіне қол жеткізу үшін Еуропаның басқа аймақтарына көшіп бару мүмкіндігін береді. Түркиядан көшіп кету мүмкіндігі елдің шығысындағы жағдайды жеңілдетеді, себебі жақсы тұрмыс деңгейінің перспективасы сепаратистік тенденцияларды басады. Дегенмен, Түркия арқылы Еуроодаққа бағытталған заңсыз транзиттік көші-қон мәселелері туындап отыр. Түркиядағы кейбір секуляристер Түркияның қосылуы Түркияда секулярлық батыс құндылықтарының таралуына септігін тигізеді деп есептейді. Керісінше, Түркиядағы кейбір діни көзқарастағы адамдар Түркияның Еуропаға қосылуы Еуропада исламның одан әрі дамуына және қабылдануына әсер етеді деп санайды. Еуроодаққа мүшелікке үміткерлік Түркияның саяси және құқықтық реформаларын жеделдетіп, демократиялану процесін күшейтті. Түркияның ірі және өсіп келе жатқан халқы ескерілгенде, Түркияның Еуропалық парламенттегі өкілдігі де соған сәйкес болады (96 орынмен Германиямен тең). Бұл Түркияға Еуроодақ саясатына тікелей әсер етуге мүмкіндік береді.

Экономика

thumb|300px|Стамбул қаласының және Түркияның ең ірі қаласы және экономикалық астанасы, Рим (330–395), Византия (395–1204 және 1261–1453), Латын (1204–1261) және Осман (1453–1922) империяларының бұрынғы астанасы Босфор бұғазынан Dolmabahçe сарайы мен Levent бизнес ауданының көрінісі. Түркияның жанкешілік күшке түзетілген ішкі жалпы өнімі (ЖЖӨ) әлемде 11-орында, ал номиналды ЖЖӨ 20-орында тұр. 2008 жылы Түркияның экспорты 141,8 миллиард АҚШ долларына жетті (басты экспорт серіктестері: Германия – 11,2%, Ұлыбритания – 8%, Италия – 6,95%, Франция – 5,6%, Испания – 4,3%, АҚШ – 3,88%; ЕО-ға жалпы экспорт – 56,5%). Алайда, импорт көлемі шамамен 204,8 миллиард АҚШ долларын құрады.

Түркияның Еуропалық Одаққа қабылдануына байланысты экономикалық және монетарлық саясат тарауы бойынша келіссөздер 2007 жылдың маусымында басталуы күтілген, бірақ Франция оларды тоқтатты. Еуростаттың мәліметтеріне сәйкес, 2015 жылы Түркия Еуропалық Одақтың бесінші ірі сауда серіктесіне айналды. Түркияға Еуропалық Одаққа мүшелікке үміткер елдерге арналған қаржыландыру механизмі – Қосылуға дейінгі көмек көрсету құралынан 9,2 миллиард евро қарастырылған.

Халық саны

Стамбулдың Бейоғлу ауданындағы Ыстықкөл көшесіне апта соңы күндері шамамен 3 миллион адам келеді. 2005 жылы Түркия халқының саны 71,5 миллион адамды құрады, ал жылдық өсім көрсеткіші 1,5% болды. Түркия халқының 25,5% 0-15 жас аралығындағы жасөсперімдерді құрайды. 2023 жылғы ақпан айының мәліметтері бойынша Түркия халқы шамамен 87 миллион адамды құрайды. Түркияның көп халқы Еуропа институттарындағы күштер тепе-толығын өзгерте алады. Еуропалық Одаққа қосылған жағдайда Түркияның 83 миллион халқы Еуропалық Парламентте көптеген депутаттарға ие болуына мүмкіндік береді. Өйткені Еуропалық Парламент орынды мүше мемлекеттердің халқына қарай бөледі. Сондықтан, Түркия қабылданса, ол өзінің саясатына сәйкес Еуроодақтың заңнамалық және басқару жүйесіне әсер ете алады. Егер Түркия Еуропалық Одаққа қосылса, Стамбул Еуроодақтың ең халқы көп қаласына айналады (2004 жылғы мәліметтер бойынша).

Кипр

Кипр 20 шілде 1974 жылы Түркияның Афина жасаған Кипрді Грекияға қосу мақсатындағы төңкеріске жауап ретінде аралдың үштен бір бөлігін басып алып, оккупациялаған кезде бөлінді. Содан бері Түркия Кипр Республикасын (2004 жылдан бері ЕО мүшесі) аралдағы жалғыз заңды үкімет ретінде мойындаудан бас тартып, 1983 жылы құрылған Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасын мойындайды. 1974 жылғы түрік басқыны және одан кейін «жасыл желінің» екі жағындағы босқындардың қозғалысы, сондай-ақ 1983 жылы Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасының құрылуы – Кипр дауының негізгі мәселелерін құрайды. Түркия мен түрік кипрліктері аралды қайта біріктіруге бағытталған 2004 жылғы Аннан жоспарын қолдады, бірақ грек кипрліктері олардың қажеттіліктерін қанағаттандырмағандықтан жоспарды кейіннен қабылдамады. Грек кипрліктерінің пікірінше, соңғы ұсыныста Кипрге шабуылдан кейін көшіп келген көптеген анатолиялық түріктердің (және 1974 жылдан кейін аралда туған олардың ұрпақтарының) тұру құқығы сақталған, ал түрік басқынынан кейін мүлкін жоғалтқан грек кипрліктеріне аралдың қайта бірігуінен кейін солтүстікке оралу құқығы шектеулі берілді. Бұл нәтиже ЕО-да да сынға ұшыраса да, Кипр Республикасы референдумнан кейін бір аптадан соң ЕО-ға қабылданды. Өзін-өзі жариялаған Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасын 1983 жылы құрылғаннан бері тек Түркия ғана мойындайды. 2004 жылы Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясы (ЕКПА) түрік кипрлік қауымдастықтың өкілдеріне дауыс беру құқығысыз бақылаушы мәртебесін берді. Түрік үкіметі Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасына қатысты саяси және экономикалық блокада алынып тасталғанға дейін Кипр Республикасын ресми түрде мойындаудан бас тартады. Түркияның Кипр Республикасын мойындамауы кедендік одақта қиындықтар тудырды. Түркия 2005 жылы ЕО-ға мүшелік келіссөздерін бастау шарты ретінде қол қойған кедендік келісімдерге сәйкес, Кипр ұшақтары мен кемелеріне порттарын ашуға міндетті, бірақ Түркия әлі де осы талапты орындаған жоқ. 2013 жылдың ақпан айында Түркияның ЕО министрі Егемен Бағыш Кипр Республикасына: «Егер сіз шынымен құтқарылуды, шынымен бейбітшілікті қаласаңыз, онда ЕО мүше елдеріне Эркан әуежайына қойылған блокаданы алып тастаңыз, ал Түркия сізге порттарын ашады» деді. Түркия мен ЕО арасындағы сауда келісімін іске асырудан бас тарту, Түркия үкіметінен грек кипрлік кемелеріне өзінің әуе және теңіз порттарын пайдалануға рұқсат беруді талап етеді, бұл ЕО-ны Түркияның ЕО-ға қосылу келіссөздерінің сегіз тарауын тоқтатуға мәжбүр етті.

Cyprus was divided when, on 20 July 1974, Turkey invaded and occupied a third of the island in response to an Athens engineered coup aimed at annexing Cyprus to Greece. Since then, Turkey has refused to acknowledge the Republic of Cyprus (an EU member since 2004) as the sole authority on the island, and recognizes the self declared Turkish Republic of Northern Cyprus since its establishment in 1983. The Turkish invasion in 1974 and the resulting movement of refugees along both sides of the Green Line, and the establishment of the self declared Turkish Republic of Northern Cyprus in 1983, form the core issues which surround the ongoing Cyprus dispute. Turkey and the Turkish Cypriots backed the 2004 Annan Plan for Cyprus aimed at the reunification of the island, but the plan was subsequently rejected by Greek Cypriots on the grounds that it did not meet their needs. According to Greek Cypriots, the latest proposal included maintained residence rights for the many Anatolian Turks who moved to Cyprus after the invasion (and their descendants who were born on the island after 1974), while the Greek Cypriots who lost their property after the Turkish invasion would be granted only a restricted right of return to the north following the island's proposed reunification. Although the outcome received much criticism in the EU as well, the Republic of Cyprus was admitted into the EU a week after the referendum. thumb|The self declared Turkish Republic of Northern Cyprus has been recognised only by Turkey since its establishment in 1983. In 2004, the Parliamentary Assembly of the Council of Europe (PACE) gave observer status (without voting rights) to the representatives of the Turkish Cypriot community. The Turkish government has refused to officially recognise the Republic of Cyprus until the removal of the political and economic blockade on the Turkish Republic of Northern Cyprus. Turkey's non recognition of the Republic of Cyprus has led to complications within the Customs Union. Under the customs agreements which Turkey had already signed as a precondition to start EU membership negotiations in 2005, it is obliged to open its ports to Cypriot planes and vessels, but Turkey has not complied so far; In February 2013, Turkish EU Minister Egemen Bağış told the Republic of Cyprus, "if you truly want salvation, truly want peace, then remove your blockade of Ercan Airport to EU member countries and Turkey will open its ports to you." Turkey's refusal to implement a trade pact between Turkey and the EU that requires the Turkish government to allow Greek Cypriot vessels to use its air and seaports has prompted the EU to freeze eight chapters in Turkey's accession talks.

Грекия

Түркияның Еуроодаққа қатысу мәселесі Грекияда қырқыс дау тудырып келді. 2005 жылғы қоғамдық пікір сауалы көрсеткендей, гректердің 25% ғана Түркияның Еуроодақта орны бар деп санайды. Бұрынғы Грекия премьер-министрі Костас Караманлис 2006 жылдың желтоқсанында Түркияның Еуроодаққа қатысуы тек "толық орындалуы, толық қабылдануы" негізінде ғана мүмкін екенін айтты. 2005 жылы Еуропалық комиссия Түркия мен Грекия арасындағы қарым-қатынасты "оңды динамикамен дамып келе жатыр" деп бағаласа, прогреске кедергі келтіретін басты фактор ретінде Түркияның аумақтық сулар шекарасы туралы дауға байланысты "casus belli" жариялауын атап өтті. Сондай-ақ, Грекияның бұрынғы премьер-министрі Георгий Папандреу Еуроодақ басшыларын Түркияға мүмкіндік есігін ашық ұстауға және түрік үкіметімен әңгімелесуді жалғастыруға шақырды, бұл Германияның бұрынғы канцлері Ангела Меркельдің Түркиямен қосылу келіссөздерін тоқтату туралы ұсынысына жауап ретінде айтылды.

Дін

Бастапқыда шіркеу, кейін мешіт болған, VI ғасырдағы Константинопольдегі (Истанбул) Византия императоры Ұлы Юстиниан салған Агия София (532–537) Испаниядағы Севилья соборы (1507) аяқталғанға дейін шамамен мың жыл бойы әлемдегі ең үлкен собор болып саналды. Түркияда зайырлы конституция, азаматтық және сот жүйесі бар, ресми діні жоқ. Бірақ елдің ең көрнекті имамы (қазіргі уақытта Әли Ербас) мемлекеттік қызметкер және Діни істер басқармасының (Диянет) басшысы. Түркия халқының 82% мұсылман, олардың 70% астамы исламның сүннит тармағына жатады. Аз бөлігі синкретистік алеви тармағымен байланысты. 2019 жылы жарияланған жеке зерттеуде түріктердің 89,5% өзін мұсылман деп санайтыны анықталды. Түркия Еуропалық Одаққа қосылатын алғашқы және жалғыз мұсылман көпшілікті құрайтын ел болады. Қазіргі ЕО мемлекеттерінде мұсылман азшылықтары кең таралған. Ал Түркия халқының христиандар құрайтын үлесі 0,2% шамасында деп есептеледі. Түркиядағы ресми халық санағындағы сауалнамалар, Түркия конституциясының талаптарына сәйкес, адамның діни нанымына немесе этникалық тегіне қатысты ақпаратты қамтымайды. Конституция Түркия Республикасының барлық азаматтарын ұлтына қарай түрік деп белгілейді, олардың дініне немесе нәсіліне қарамастан. Түркияда зайырлылық дәстүрі қалыптасқан. Мемлекеттің ресми діні жоқ, ол ешқандай дінді насихаттамайды және оны қадағалайды. Конституция жеке тұлғалардың дін бостандығын мойындайды, ал діни қауымдастықтар мемлекеттің қорғауында болады. Бірақ конституцияда олардың саяси процеске қатысуына (мысалы, діни партия құру арқылы) немесе дінге негізделген мектептер ашуына тыйым салынған. Ешбір партия өзін діни сенімнің бір түрін ұстанатындығын мәлімдей алмайды. Дегенмен, діни сезімдер көбінесе консервативті партиялар арқылы білдіріледі. 2005 жылғы 10 қарашада Еуропалық адам құқықтары жөніндегі соттың Үлкен палатасы «Лейла Шахинге қарсы Түркия» ісі бойынша заңды деп шешім шығарды. Алайда 2010 жылы университеттерде бас киім киюге қойылған шектеу алынып тасталды. Түркияның мұсылман көпшілігі мен христиандық Еуропа арасындағы мәдени айырмашылықтар Түркияның Еуропалық Одаққа қабылдануы жөніндегі талқылауда маңызды рөл атқарады.

thumb|Originally a church, later a mosque, the 6th century Hagia Sophia (532–537) in Constantinople (Istanbul) built by the Byzantine emperor Justinian the Great was the largest cathedral ever constructed in the world for nearly a millennium, until the completion of the Seville Cathedral (1507) in Spain. Turkey has a secular constitution, civil and judicial system with no official religion, although the country's most prominent imam (currently Ali Erbaş) is a civil servant and head of the Religious Affairs Directorate, or Diyanet. 82% of the Turkish population is Muslim of whom over 70% belong to the Sunni branch of Islam. A minority is affiliated with syncretic Alevi branch. A separate study published in 2019 found 89.5% of Turks identify as Muslim. Turkey would be the first and only Muslim majority country to join or belong to the European Union. Current EU states typically contain large Muslim minorities. By contrast, Christians are believed to compose only 0.2% of Turkey's population. Official population census polls in Turkey do not include information regarding a person's religious belief or ethnic background due to the regulations set by the Turkish constitution, which defines all citizens of the Republic of Turkey as Turkish in terms of nationality, regardless of faith or race. There is a tradition of secularism in Turkey. The state has no official religion nor promotes any, and actively monitors The constitution recognises the freedom of religion for individuals, whereas religious communities are placed under the protection of the state; but the constitution explicitly states that they cannot become involved in the political process (by forming a religious party, for instance) or establish faith based schools. No party can claim that it represents a form of religious belief; nevertheless, religious sensibilities are generally represented through conservative parties. the law was upheld by the Grand Chamber of the European Court of Human Rights as legitimate in the Leyla Şahin v. Turkey case on 10 November 2005. However, in 2010, the prohibition of wearing headscarves in universities was lifted. Cultural differences between Muslim majority Turkey and predominantly Christian Europe play an important part in the entire debate on Turkish accession to the European Union.

Армения геноцидін тану

2004 жылы Франция сыртқы істер министрі Мишель Барнье Түркияның 1915 жылы армяндарды жүйелі түрде қырғынға ұшыратқанын геноцид деп мойындауы керектігін мәлімдеді. Бірақ ол Франция Еуропалық Одаққа қабылдау үшін бұл мәселеге байланысты алдын ала талап қоймайтынын, алайда келіссөздер кезінде осы мәселені көтеретінін атап өтті. Еуропалық парламенттің төрағасы Мартин Шульц Түркияның 1915 жылы армяндарды жүйелі түрде қырғынға ұшыратқанын геноцид деп мойындауы Еуропалық Одаққа қабылданудың алғышарттарының бірі болуы керек екенін айтты. Түркия үкіметі Еуропалық Одаққа мүшелік үшін мұндай алғышарттарды қабылдамайды және оны Еуропалық Одаққа мүшелік критерийлерінің бір бөлігі деп санамайды. 2006 жылы Еуропалық парламент Түркияның мүшелігіне қатысты осы мәселені ресми түрде критерий ретінде қосу туралы ұсынысқа қарсы дауыс берді. Грек және грек-кипрлік Еуропарламент депутаттарының ұсынған ұқсас ұсынысы да 2011 жылы Еуропалық парламентте қабылданбады.

Түркиядағы ЛГБТ құқықтары

250px|thumb|2013 жылғы Истанбұл ЛГБТ Мақтаныш шеруі, Истанбұл қаласы, Ыстықжал даңғылы (2015 жылғы тыйым салуға дейін). Түркияда гомосексуализм қылмыс емес, бірақ бұл Еуропалық Одақтың адам құқықтары жөніндегі директиваларына қайшы келеді; Түркия 2015 және 2016 жылдары ЛГБТ мақтаныш шерулерін уақытша тоқтатты. Тыйым салудың себептері ретінде "қауіпсіздік алаңдаушылықтары" және Рамазан айында шеру өткізуге байланысты туындаған "халықтың діни сезімталдығы" көрсетілді.

301-бап

301-бапта «түрік ұлтын, Түркия Республикасы мемлекетін немесе Түркияның Ұлы Ұлттық Ассамблеясын жария түрде қорлаған адам алты айдан екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырылады» және «сынды мақсат тұтқан ой білдіру қылмыс болып табылмайды» делінген. Еуропалық Одақ бұл заңға, әсіресе 2005 жылғы қыркүйекте романшы Орхан Памуқтың 30 мың күрд және 1 миллион армянның қаза тапқанын мойындаған пікірлеріне байланысты сотта сынды көзбен қарады. Еуропалық Кеңсе мүшелері және кеңейту комиссары Олли Рен бұл жағдайды «өкінішті», «өте өкінішті» және «қабыланбайтын» деп атады. Іс үш айдан кейін тоқтатылғаннан соң, Түркияның Сыртқы істер министрі Абдулла Гүл «жаңа заң қажет болуы мүмкін» деп, Түркияның 301-баптан бас тартуы немесе оны өзгертуі мүмкін екенін білдірді. 2006 жылғы қыркүйекте Еуропа Парламенті «Еуропалық сөз бостандығы нормаларына қауіп төндіретін» 301-бап сияқты заңдарды жоюды талап етті. 2008 жылғы 30 сәуірде заңға реформа жасалды. Реформаға сәйкес, «түрік ұлтын» емес, «түрік екендігін» ашық қорлау қылмыс болып саналады; 301-бап негізінде сот ісін қозғау үшін Әділет министрінің мақұлдауы қажет; және ең жоғары жаза екі жылға дейін түрмеге кесілді. 2008 жылғы қаңтарда Керінчсиз Түркия Мемлекеттік кеңесіне және «Cumhuriyet» газетіне жасалған шабуылдарға, бірнеше христиан миссионерлерін және түрік-армян журналисі Хрант Динкты өлтіруге, сондай-ақ Нобель сыйлығының лауреаты Орхан Памуқты өлтіруді жоспарлауға қатысқан деген күдікпен «Эргенекон» ультраұлттық жер асты ұйымының мүшесі ретінде тұтқындалды. Кейіннен «Эргенекон» соттары «шет елде орналасқан Гүленшіл террористік ұйым» ұйымдастырған қастандыққа байланысты болды және 2016 жылғы 15 шілдеде Гүленшілдердің жасаған әскери төңкеріс әрекетінен кейін барлық айыптаулар алынып тасталды.

Әйелдер құқықтары

thumb 18 әйел депутат 1935 жылғы жалпы сайлауда Түркия Парламентіне сайланды. Осы кезде көптеген еуропалық елдердегі әйелдер жергілікті муниципалдық сайлауда дауыс беру құқығына ие болғанмен, ұлттық парламент сайлауында болмаған. 1993 жылы Тансу Чиллер Түркияның тұңғыш әйел премьер-министрі болды. thumb оң жақта Түркиядағы әйелдер өз құқықтары үшін наразылық білдіруде. 2021 жылдың 20 наурызында президенттік жарлықпен Түркия 2011 жылы түрік парламенті ратификациялаған Стамбул конвенциясынан шықты. Бұл шешімді Еуропалық комиссия және Еуропа Кеңесі сынға алды. Түркия 1930 жылы әйелдерге қалалық сайлауда дауыс беру құқығын берді. 1934 жылы бұл құқық ұлттық сайлауларға дейін кеңейтілді, сонымен қатар әйелдерге Түркия Парламентіне депутат болып сайлануға, немесе министрлер, премьер-министр, парламент спикері және республика президенті болып тағайындалуға құқық берілді. 1993 жылы Тансу Чиллер Түркияның бірінші әйел премьер-министрі болды. Түркиядағы әйелдердің әлеуметтік, экономикалық және саяси өмірдегі рөлі туралы екінші баяндамасында Еуропалық Парламент адам құқықтарын, оның ішінде әйелдер құқықтарын құрметтеу Түркияның ЕО-ға мүшелігі үшін маңызды шарт екенін атап өтті. Баяндамада Түркияның әйелдер құқығы жөніндегі заңнамалық базасы "жалпы алғанда қанағаттанарлық, бірақ оның тиімді іске асырылуы әлі де жетілмейді" делінген.

Ар-ұжданға қарсылық білдірушілер

Түркия Еуропа Кеңесінің 47 мүшесінің арасында (Әзербайжанмен бірге) саналы түрде әскери қызметтен бас тартушылардың құқысын мойындамайтын немесе оларға салық төлеу арқылы қызмет мерзімін қысқартудан өзге әскери қызметке балама ұсынбайтын екі мемлекеттің бірі.

ЕО-да

Жалпы алғанда, Еуроодақ елдерінің қоғамдық пікірі Түркияның мүшелігіне қарсы, бірақ қарсылықтың күші әртүрлі. 2006 жылдың қыркүйек-қазан айларында жүргізілген «Евробарометр» сауалнамасы көрсеткендей, Еуроодақ 27 елінің азаматтарының 59% Түркияның Еуроодаққа қосылуына қарсы болды, ал тек шамамен 28% қолдады. Азаматтардың басым көпшілігі (10 адамның 9-ы) адам құқықтарын қосылуға қарсылықтың басты себебі деп атады. 2006 жылдың наурыз-мамыр айларындағы «Евробарометр» сауалнамасында жаңа мүше мемлекеттердің азаматтары Түркияның қосылуын бұрынғы ЕО-15 мемлекеттеріне қарағанда көбірек қолдады (44% қолдады), ал бұрынғы ЕО-15 мемлекеттерінде (38% қолдады). Сауалнама жүргізілген кезде Түркияның мүшелігіне ең күшті қарсылық Австрияда (81% қарсы) білдірілді, ал Румыния мүшелікке ең көп қолдау көрсетті (66% қолдады). Саяси тұрғыдан алғанда, ең көп қолдау түрік кипрлік қауымдастығынан түсті (67% қолдады) (бұл қауымдастық тәуелсіз мемлекет ретінде танылмаған және де-факто Еуроодақ аумағына жатпайды, сондай-ақ Еуропалық институттардың құрамына кірмейді). Бұл қауымдастықтар Түркия халқынан да көбірек қосылуды қолдады (54% қолдады). Данияда Түркияның Еуроодаққа мүшелігіне қарсылық 2007 жылдың қазан айында 60% құрады, Дания үкіметі Түркияның Еуроодаққа мүше болуын қолдағанына қарамастан. 2000 жылдан бері қолдаудың төмендеу тенденциясы байқалады, ол 2013 жылғы Гези наразылықтары мен Түркиядағы тазалаулар (2016 жылдан қазірге дейін) салдарынан жалғасуда. Бұрын Түркияның мүшелігіне негізінен солшыл партиялар қолдау көрсетсе, соңғы кезде Еуропадағы саяси спектрдің екі жағы да Түркияның адам құқықтары саласындағы жағдайын қатты сынға алады. Түркияның Еуроодаққа қосылуына қарсылық Болгария және Германия сияқты Түркия диаспорасының немесе мұсылмандардың көп саны бар елдерде жоғары. YouGov сауалнамалары, 2016 жыл.

Түркияда

Түркия 2004 жылдың желтоқсанында Еуроодаққа мүшелік келіссөздерін бастағанда зор қызығушылық танытты, бірақ келіссөздердің кешігуіне байланысты түрік халқы күмәндана бастады. Бұл кешігулер Еуроодаққа қосылуға қатысты ыстық емес қолдау және әсіресе Франция мен Австрияда өткен референдумдардағы қабылданатын екіұстамалыққа байланысты деп саналды. 2006 жылдың ортасында өткізілген «Евробарометр» сауалнамасы көрсеткендей, түрік азаматтарының 43%-ы Еуроодаққа оңтайлы көзқараспен қараса, тек 35%-ы Еуроодаққа сенім білдірді, 45%-ы кеңеюді, ал 29%-ы Еуроодақ конституциясын қолдады. Сонымен қатар, түрік халқы мүшелікке қатысты екіге бөлінді. 2007 жылғы сауалнама бойынша, түріктердің Еуроодаққа қосылуын қолдауы 41,9%-ды құрады (2006 жылғы 32%-дан жоғары), қарсылық 27,7%-ды, ал бейтараптық 24,0%-ды көрсетті. 2009 жылғы сауалнамада Еуроодаққа қосылуға қолдау 48%-ға дейін өсті, Еуроодаққа деген жағымсыз пікірлер 28%-дан 32%-ға дейін артқанмен. 2013 жылғы сауалнама көрсеткендей, түрік халқының үштен бірі Еуроодаққа мүшелікке қолдау білдірсе, қарсылық одан екі есе көп болды. 2013 жылғы «Трансатлантикалық трендтер» сауалнамасына сәйкес, түріктердің 60%-ы Еуроодаққа жағымсыз көзқараспен қарады және көптеген түріктер Азиямен жұмыс істеудің ұлттық мүдделері үшін Еуропамен жұмыс істеуден гөрі маңыздырақ екеніне сенді. Түріктердің 44%-ы Еуроодаққа мүшелік экономикаға оң әсер етеді деп санайды, ал Еуроодақ азаматтарының 61%-ы осы пікірді қолдайды. Euractiv тілшісіне берген сұхбатында Еуроодақ министрі Егемен Бағыш: «Еуропа осыны істеуі керек; Түркия барлық талаптарды орындағанда, Түркия Х күні Еуроодақ мүшесі болады деуі керек. Содан кейін біз бір күні ішінде түрік халқының қолдауын қайта аламыз» деді.

Қазіргі кездегі негізгі көзқарастар

2014 жылғы Еуроодақ президенттігіне үміткерлер Жан-Клод Юнкер (ЕХЖ) және Мартин Шульц (С&Д) Түркияның ешқашан Еуроодаққа қосылмайтынын уәде етті, себебі Түркия еуропалық демократиялық құндылықтардан бас бұрған. Юнкер сайлауда жеңіске жетіп, 2014 жылдың қарашасында Еуроодақтың жаңа президенті болды. Ол: «Менің төрағалығымда келесі бес жылда Еуроодақтың кеңеюі болмайды. Түркияға қатысты алғанда, ел Еуроодақ мүшелігінен қаңтарда алыс екені анық. Twitter-ді жабатын үкімет мүшелікке дайын емес. Түркияның Еуроодаққа кіруге жасаған тұрақты талаптарының басты себептері – Еуропадағы көптеген түріктер және екі ел арасындағы сауданың маңыздылығы. Дегенмен, Түркия Еуроодақ мүше елдері арасындағы оның қосылуына қарсылықтың кең таралғанына көңіл көншітпейді. 2012 жылдың қыркүйегінде CNN телеарнасы Түркия премьер-министрі Эрдоғаннан Түркияның әлі де Еуроодаққа қосылғысы келе ме деп сұрады. Оның жауабы: «Еуропада 5 миллион түрік, ал Германияда 3 миллион түрік тұрады. Біз Еуроодақтың табиғи мүшесіміз. Германия түрік жұмысшыларын 50 жыл бұрын шақырған, бірақ 50 жыл өтті және біз Еуроодақтың есігінде күтіп отырмыз. Мұндай жағдай ешбір елде болған емес. Біз белгілі бір уақытқа дейін шыдамды боламыз. Бірақ, сол шектен өткеннен кейін, жағдайды анықтап, тиісті шешім қабылдаймыз». Ялтаға жасаған сапары барысында Эрдоған Еуроодаққа қосылу процесіне қатысты қатты наразылығын білдірді: «Біз әлі де Еуроодақтың келіссөздер жүргізіп жатқан үміткеріміз. Осындай жағдайда, мен Еуроодаққа қосылуды қалаймын. Әйтпесе, мұндай сценарий Украина мен Түркияны қоса алғанда, үлкен аймаққа әсер етеді». Германияның бұрынғы канцлері Ангела Меркель Түркияның Еуроодаққа толыққанды мүшелігіне бірнеше рет қарсылық көрсетіп, оның орнына ерекше серіктестік орнатуды жақтады. Кейбір Христиан-демократтар Түркияға толық қолдау көрсетуді қолдайды, бұл канцлердің «ерекше серіктестік» үшін күресуде оқшаулануына әкелуі мүмкін. 2011 жылдың қыркүйегінде Түркия президенті Гюльдің сапары кезінде Меркель: «Біз Түркияның толыққанды мүшелігін қаламаймыз. Бірақ Түркияны маңызды ел ретінде жоғалтқымыз да келмейді», – деді, стратегиялық серіктестік туралы идеясына сілтеме жасап. 2014 жылы Эрдоған Меркельді өз елінің өтінімін қатты қолдауға шақырғанда, канцлердің күмәндануы жеңілдеген жоқ. Екі тараптың сөйлескеннен кейін ол: «Біз белгілі бір нәтижеге жететін келіссөздер процесіндеміз, бірақ нақты мерзім жоқ екенін айттым. Түркияның толыққанды мүшелігіне қатысты менің күмәнімді жасырудың қажеті жоқ, менің ойым да өзгерген жоқ». 2017 жылдың қыркүйегінде теледебатта Германия канцлері Ангела Меркель және оның қарсыласы Мартин Шульц екеуі де Түркияның Еуроодаққа мүшелік туралы келіссөздерін тоқтатуға ұмтылатындарын мәлімдеді. Францияның бұрынғы президенті Николя Саркози Түркияның Еуроодаққа кіруіне қарсы болды, себебі елдің Еуроодаққа қосылу үшін тым үлкен, кедей және мәдени жағынан тым өзгеше екенін айтты. Алайда, бұрынғы президент Франсуа Олланд 2012 жылы Түркияға қолдау білдіріп, Түркияда келісімшарт іздеген француз компанияларына жол ашты. Түркия 2009 жылы түріктердің 1915 жылы армяндарды өлтіруін геноцид деп тануды қылмыстық қылғаннан кейін франко-түрік қарым-қатынастары шиеленісті. Франция Конституциялық соты бұл шешімді кері қайтарды, нәтижесінде француз фирмаларының Түркиядағы шетелдік инвестициялардың үлесі 2009 жылы 6%-дан 2012 жылы 3%-ға дейін төмендеді. Француздық инфрақұрылым компанияларының басшылары, әсіресе, 2020 жылға қарай тиісінше 40 және 50 миллиард долларға бағаланатын ядролық қауіпсіздік және теміржол инфрақұрылымы үшін түрік нарығына кіруге қызығушылық танытты.

2014 EU Presidential candidates Jean Claude Juncker (EEP) and Martin Schulz (S&D) promised that Turkey would never join the European Union while either one of them were President, reasoning that Turkey had turned its back on European democratic values. Juncker won the election and became the new president of the EU in November 2014. He stated that April:
under my Presidency of the Commission no further enlargement will take place over the next five years. As regards Turkey, the country is clearly far away from EU membership. A government that blocks Twitter is certainly not ready for accession. Primary reasons for Turkey's persistent requests to join the EU are, among others, the many Turks in Europe and the importance of trade between the two. Turkey is, however, also increasingly disappointed with the widespread opposition to its accession among EU member states. In September 2012, Turkish Prime Minister Erdoğan was asked by CNN if Turkey still wants to join the EU. His response: "There are 5 million Turks in Europe and 3 million Turks in Germany alone. We are a natural member of the European Union. Germany invited Turkish workers 50 years ago, however, 50 years have passed and we have waited at the European Union's doorstep. No other country has experienced such a thing. We will be patient until a point. However, when we cross that point, we will bring light to the situation and decide accordingly." During a trip to Yalta, Erdoğan expressed his stern disappointment regarding the EU accession process: "We are still an EU negotiating candidate. At such a position, I wish EU accession. Otherwise, such a scenario would affect a large region including Ukraine and Turkey." Former German Chancellor Angela Merkel has repeatedly opposed full membership of Turkey to the EU at German Turkish summits, advocating instead a privileged partnership. Some Christian Democrats back fuller support for Turkey, risking the chancellor becoming more isolated in advocating for a "privileged partnership". In September 2011, on the occasion of the visit of the Turkish president Gül, Merkel said: "We don't want the full membership of Turkey. But we don't want to lose Turkey as an important country", referring to her idea of a strategic partnership. Again in 2014, when Erdogan urged Merkel to strongly support his country's bid, there was no sign the chancellor had relinquished her skepticism. She revealed after the two had talked: "I personally said that we are in a negotiation process that has certain outcome and no fixed time frame. It is no secret and nothing has changed in my view that I am sceptical about full membership for Turkey." In a TV debate in September 2017, then German chancellor Angela Merkel and her challenger Martin Schulz both said that they would seek an end to Turkey's membership talks with the European Union. Former French President Nicolas Sarkozy opposed the entrance of Turkey in the European Union, arguing the country was too big, too poor, and too culturally different to join the EU. Former President Francois Hollande, however, reaffirmed support for Turkey in 2012, intending to smooth the way for French companies seeking contracts in Turkey. Franco Turkish relations remained tense after Turkey imposed a law in 2009 that criminalised recognition of the killing of Armenians by Ottoman Turks in 1915 as a genocide; a move France's Constitutional Court reversed, in turn, causing French firms' share of foreign investment in Turkey to shrink from 6% in 2009 to 3% in 2012. Leaders of French infrastructure companies were especially eager to enter the Turkish markets for nuclear security and rail infrastructure, expected to respectively be worth $40 and $50 billion by 2020.

Уақыт шкаласы

1999 жылдың қыркүйегінде грек-түрік қарым-қатынастарының жақсаруынан кейін, грек сыртқы істер министрі Йоргос Папандреу The Guardian газетіне: «Грекия Түркияны ЕО-да ғана емес, сонымен қатар еуропалық Түркияның арбасын тартуды қалайды» деді. Бұл оның елінің мүддесіне сай, «блок пен еуропалық стандарттармен үнемі қақтығыстар мен шиеленістерден» аулақ болудың жолы еді. 2005 жылғы Еуропалық Одақтың прогресс есебінде былай делінген: «2005 жылдың 29 шілдесінде Түркия 2004 жылдың 1 мамырында 10 жаңа елдің қосылуына байланысты ЕО мен Түркия арасындағы қауымдастық келісімін бейімдеу туралы қосымша хаттамаға қол қойды. Сонымен қатар, Түркия қосымша хаттамаға қол қоюы Кипр Республикасын тануды білдірмейтінін мәлімдеді. 21 қыркүйекте Еуропалық Одақ Түркияның мәлімдемесінің бір жақты екенін, хаттаманың құрамына кірмейтінін және оның хаттама бойынша Түркияның міндеттемелеріне құқықтық әсер етпейтінін көрсететін қарсы мәлімдеме қабылдады. Еуропалық Одақ декларациясында барлық мүше мемлекеттерді тану, қосылу процесінің қажетті бөлігі екені атап өтілді. Сондай-ақ, БҰҰ Бас хатшысының Кипр мәселесін жан-жақты шешуге жасап жатқан күш-жігерін қолдау қажеттігін, бұл аймақтағы бейбітшілікке, тұрақтылыққа және үйлесімді қарым-қатынастарға үлес қосатынын атап өтті». 2006 жылдың қарашасында Еуропалық комиссия мүшелері Түркиямен келіссөздердің бір бөлігін тоқтатуға шешім қабылдады, себебі түрік шенеуніктері түрік бақылауындағы Солтүстік Кипрге қатысты эмбаргоны жеңілдеткенге дейін түрік порттарын Кипр Республикасынан келетін көліктерге ашпайтындарын айтты. 2007 жылы Еуропалық комиссияның президенті Жозе Мануэл Баррозу Түркияның «ертең де, ертеңнен кейін де» Еуропалық Одаққа қосылуға дайын емес екенін, бірақ мүшелік келіссөздері жалғасуы керектігін айтты. Ол сондай-ақ Франция мен басқа да мүше мемлекеттерді қосылу келіссөздерін жалғастыру туралы шешімді құрметтеуге шақырды, оны Одақтың сенімділігінің мәселесі деп сипаттады. Дереккөздің сенімділігі жоқ: күні=2008 жылдың тамызы. 2007 жылдың 28 маусымында Португалияның Еуропалық істер жөніндегі мемлекеттік хатшысы Мануэль Лоб Антунес «Түркия кем дегенде он жылға созылған мүшелік келіссөздерін сәтті аяқтағаннан кейін Еуропалық Одаққа қосылуы керек» деді. «Біз Түркияның барлық талаптарды орындағаннан кейін Еуропалық Одаққа қосылуы маңызды және қажет деп санаймыз», - деді ол, сондай-ақ «Португалия алдағы алты айда «процессті жолға қоюды» мақсат етеді» деп қосты. Ол «Италия парламенті қажет болған жағдайда Берлускони үкіметінің «көпшілігімен», сонымен қатар «оппозициямен» бірге «ашық сөз айтатын болады» деп мәлімдеді. Берлускони «Түркияның өтінішіне қарсылық білдіретін ЕО мүшелерін өзіне тартуға тырысамын» деп уәде берді. Түркияның Еуропалық Одаққа кіруіне қарсы шыққан Франция президенті Швеция премьер-министрі Фредерик Рейнфельдтпен бұл мәселе бойынша көзқарастарының айырмашылығын көрсеткісі келмеді, деп хабарлады Le Monde газеті 2009 жылдың 28 мамырында. 2009 жылдың 5 сәуірінде Испанияның премьер-министрі Хосе Луис Родригес Сапатеро «Испания Түркияның қажетті талаптарға сай келетін жағдайда, Еуропалық Одаққа кіру үміткерлігін толық қолдайды» деді. Сапатеро Түркияның премьер-министрі Режеп Тайyip Ердоғанға «Испанияның позициясы «Еуропалық Одаққа кіру үшін Түркияның кандидатурасына» «қатаң, анық және берік» екенін айтты». 2009 жылдың 4 қарашасында Ұлыбританияның сыртқы істер министрі Дэвид Милибэнд Түркияға сапары кезінде Ұлыбритания үкіметінің Түркияның Еуропалық Одаққа кіруін қолдайтынын атап өтіп, былай деді: «Мен Түркияның Еуропалық Одаққа кіруі маңызды екенін және Түркия мен Еуропалық Одаққа үлкен пайда әкелетінін анық білемін». 2010 жылдың 27 шілдесінде Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Дэвид Кэмерон Түркияға сапары кезінде Түркияның Еуропалық Одаққа мүшелігі үшін «күшпен күресемін» деп уәде берді. Ол «Түркиясыз Еуропалық Одақ нығаяды, бірақ әлсірейді, қауіпсіздігі төмендейді, бай болмайды, кедейленеді» деп қосты. 2016 жылдың 22 мамырында Кэмерон «Түркияның жақын арада Еуропалық Одаққа қосылатыны туралы сөз жоқ. Олар 1987 жылы өтініш берген. Қазіргі қарқынмен олар, соңғы болжамдарға сәйкес, шамамен 3000 жылы қосылады». 2010 жылдың 23 желтоқсанында Еуропалық Кеңестің президенті Герман Ван Ромпей «Түркияның реформалық күш-жігері әсерлі нәтижелерге қол жеткізді» деді. Ол «Түркия көршілес елдерде белсенді рөл атқарады. Түркия G20-ның толыққанды мүшесі, сонымен қатар Еуропалық Одақ та G20-ның мүшесі. Менің ойымша, келіссөздердің нәтижесіне қол жеткізбегенге дейін де, Еуропалық Одақ Түрік Республикасымен тығыз серіктестік қарым-қатынасын дамытуы керек». 2011 жылдың наурыз айында Финляндияның сол кездегі президенті Тарья Халонен Түркияның Еуропалық Одаққа мүше болу процесіне толық қолдауын білдірді. 2013 жылдың 3 шілдесінде Дюссельдорф қаласында Христиан-демократиялық партияның сайлау митингінде Германияның қаржы министрі Вольфганг Шойбле Түркияның Еуропалық Одаққа қосылуына болмайтынын, себебі ол Еуропаның бөлігі емес екенін мәлімдеді. 2013 жылдың 7 маусымында Түркияның ЕО істері министрлігінің хатшысы Халук Ылыджак «Процесс қосылудан гөрі маңыздырақ. Қажетті деңгейлерге жеткеннен кейін Түркия дамуын қосылусыз жалғастыруға жеткілікті үлкен». Ол «Біздің мақсатымыз – қосылу процесін тегіс жүргізу» деді. 2013 жылы Чехия премьер-министрі Петр Нечас: «Түркия барлық қосылу талаптарына жеткеннен кейін Еуропалық Одақтың толыққанды мүшесі болуға мүмкіндік беру керек деп санаймыз». Ол Түркияны ЕО үшін маңызды серіктес деп сипаттап, Орта Шығыс аймағындағы конструктивті рөлін жоғары бағалады. 2016 жылдың наурыз айында Түркия президенті Режеп Тайyip Ердоған демократия мен бостандық Түркияда «ешқандай құндылығы жоқ» сөздер екенін айтты, журналистер, адвокаттар мен саясаткерлерді террорист ретінде қудалауға шақырғаннан кейін. 2016 жылдың шілдесінде Еуропалық Одақтың Сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғары өкілі Федерика Могерини Түркияда өлім жазасы қайта енгізілсе, ЕО-ға мүшелік келіссөздері тоқтатылатынын жариялады. 2016 жылдың тамызында Австрияның сол кездегі канцлері Кристиан Керн ЕО мен Түркия арасындағы мүшелік келіссөздерін тоқтатуға шақырды. 2017 жылдың наурыз айында Батыс Түркияның Сакарья қаласында жақтастарына сөз сөйлеген Түркия президенті Режеп Тайyip Ердоған «кръст пен айдың арасында шайқас басталды» деді (сәйкесінше христиандық пен исламды білдіреді), еуропалық үкімет саясаткерлерін «нацистер» деп қорлағаннан кейін. Ол сондай-ақ еуропалық саясаткерлердің Түркия министрлерінің Еуропада митинг өткізуіне тыйым салса, «еуропалықтар көшеде қауіпсіз жүре алмайды» деп қорқытты. Еуропалық саясаткерлер Ердоғанның пікірлерін жобады. 2017 жылдың сәуір айында Түркиядағы конституциялық референдумға байланысты Еуропалық парламент вице-президенті Александр Граф Ламбсдорф жағдайды былай бағалады: «Заң бойынша Түркия әлі де кандидат, бірақ шындығында ол емес. Брюссельде де, Анкарада да Түркияның ақыры Еуропалық Одаққа қосылатынына ешкім сенбейді. Сондықтан жаңа бастама жасап, қарым-қатынасты жаңа негізге қою жақсырақ». 2017 жылдың қыркүйегінде теледебатта Германия канцлері Ангела Меркель және оның қарсыласы Мартин Шульц екеуі де Түркияның Еуропалық Одақпен мүшелік келіссөздерін аяқтауға тырысатындарын айтты. 2017 жылдың желтоқсанында Австрия канцлері Себастьян Курц Түркияның Еуропалық Одақпен мүшелік келіссөздерін тоқтатуға ниеттеніп отырғанын мәлімдеді. 2023 жылдың қыркүйегінде Австрия канцлері Карл Нехаммер неміс газеті Die Welt берген сұхбатында ЕО мен Түркия арасындағы мүшелік келіссөздерін тоқтатуға және қарым-қатынаста жаңа тұжырымдаманы әзірлеуге шақырды.

In September 1999, following a thaw in Greek Turkish relations after mutual help in earthquake relief, Greek Foreign Minister George Papandreou told The Guardian "Greece not only wants to see Turkey in the EU, it wants to be pulling the cart of a European Turkey", and that it was within his nation's interests as a way to avoid "continual conflict and tension with the block and European standards". The 2005 EU Progress Report stated that: "On 29 July 2005, Turkey signed the Additional Protocol adapting the EC Turkey Association Agreement to the accession of 10 new countries on 1 May 2004. At the same time, Turkey issued a declaration stating that the signature of the Additional Protocol did not amount to recognition of the Republic of Cyprus. On 21 September, the EU adopted a counter declaration indicating that Turkey's declaration was unilateral, did not form part of the Protocol, and had no legal effect on Turkey's obligations under the Protocol. The EU declaration stressed that recognition of all Member States was a necessary component of the accession process. It also underlined the need for supporting the efforts of the Secretary General of the UN to bring about a comprehensive settlement of the Cyprus problem which would contribute to peace, stability and harmonious relations in the region." In November 2006, the European Commission members decided to suspend parts of the talks with Turkey regarding accession, as Turkish officials said that they will not open Turkish ports to traffic from the Republic of Cyprus until the EU eases its embargo on Turkish controlled northern Cyprus. In 2007, European Commission President José Manuel Barroso said that Turkey is not ready to join the EU "tomorrow nor the day after tomorrow", but its membership negotiations should continue. He also called on France and other member states to honour the decision to continue accession talks, describing it as a matter of credibility for the Union. Unreliable source: date=August 2008
On 28 June 2007, Portuguese State Secretary for European Affairs Manuel Lobo Antunes affirmed that "Turkey should join the EU once it has successfully completed membership talks, which are likely to run for at least a decade." "We think it is important and fundamental that Turkey joins the European Union once it fulfils all the conditions and all the criteria," he said, adding that "Portugal aims in the next six months to 'put the process on track'." He indicated that "the Italian Parliament will give a 'clear word' when necessary with the 'enormous majority' of the Berlusconi government, but also with 'the opposition' which it knows it can count on." Berlusconi pledged to "try and win over those EU members resistant to Turkey's application." The French President, who is an outspoken opponent of Turkey's entry to the European Union, did not want to highlight the strong divergence of views on this topic with Swedish Prime Minister Fredrik Reinfeldt, the French newspaper Le Monde reported on 28 May 2009. On 5 April 2009, Spanish Prime Minister José Luis Rodríguez Zapatero stated that "Spain firmly supports Turkey's candidature to enter the EU, provided it meets the necessary requisites." Zapatero told Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan that "Spain's position is 'firm, clear and solid' in favour of Turkey's candidature to enter the European Union." On 4 November 2009, David Miliband, the Foreign Secretary of the United Kingdom, during a visit to Turkey underlined the UK government's support for Turkey's bid to join the European Union, saying: "I am very clear that Turkish accession to the EU is important and will be of huge benefit to both Turkey and the EU." On 27 July 2010, David Cameron, former Prime Minister of the United Kingdom, during a visit to Turkey promised to "fight" for Turkey's membership of the European Union, saying he is "angry" at the slow pace of negotiations. He added that "a European Union without Turkey at its heart is not stronger but weaker not more secure but less not richer but poorer." On 22 May 2016, Cameron said that "it is not remotely on the cards that Turkey is going to join the EU any time soon. They applied in 1987. At the current rate of progress they will probably get round to joining in about the year 3000 according to the latest forecasts." On 23 December 2010, President of the European Council Herman Van Rompuy he said "Turkish reform efforts have delivered impressive results." He continued "Turkey plays an ever more active role in its neighbourhood. Turkey is also a full standing member of the G 20, just like five EU countries and the EU itself. In my view, even before an outcome of the negotiations, the European Union should develop a close partnership with the Turkish Republic." In March 2011, then Finnish President Tarja Halonen pledged his country's full support for Turkey's European Union membership process. On 3 July 2013, at an election rally of the Christian Democrat Party in Düsseldorf, German Finance Minister Wolfgang Schäuble stated that Turkey should not join the European Union as it is not part of Europe. On 7 June 2013, Turkey's Undersecretary of the Ministry of EU Affairs Haluk Ilıcak said "The process means more than the accession. Once the necessary levels are achieved, Turkey is big enough to continue its development without the accession. Our aim is to achieve a smooth accession process." In 2013, Czech Republic Prime Minister Petr Nečas said: "We continue to believe that Turkey should be given the chance to become a full fledged member of the European Union after it meets all accession criteria". He described Turkey as an important partner to the EU and praised the constructive role it plays in the Middle East region. In March 2016, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan said that democracy and freedom were "phrases" which had "absolutely no value" in Turkey, after calling for journalists, lawyers and politicians to be prosecuted as terrorists. In July 2016, European Union High Representative for Foreign Affairs and Security Policy Federica Mogherini announced that EU membership negotiations would be terminated if the death penalty was reinstated in Turkey. In August 2016, then Austrian Chancellor Christian Kern called for the suspension of full membership negotiations between the EU and Turkey. In March 2017, in a speech given to supporters in the western Turkish city of Sakarya, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan said "my dear brothers, a battle has started between the cross and the half moon" (referring to Christianity and Islam respectively) after insulting European government politicians as "Nazis" in the weeks before. The same month, he threatened that Europeans would "not be able to walk safely on the streets" if they kept up banning Turkish ministers from addressing rallies in Europe. European politicians rejected Erdoğan's comments. In the context of the imminent Turkish constitutional referendum in April 2017, the Vice President of the European Parliament, Alexander Graf Lambsdorff, summarized the state of affairs as this: "In law Turkey is still a candidate, in fact, it is not. Nobody believes in Brussels or in Ankara for that matter that Turkey will eventually join the European Union. And that is why we say it is better to make a new start and put the relationship on a new foundation." In a TV debate in September 2017, then German chancellor Angela Merkel and her then challenger Martin Schulz both said that they would seek an end to Turkey's membership talks with the European Union. In December 2017, then Austrian Chancellor Sebastian Kurz announced that they were in favor of stopping Turkey's accession negotiations with the European Union. In September 2023, Austrian Chancellor Karl Nehammer, in an interview with the German newspaper Die Welt, called for the termination of full membership negotiations between the EU and Turkey and the development of a new concept within the relations between the EU and Turkey. In September 2023, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan announced that the European Union was well into a rupture in its relations with Turkey and that they would part ways during Turkey's European Union membership process.