Кіріспе

Буэнос-Айрес қалалық жедел транзит желісі

А желісі – Буэнос-Айрес метрополитенінің ең көне желісі. 1913 жылдың 1 желтоқсанында халыққа ашылған бұл желі Оңтүстік Америкада, Оңтүстік жарты шарда және испан тілінде сөйлейтін әлемдегі алғашқы метро желісі болды. Осылайша Буэнос-Айрес жер асты көлігі бар әлемдегі 13-ші қала атанды. Желі Пласа-де-Майо және Сан-Педрито станцияларынан басталып, Авенида-де-Майо даңғылының бойымен толығымен және Авенида-Ривадавия даңғылының бір бөлігімен өтеді. Күн сайын шамамен 258 000 адам осы желіні пайдаланады. А желісі құрылған кездегі вагондарды шамамен бір ғасыр бойы қолданды. Бұл вагондар 1913 жылдан бастап бельгиялық La Brugeoise компаниясымен жасалған және 1927 жылы ағаш конструкциясы жер астында пайдалануға бейімделіп, жаңартылған. "Жер асты трамвайы" деп аталған алғашқы "пантограф" вагондарының ерекшелігі – 1926 жылға дейін олардың екі жағында көшеден кіруге арналған төмен есіктері және туннельдегі платформалардан жолаушыларды салуға арналған ортадағы биік есіктері болды. Осы себепті А желісі континенттегі алғашқы "жеңіл рельсті метро" деп есептелуі мүмкін. 2013 жылы ескі ағаш вагондар алынып, олардың орнына заманауи вагондар қойылды. Алғашқы желі 1914 жылы аяқталғаннан бері желі екі рет ұзартылды. Соңғы ұзарту – Сан-Хосе-де-Флорес және Сан-Педрито станциялары 2013 жылдың 27 қыркүйегінде пайдалануға берілді.

Соңғы өзгерістер

1997 жылы Плаза Мизерере станциясы ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Жылдар бойы, желідегі көптеген станциялар Аргентинаның ұлттық мұрасының бір бөлігі деп танылды және осылайша қорғауға алынды. Басқа желілерден өзгеше, бастапқы станциялар өздерінің көп бөлігін сақтап қалды, ал көптеген станциялар қайта жаңартылды немесе желінің тарихын көрсететін көрмелерге ие. 1914 жылдан бергі желінің алғашқы кеңейтілуі аясында Пуан және Карабобо станциялары 2008 жылдың желтоқсанында ашылды. Екі станцияның ашылу рәсімінде Буэнос-Айрес қаласының мэрі Маурисио Макри «Ла Брюжоаз» пойзының бірін жүргізді. Кейін, 2013 жылдың қыркүйек айында Сан-Хосе-де-Флорес және Сан-Педрито станциялары ашылды, осылайша желінің ұзындығы ұлғайып, станциялардың жалпы саны 18-ге жетті, сондай-ақ желіге күніне қосымша 35 000 жолаушы қосылды. Сол жылы желінің қуаты 1100 вольттан 1500 вольтқа дейін өзгертілді, бұл қалған желімен үйлесімді болу үшін жасалды.

19132013 жыл

Желі салынып жатқан кезде Anglo Argentine Tramways компаниясы екі компаниядан – бельгиялық La Brugeoise et Nicaise et Delcuve және британдық United Electric Car компанияларынан – желіге қажетті вагондарды жеткізу үшін ұсыныстар қабылдады. Компаниялар ұсынған трамвай модельдері – La Brugeoise және UEC Preston вагондары болды. Соңғысы экзотикалық материалдармен безендірілген әсем интерьерімен ерекшеленді және UEC ААТК-ның қарауына осы трамвайлардың төртеуін Буэнос-Айреске жіберді. Ақырында компания бельгиялық трамвайларды таңдады, олардың 125-і желіде қызмет ету үшін салынды, бірақ төрт Preston трамвайы да желіде жұмыс істеу үшін сақталды. 1927 жылы желінің жер астына кеңейтілуімен және жер үсті бөлігі тоқтатылғаннан кейін трамвайлар жер асты вагондарына айналдырылды. Brugeoise вагондары 2013 жылға дейін пайдаланылды, бірақ жылдар бойы автопаркті жаңғыртуға (1980-ші жылдары Emepa тобы бірнеше вагонды жаңғыртқан болатын) немесе жылжымалы құрамды толығымен ауыстыруға көптеген әрекеттер жасалды. Мұндай әрекеттердің бірі – 2001 жылы 96 Alstom Metropolis вагонын сатып алу болды, бірақ олар А желісінің орнына D желісіне бағытталды. 96 жыл үздіксіз қызмет еткеннен кейін La Brugeoise вагондары 2009 жылы қызметтен алынуға жақындады. Осы пойызға қажетті қосалқы бөлшектер нарықта болмағандықтан, оларды Polvorín шеберханасында тапсырыс бойынша жасауға тура келді, онда La Brugeoise вагондары және басқа да Буэнос-Айрес метрополитенінің жылжымалы құрамдары жоғары білікті мамандармен күтіліп, жөнделді. Осы кезде осы ескі вагондарды мерекелер мен демалыс күндері туристік мақсатта пайдалану мүмкіндігі талқыланды.

2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2013 жылы, шамамен 100 жыл бойы үздіксіз қызмет еткеннен кейін, Brugeoise вагондары 100 жылдығына дейін 11 ай қалғанда, 2013 жылдың 12 қаңтарында қызметтен толығымен алынды. Олар Қытайдан келіп түскен жаңа CNR вагондарымен ауыстырылды, олар бірліктер келіп түскен сайын баяу енгізілді. Алғашқы вагондардың бір бөлігі сақталды, олардың кейбіреулері көрмелерде көрсетілді, ал кейбіреулері 1500 В желісіне түрлендіріліп, туристік қызметтер үшін пайдаланылды. 2013 жылдың желтоқсанында қабылданған заңға сәйкес, La Brugeoise паркінің барлық вагондары қорғалатын мәртебеге ие болды және олар тек оларды қалпына келтіру және сақтаумен айналысатын ұйымдарға ғана берілуі мүмкін болды. 2013 жылы жеткізілген 45 200 сериялы CNR вагондары желідегі барлық паркті қамтуға жеткіліксіз болды, сондықтан олар 35 Fiat Materfer вагондарынан тұратын уақытша паркімен толықтырылды, бірақ бұл 120 La Brugeoise вагонын ауыстыруға әлі де жеткіліксіз болды. Уақытша паркіне Materfer вагондарымен қатар Siemens Schuckert Orenstein & Koppel пойыздары да қосылды. Дегенмен, вагондарды ауыстыру Сан-Хосе-де-Флорес және Сан-Педрито станцияларының ашылуымен бірге жүрді, нәтижесінде желіде вагондар жеткіліксіз болып қалды, бұл жолаушылар санының төмендеуіне әкелді. Осыдан кейін Қытайдан тағы 105 200 сериялы вагондарқа тапсырыс берілді, осылайша желіге 150 вагондар толық қызмет көрсететін болды. Бұл Siemens O&K вагондарын толығымен қызметтен шығаруға және Materfer вагондарын Retiro станциясына дейін ұзартылған E желісіне ауыстыруға мүмкіндік берді. Бұл вагондар 2015 жылдан бастап Аргентинаға келіп түсті және La Brugeoise вагондарының қызметтен шығарылуынан кейін жиілік пен жолаушылар санының төмендеуіне қарсы тұру үшін желіге енгізілді. CNR бірліктерінің соңғысы 2016 және 2017 жылдары жеткізілді, осыған дейін А желісінің вагондары толығымен 200 сериясынан тұрды.

Жұлдызды станциялар

Желіде екі қолданыстан шыққан станция бар. Олар – 1953 жылы жабылған Альберти Норте және Паско Сур станциялары. Екі станцияның да бір ғана платформасы болған, ол тек бір бағытқа қарай пойызға отыруға мүмкіндік берген, ал оларға қарсы платформалары (осы қолданыстан шыққан станциялардың жанында орналасқан) Альберти және Паско станциялары ретінде ашық күйінде сақталып қалған.