Кіріспе

Кішкентай жабайы мысық

Speciesbox
| name = Марморлы мысық
| image = Marbled cat borneo.jpg
| image caption = Борнео, Данум аңғарындағы марморлы мысық
| status = NT
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A1
| status2 system = CITES
| status2 ref =
| authority = (Martin, 1836)
| range map = MarbledCat distribution.jpg
| range map caption = Марморлы мысықтың таралу аймағы, 2016 ж.

Сипаттамалары

Марморлы мысық үй мысығына ұқсас, бірақ дөңгелек құлақтары және мысықтың басы мен денесінің ұзындығындай өте ұзын құйрығы бар. Ұзын жүнінің негізгі түсі жоғары жағында қоңыр сұрдан сары қоңырға дейін, ал төменгі жағында сұрдан қоңырға дейін өзгереді. Оның қысқа және дөңгелек басында, мойнында және арқасында қара жолақтар болады. Құйрығында, аяқ-қолдарында және ішкі жағында біркелкі дақтар бар. Бүйірлерінде қараңғы аймақтарға бірігіп, "мармурланған" өрнекке ұқсайтын, жиектері қара жиекті, дұрыс емес дақтар бар. Оның табандары саусақтарының арасында торлы және толығымен қапталған. Жүні жуан және жұмсақ. Маңдай мен басының дақтары мойында бойлық жолақтарға, ал арқасында дұрыс емес жолақтарға бірігеді. Аяқтары мен ішкі бөліктері қара нүктелермен өрнектелген, ал құйрығы тамырында қара дақтармен және ұшында сақиналармен белгіленген. Оның үлкен табандары және ерекше үлкен кәдімгі тістері бар, олар ірі мысықтардың тістеріне ұқсайды, бірақ бұл параллель эволюцияның нәтижесі болып көрінеді. Марморлы мысықтардың бас-дене ұзындығы аралығында болады, олардың ұзын және қалың жүнді құйрықтары олардың ағаш өміріне бейімделгенін көрсетеді, онда құйрық тепе-теңдікті сақтау үшін қолданылады. Тіркелген салмақтары әртүрлі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Мармаралы мысық шығыс Гималай тауларының етегінде және тропикалық Индомалаяда шығысқа қарай Қытайдың оңтүстік-батысына дейін, сондай-ақ Суматра және Борнео аралдарында кездеседі. Ол негізінен ылғалды және аралас жапырақты мәңгі жасыл тропикалық ормандармен байланысты. Оның Үндістандағы таралуы солтүстік-шығыс ормандарымен шектелген. Солтүстік-шығыс Үндістанда 2013 жылдың қаңтары мен 2018 жылдың наурызы аралығында Аруначал Прадеш штатындағы Eaglenest жабайы табиғат қорығында, Дампа және Пакке жолбарыс қорықтарында, Балпакрам Багмара ландшафтында және Сингчунг Бугин ауылдық қоғамдық қорығында мармаралы мысықтар тіркелген. Бутанда ол Корольдік Манас ұлттық паркінде, кең жапырақты және аралас қылқан жапырақты ормандарда, Джигме Дорджи ұлттық паркі мен Вангчук жүз жылдық ұлттық паркінің биіктіктеріне дейін тіркелген. Таиландта бұл түр Phu Khieu жабайы табиғат қорығындағы бамбук аралас орманды төбелерде тіркелді. Борнеода ол сондай-ақ торфты батпақ орманда тіркелген. Мармаралы мысықтың популяциясының мөлшері толыққанды зерттелмеген. Оның көп бөлігінде камералық бақылаулар кезінде аз ғана деректер алынды. Сабахтың үш аймағында халық тығыздығы 7,1-ден 19,6 мысыққа дейін 100 шаршы километрге бағаланды, бұл бағалау мысықтың өзге аймақтарына қарағанда жоғары болуы мүмкін. Калимантан қаласында мармаралы мысықтар 2008 және 2018 жылдар аралығында Сабангау ұлттық паркі маңындағы төменгі биіктіктегі аралас батпақ орманында және биік ішкі орманда тіркелді.

Мінез-құлық және экология

Үндістанның солтүстік-шығысында және Борнеодағы Калимантан аймағында тіркелген мраморлы мысықтар күндіз белсенді болған. Таиландта Фу Хио қорығында бір мысық Пхайр жапырақты маймылына шабуыл жасағаны байқалды. Аз ғана мраморлы мысықтар тұтқында өсірілді, олардың жүктілік мерзімі 66-дан 82 күнге дейін естімаланған. Тіркелген аз ғана жағдайларда, әр ұяда екі мысық туған, олардың салмағы... Олардың көздері шамамен 12 күнде ашылады, ал екі айлық шамасында қатты тамақтана бастайды, сонымен қатар белсенді түрде өрмелеуге кіріседі. Мраморлы мысықтар 21 немесе 22 айлық шағында жыныстық жағынан жетіледі және тұтқында 12 жылға дейін өмір сүруі мүмкін. Орманды кесу және адам қоныстануы мен егіс алқаптарының кеңеюі олардың табиғи ортасын қысқартуда.

Қорғау

Pardofelis marmorata CITES-тің I қосымшасына енгізілген және оның таралған аймағының бір бөлігінде қорғалған. Бангладеш, Камбоджа, Юньнань, Үндістан, Индонезия, Малайзия, Мьянма, Непал және Таиландта аң аулауға тыйым салынған. Лаос пен Сингапурда аң аулау реттелген. Бутан мен Брунейде мраморлы мысық қорғалған аумақтардың шегінен тыс жерде заңмен қорғалмайды. Камбоджа мен Вьетнамнан қорғау статусы туралы мәліметтер жоқ.

Филогения

Бір кездері марморлы мысық пантера тұқымына жатады деп есептелген. Бірақ филогенетикалық талдау нәтижелері оның Азия алтын мысығы (Catopuma temminckii) және шағын мысық (C. badia)пен эволюциялық туыстығын қалыптастыратынын көрсетіп, олар генетикалық тұрғыдан шамамен бөлінгенін анықтады. Марморлы мысық осы туыстықтан шамамен бөлінген.